Tác giả: Nguyễn Tiến Dũng

Ông N.T.C , 56 tuổi ở Ninh Bình đến khám tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng ngứa dữ dội vùng sinh dục kéo dài. Theo lời kể của bệnh nhân, khoảng một năm trở lại đây, ông thường xuyên bị ngứa nhiều ở vùng mu, bìu và quanh hậu môn. Do tâm lý e ngại, thời gian đầu ông tự mua thuốc về bôi và uống nhưng không cải thiện. Càng về sau, tình trạng ngứa càng tăng, đặc biệt vào ban đêm, khiến ông mất ăn, mất ngủ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày.

BSCKI Nguyễn Thị Hòa, chuyên ngành Da liễu, Trung tâm Khám, điều trị theo yêu cầu và Quốc tế, cho biết qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện tại vùng mu của bệnh nhân có nhiều dát màu xanh sáng, kích thước khoảng 1-2 mm, kèm theo các sẩn nhỏ và nhiều vết xước do cào gãi. Kết quả soi da dưới kính hiển vi cho thấy hình ảnh rận mu (Pthirus pubis) di chuyển trên từng sợi lông, thậm chí quan sát rõ một cặp rận đang bám chặt vào nhau.

BS. Nguyễn Thị Hòa thăm khám cho Ông N.T.C

Theo PGS.TS Lê Trần Anh, chuyên gia Nấm – Ký sinh trùng, rận mu là một loại ký sinh trùng thường sống ở vùng lông mu, quanh hậu môn, ngoài ra còn có thể xuất hiện ở lông nách, lông mày và lông mi. Rận mu có kích thước rất nhỏ, chỉ khoảng 1 mm, màu nâu xám hoặc trắng xám, hình dạng giống như những con cua nhỏ. Khi hút đầy máu, màu sắc của rận sẽ sẫm hơn. Vòng đời của rận mu thường kéo dài dưới một tháng. Trứng rận rất nhỏ, hình bầu dục, màu trắng hoặc vàng, bám thành từng cụm trên sợi lông và sẽ nở sau khoảng một tuần; nếu không hút máu, rận mu không thể sống quá 24 giờ.

Người mắc rận mu thường có biểu hiện ngứa nhiều vùng sinh dục, đặc biệt là vào ban đêm. Trên da có thể xuất hiện các nốt màu xanh nhạt tại vị trí rận cắn. Trong nhiều trường hợp, rận mu rất khó phát hiện bằng mắt thường và cần quan sát kỹ hoặc sử dụng kính lúp. Bệnh rận mu lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt là quan hệ tình dục. Ngoài ra, việc dùng chung các đồ dùng cá nhân như khăn tắm, chăn ga, quần áo cũng có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Sau khi xác định bệnh nhân mắc rận mu, các bác sĩ nhanh chóng chỉ định điều trị đặc hiệu và hướng dẫn vệ sinh nhằm chấm dứt tình trạng ngứa kéo dài. BSCKI Nguyễn Thị Hòa cho biết, bệnh nhân được điều trị bằng thuốc uống, bôi đặc hiệu diệt rận mu tại chỗ, kết hợp vệ sinh sạch sẽ vùng tổn thương. Toàn bộ quần áo, đồ lót, khăn tắm, chăn ga mà bệnh nhân sử dụng được khuyến cáo giặt bằng nước nóng, phơi dưới ánh nắng hoặc sấy khô nhằm tiêu diệt rận và trứng rận. Sau điều trị, tình trạng ngứa của bệnh nhân giảm rõ rệt, tổn thương da dần hồi phục và bệnh nhân được hẹn tái khám sau một tuần để đánh giá hiệu quả điều trị cũng như kiểm tra nguy cơ tái nhiễm.

Theo khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa khi phát hiện mắc rận mu, người bệnh không nên chủ quan hay tự điều trị kéo dài mà cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị đúng cách, điều trị đồng thời cả bạn tình nếu có nguy cơ cùng nhiễm, đồng thời thực hiện nghiêm các biện pháp vệ sinh cá nhân và môi trường nhằm tránh tái nhiễm và lây lan cho người xung quanh. Bệnh nhân cần tái khám sau khoảng một tuần để đánh giá hiệu quả điều trị.

Một phút sơ suất trước chiếc máy dập tôn công nghiệp đã khiến anh N.V.H (25 tuổi ở Hà Nội) suýt mất vĩnh viễn chức năng bàn tay. Lưỡi dập thủy lực rộng hơn 1 cm rơi xuống, nghiền nát cùng lúc bốn ngón tay – biến chứng gần như ” đứt rời ” chỉ còn dính lại bằng một cầu da rất mỏng. Khi được đưa tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các ngón tay đều trắng bệch, lạnh, xẹp, hoàn toàn mất tưới máu – tình trạng vô cùng nguy kịch.

Ekip tạo hình của bệnh viện, dưới sự chỉ đạo của TS.BS Dương Mạnh Chiến lập tức kích hoạt quy trình vi phẫu khẩn cấp. Đây là dạng chấn thương đặc biệt nặng, khó hơn nhiều lần so với đứt do dao sắc bởi toàn bộ cấu trúc gân – xương – mạch máu – thần kinh ở đoạn dập đã bị phá hủy. Trong các ca đứt rời chi thể, “thời gian vàng” chỉ kéo dài 6–12 giờ; nếu chậm trễ, ngón tay sẽ không còn khả năng sống. Chính vì vậy, bệnh nhân được chuyển thẳng vào phòng mổ gần như ngay lập tức, thậm chí khi chưa có đủ kết quả xét nghiệm, để chạy đua với từng phút.

Bệnh nhân vào viện với tình trạng tổn thương nghiêm trọng ở 4 đầu ngón tay

12 giờ phẫu thuật liên tục dưới kính hiển vi

Ca phẫu thuật kéo dài suốt 12 giờ, từ 18h tối tới 6h sáng hôm sau. Ê-kíp phải tỉ mỉ cắt bỏ toàn bộ mô dập nát, làm ngắn xương để tạo mặt cắt lành, tìm lại những đoạn mạch máu còn nguyên vẹn. Ở một trong các ngón tay, đoạn mạch bị dập quá dài buộc bác sĩ phải lấy một đoạn mạch ở vùng chân để ghép bù. Tất cả được thực hiện dưới kính hiển vi, với các mạch máu chỉ dày vài trăm micromet – đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối.

Ca phẫu thuật kéo dài trong 12 tiếng đồng hồ

TS.BS Dương Mạnh Chiến (ở giữa) cùng ekip mổ đang phẫu thuật cho bệnh nhân N.V.H

Mùa Đông với thời tiết lạnh và ẩm kéo dài không chỉ làm gia tăng các bệnh cảm cúm thông thường mà còn tạo điều kiện cho nhiều bệnh nhiễm trùng hô hấp nguy hiểm bùng phát, trong đó có các bệnh do phế cầu khuẩn gây ra.

Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận một trường hợp cúm mùa diễn biến đặc biệt nhanh và nặng ở bệnh nhân nữ T.T.H 35 tuổi (Phú Thọ) có nền bệnh phức tạp. Người bệnh có suy thận mạn do lupus, đã ghép thận được 13 tháng và phải dùng thuốc chống thải ghép cùng thuốc điều trị lupus suốt hơn 15 năm. Đây là nhóm bệnh nhân có hệ miễn dịch suy giảm sâu, rất dễ bị tấn công bởi các bệnh đường hô hấp, trong đó cúm mùa là một trong những nguy cơ lớn nhất.

BS Trương Tư Thế Bảo – Khoa Cấp cứu cho biết: với những bệnh nhân phải dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài như trường hợp này, cơ thể gần như không còn khả năng tự chống đỡ. Bất kỳ nhiễm trùng hô hấp nào cũng có thể diễn tiến nặng trong thời gian rất ngắn, gây suy hô hấp và ảnh hưởng đa cơ quan.

Từ trường hợp này, BS Bảo nhấn mạnh: Cúm mùa hoàn toàn có thể trở thành bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt ở những người có bệnh nền như lupus, người ghép tạng, bệnh phổi mạn, tim mạch, đái tháo đường hoặc bất kỳ tình trạng nào khiến miễn dịch suy giảm. Diễn tiến nặng có thể xảy ra trong 24–72 giờ, việc tự điều trị tại nhà hoặc chậm trễ đi khám có thể khiến người bệnh rơi vào nguy kịch rất nhanh. Khi xuất hiện sốt cao, ho nhiều, mệt tăng, thở nhanh hoặc khó thở, người bệnh cần được thăm khám ngay tại những cơ sở có chuyên khoa hô hấp và bệnh truyền nhiễm để can thiệp kịp thời. Đặc biệt với những người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch, cúm mùa không phải là bệnh lý nhẹ. Việc tiêm vắc xin cúm hằng năm không còn đơn thuần là một khuyến cáo chung mà là biện pháp phòng bệnh cần được ưu tiên hàng đầu, giúp giảm rõ rệt nguy cơ diễn tiến nặng, suy hô hấp và tử vong.

BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng chống dịch khuyến cáo về vai trò của vắc xin. Với các bệnh lý hô hấp dễ gây biến chứng như cúm mùa hoặc viêm phổi do phế cầu, tiêm phòng có thể giảm rõ rệt nguy cơ nhập viện, giảm mức độ tổn thương phổi và hạn chế tối đa khả năng diễn tiến sang ARDS. Đặc biệt ở người mắc bệnh tự miễn hoặc người ghép thận đang dùng thuốc chống thải ghép, tiêm phòng vắc xin cúm hằng năm là biện pháp bảo vệ gần như bắt buộc, an toàn và không ảnh hưởng đến chức năng thận ghép. Việc tiêm trước mùa cúm 4–6 tuần giúp cơ thể có đủ thời gian tạo miễn dịch, qua đó hạn chế tối đa các ca diễn biến nặng như trường hợp trên.

Trường hợp bệnh nhân nữ 35 tuổi là lời nhắc nhở quan trọng về việc chủ động phòng bệnh, nhận diện sớm triệu chứng và đặc biệt là duy trì tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch. Cúm mùa hoàn toàn có thể kiểm soát được, nhưng chỉ khi người bệnh – nhất là nhóm nguy cơ cao – được bảo vệ ngay từ đầu.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa điều trị thành công một trường hợp bệnh nhân người nước ngoài mắc viêm phổi kèm sốc nhiễm khuẩn nặng trên nền suy tim và tăng huyết áp.

Tại đây, Bs Hà Việt Huy cho biết: Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nặng: viêm phổi, sốc nhiễm khuẩn trên nền suy tim và tăng huyết áp, kèm phù phổi và rối loạn nhịp. Các xét nghiệm ghi nhận mức độ nhiễm trùng tăng cao và suy đa tạng: CRP tăng hơn 70 lần (351,4 mg/L), urê máu 15,8 mmol/L.”

Ngay lập tức, bệnh nhân được hỗ trợ thở ô xy dòng cao, nhưng do phổi xấu đi nhanh, ê kíp buộc phải đặt nội khí quản và cho thở máy để duy trì hô hấp. Song song, bệnh nhân được lọc máu liên tục và điều trị tích cực. Sau 3 ngày hồi sức tối ưu, tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát, bệnh nhân thoát sốc, cai được máy thở và dần hồi phục.

“Đây là trường hợp viêm phổi, nhiễm trùng huyết rất nặng trên nền bệnh lý tim mạch mạn tính, khiến quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn. Tuy vậy, nhờ xử trí kịp thời và điều trị đúng nguyên nhân, bệnh nhân đã vượt qua nguy kịch và hồi phục.” Bác sĩ Huy nhấn mạnh.

Sau khi ổn định, bệnh nhân đã được chuyển lên Trung tâm Khám chữ bệnh theo yêu cầu và Quốc tế để tiếp tục theo dõi và chăm sóc. Chiều ngày 12/12/2025, bệnh nhân đã đủ điều kiện ra viện trong tình trạng sức khỏe ổn định.

Từ ca bệnh này, THS.BS Phạm Văn Phúc – Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực – cho biết: Viêm phổi là một bệnh phổ biến trên toàn cầu, ảnh hưởng đến hàng trăm ngàn triệu người mỗi năm và là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Bệnh có thể nhẹ hoặc nặng đến mức gây suy hô hấp, sốc nhiễm khuẩn và tử vong, đặc biệt ở người lớn tuổi, trẻ em, người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh lý nền.

Viêm phổi có thể khởi phát đột ngột hoặc từ từ với các triệu chứng thường gặp như: ho, sốt, đau ngực và khó thở khi trở nặng. “Người bệnh cần được thăm khám và điều trị đúng cách ngay từ đầu để tránh biến chứng. Và cần tuân thủ theo đúng hướng dẫn của bác sĩ về chế độ thuốc men và nghỉ ngơi. Để mau chóng hồi phục người bệnh nên nghỉ ngơi, ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng, uống nhiều nước để giúp đờm trong họng được loãng và sẽ dễ dàng hơn khi khạc đờm. Người bệnh cần rửa tay xà phòng sau khi sờ vào mũi miệng, trước khi ăn, sau khi ho hắt hơi. Và để hạn chế lan truyền tác nhân gây bệnh cho mọi người xung quanh nếu ho, hắt hơi che miệng vào khăn giấy hoặc vào mặt trong cánh tay, ống tay áo. Để phòng ngừa viêm phổi cần có một lối sống lành mạnh, tập luyện nâng cao thể lực, không hút thuốc lá, tránh xa rượu bia. Nếu thuộc nhóm đối tượng có mắc các bệnh lý mạn tính như hen phế quản, suy tim, tiểu đường… cần theo dõi và kiểm soát tốt các bệnh. Ngoài ra một biện pháp phòng ngừa viêm phổi là nên tiêm vaccine phòng phế cầu và phòng cúm”. Ths Phúc khuyến cáo.

Khi ca phẫu thuật khép lại, căn phòng mổ dần lắng xuống. Có những câu chuyện ở lại rất lâu trong lòng những người khoác áo blouse trắng hôm ấy.

Bệnh nhân đến với chúng tôi mang theo một khối u da vùng thái dương đã tồn tại suốt nhiều năm. Ban đầu chỉ là một tổn thương nhỏ. Rồi vì mưu sinh, vì hoàn cảnh khó khăn, vì những lần “để khi khác rồi đi khám”, khối u ấy lớn dần lên, loét rộng, chảy dịch và âm thầm lan gần như toàn bộ nửa mặt phải.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận một trường hợp hiếm gặp bàn chân của ông N.V.T (51 tuổi ở Hà Nội) gần như không thể cứu vãn do hoại tử và nhiễm trùng lan rộng.

Ông N.V.T mắc đái tháo đường nhưng không biết bệnh, đường huyết tăng kéo dài không được kiểm soát. Khi nhập viện, bàn chân đã hoại tử ướt, mô hoại tử mủn nát, tiết dịch hôi, ngón chân cái đã tự rụng trước đó. Sau khi bác sĩ cắt lọc toàn bộ mô hoại tử, phần gan bàn chân còn lại chỉ khoảng 40–50%, tạo thành một khuyết hổng rất lớn – đây là thương tổn thường gặp trong biến chứng vi mạch của đái tháo đường lâu năm.

TS.BS Dương Mạnh Chiến – chuyên gia tạo hình thẩm mỹ cho biết: Ở bệnh nhân đái tháo đường mạn tính, đường huyết cao kéo dài khiến các vi mạch ở đầu chi bị tổn thương và tắc nghẽn dần; máu không xuống được. Mô thiếu máu dần chết, bắt đầu bằng hoại tử khô rồi tự rụng. Nếu nhiễm trùng xâm nhập, tình trạng chuyển sang hoại tử ướt, nguy hiểm và lan rộng. Vì vậy, phần lớn bệnh nhân đến viện muộn như vậy thường “khó cứu”: cắt cụt chi, hoặc nguy hiểm tính mạng do nhiễm trùng toàn thân.

Kỹ thuật vi phẫu đòi hỏi sự tinh vi tuyệt đối. Mạch máu của người bệnh thường dày, cứng, nhiều mảng xơ vữa, lòng mạch hẹp nên việc tìm và nối mạch dưới kính hiển vi trở nên rất khó. Chính vì vậy, ca mổ kéo dài khoảng 4–5 giờ, với từng mũi khâu nhỏ phải đảm bảo máu chảy tốt và duy trì sự sống cho mảnh vạt.

Sau mổ, tình trạng bệnh nhân tiến triển thuận lợi: vạt hồng, tưới máu tốt, nhiễm trùng được kiểm soát và vết mổ khô dần. Điều kỳ diệu là bàn chân, bộ phận chịu trọng lực của cả cơ thể – đã được giữ lại trọn vẹn, giúp bệnh nhân tránh được một cuộc đời gắn với tàn phế.

Tuy nhiên, BS Chiến nhấn mạnh: phẫu thuật chỉ là giải pháp phần ngọn. Gốc rễ của vấn đề vẫn là đái tháo đường: nếu đường huyết không được kiểm soát tốt, tình trạng tắc mạch, hoại tử và nhiễm trùng có thể tiếp tục tái diễn. Vì vậy, sau phẫu thuật, bệnh nhân phải phối hợp chặt chẽ với chuyên khoa nội tiết để điều chỉnh đường huyết, theo dõi biến chứng và chăm sóc chân đúng cách. Bác sĩ cũng nhấn mạnh: bất kỳ dấu hiệu nào như tê chân, giảm cảm giác, đau cách hồi khi đi bộ một đoạn ngắn, vết loét lâu lành hay da đầu ngón chuyển tím – đen đều phải đi khám ngay. Đây là các biểu hiện sớm của thiếu máu chi thể và nếu được can thiệp kịp thời, cơ hội bảo tồn chân sẽ cao hơn rất nhiều.

𝑨𝒏𝒉 𝑳.𝑻.𝑻 , 53 𝒕𝒖𝒐̂̉𝒊 𝒕𝒊̀𝒎 đ𝒆̂́𝒏 𝑻𝒓𝒖𝒏𝒈 𝒕𝒂̂𝒎 𝑲𝒉𝒂́𝒎 𝒄𝒉𝒖̛̃𝒂 𝒃𝒆̣̂𝒏𝒉 𝒕𝒉𝒆𝒐 𝒚𝒆̂𝒖 𝒄𝒂̂̀𝒖 𝒗𝒂̀ 𝑸𝒖𝒐̂́𝒄 𝒕𝒆̂́ – 𝑩𝒆̣̂𝒏𝒉 𝒗𝒊𝒆̣̂𝒏 𝑩𝒆̣̂𝒏𝒉 𝑵𝒉𝒊𝒆̣̂𝒕 đ𝒐̛́𝒊 𝑻𝒓𝒖𝒏𝒈 𝒖̛𝒐̛𝒏𝒈 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒕𝒊̀𝒏𝒉 𝒕𝒓𝒂̣𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒖̛́𝒂 𝒕𝒐𝒂̀𝒏 𝒕𝒉𝒂̂𝒏, 𝒏𝒐̂̉𝒊 𝒎𝒂̂̉𝒏 𝒌𝒆́𝒐 𝒅𝒂̀𝒊 𝒗𝒂̀ đ𝒂𝒖 𝒗𝒖̀𝒏𝒈 𝒉𝒂̣ 𝒔𝒖̛𝒐̛̀𝒏 𝒑𝒉𝒂̉𝒊 𝒕𝒖̛̀𝒏𝒈 𝒄𝒐̛𝒏.

Những triệu chứng này đã đeo bám anh gần một năm, dù anh đi khám ở nhiều cơ sở, dùng nhiều loại thuốc, thậm chí nằm viện điều trị kéo dài nhưng không tìm được nguyên nhân rõ ràng. Do biểu hiện chủ yếu là ngứa và mẩn đỏ, bệnh dễ bị hướng sang nhóm bệnh da liễu thông thường, khiến thời gian chẩn đoán bị kéo dài, trong khi căn nguyên thực sự lại liên quan trực tiếp đến thói quen ăn uống không an toàn của bệnh nhân.

Theo lời kể, anh T. thường xuyên giao lưu công việc và có thói quen dùng các món tái sống như tiết canh, thịt tái, dê tái, gỏi cá, nội tạng động vật, rau sống, rau thủy sinh không đảm bảo vệ sinh. Đây đều là những nguồn lây phổ biến của sán lá gan lớn, giun đũa chó mèo và nhiều loại ký sinh trùng khác. “Thói quen ăn uống không an toàn chính là yếu tố nguy cơ hàng đầu khiến bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng” – BS CKII Vũ Thị Thu Hương, Giám đốc Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế nhấn mạnh.

Bác sĩ Vũ Thị Thu Hương đang khám và tư vấn cho anh L.T.T

Theo BS Hương, nhiễm ký sinh trùng là bệnh lý dai dẳng và dễ bị bỏ sót do thường khởi phát bằng những triệu chứng rất “mờ nhạt” như ngứa kéo dài – dễ bị nhầm sang dị ứng.

Tuy nhiên, khi ký sinh trùng xâm nhập sâu vào các cơ quan nội tạng như vào gan có thể tạo ổ áp xe lớn gây đau và sốt; vào mắt có thể làm giảm thị lực, ấu trùng sán ở não có thể gây đau đầu, co giật. Các biến chứng này đều nguy hiểm và thường xuất hiện khi bệnh âm thầm tiến triển trong thời gian dài mà không được điều trị đúng.

Trường hợp của anh T. cho thấy việc chủ quan với đồ ăn tái – sống và nội tạng động vật có thể dẫn đến nhiễm ký sinh trùng nặng, gây tổn thương gan và nhiều cơ quan khác. Sau điều trị, anh được khuyến cáo tái khám định kỳ và phải thay đổi hoàn toàn thói quen ăn uống để tránh tái nhiễm.

Để phòng ngừa nhiễm ký sinh trùng, Bác sĩ Hương khuyến cáo: mỗi người cần duy trì thói quen ăn chín uống sôi, tránh hoàn toàn các món tái, sống và luôn rửa sạch rau củ trước khi chế biến. Bên cạnh đó, giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp ngăn ngừa nhiều loại ký sinh trùng xâm nhập cơ thể. Người dân cũng nên tẩy giun định kỳ theo hướng dẫn, đồng thời giữ gìn vệ sinh môi trường sống, tránh để nguồn nước bị ô nhiễm. Khi xuất hiện những biểu hiện kéo dài như ngứa, đau bụng, rối loạn tiêu hoá hoặc có nguy cơ phơi nhiễm, cần chủ động đi khám để được phát hiện và điều trị sớm.

Khoảng ba ngày trước khi nhập viện, anh H.M.P (45 tuổi, ở Hà Nội) bị ngã giàn giáo, sưng bầm tím vùng cổ bàn chân trái, đau nhiều, khó vận động. Khi đi khám, anh được chẩn đoán phù nề tụ máu phần mềm, không có gãy xương và được kê thêm thuốc giảm đau – chống viêm (chưa rõ có chứa corticoid). Sau khi uống thuốc tại nhà, anh đỡ đau nhưng lại xuất hiện sốt, đau cơ, ho đờm và khó thở tăng dần.

Ngày 1/11, anh được đưa vào bệnh viện chuyên khoa phổi và được chẩn đoán viêm phổi do cúm A kèm suy hô hấp. Tình trạng diễn tiến nhanh, bệnh nhân phải đặt nội khí quản thở máy, chức năng thận suy giảm và phổi tổn thương nặng dù đã dùng kháng sinh bao phủ. Sau 11 ngày điều trị nhưng không cải thiện, bệnh nhân vẫn sốt kéo dài. Kết quả nuôi cấy phát hiện nhiễm nấm Aspergillus, anh được chuyển tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Cô gái Đ.T.V (20 tuổi ở Hưng Yên) từng bị chấn thương sọ não do tai nạn giao thông vào tháng 8/2025 và phải phẫu thuật lấy khối máu tụ, ghép xương sọ tại Bệnh viện tuyến tỉnh. Sau mổ, sức khỏe em ổn định, vết mổ liền tốt.

Tuy nhiên, chỉ hai tháng sau, V xuất hiện chảy dịch vàng từ vết mổ cũ vùng thái dương trái. Dù không sốt, không đau đầu hay buồn nôn, gia đình vẫn đưa em đi kiểm tra và phát hiện một lỗ rò 5 mm kèm tình trạng tiêu xương vùng trán thái dương. Bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm trùng vết mổ sau chấn thương sọ não. Sau 7 ngày điều trị nhưng không cải thiện, gia đình xin chuyển tuyến để phẫu thuật lại. Bệnh nhân tiếp tục được ghép xương, nhưng các ổ tiêu xương lớn, không tương thích với mảnh ghép. Đáng chú ý, khi đánh giá tổng trạng, bác sĩ phát hiện thêm một khối u lớn vùng tiểu khung. Nhận thấy nguy cơ nhiễm trùng tiến triển, các bác sĩ tuyến dưới đã quyết định chuyển V đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị.

Nhập viện tại Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, bệnh nhân bắt đầu sốt cao trên 38,5oC. Xét nghiệm cho thấy V dương tính với sốt Dengue, đồng thời vẫn còn nhiễm trùng vết mổ sọ não và khối u tiểu khung chưa được xử lý. Sau 20 ngày ưu tiên điều trị nhiễm trùng và sốt Dengue, khi tình trạng ổn định, bệnh nhân được chuyển sang khoa Ngoại Tổng hợp – Tiết niệu và Nam học để hội chẩn phẫu thuật loại bỏ khối u kích thước lớn, nghi ngờ ác tính.

 

Theo bác sĩ Trần Duy Hiến – khoa Ngoại Tổng hợp, Tiết niệu và Nam học, ung thư buồng trứng là một trong những bệnh lý nguy hiểm ở phụ nữ bởi các triệu chứng giai đoạn đầu thường rất mơ hồ và dễ bị bỏ qua. Không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển muộn.

Vì vậy, người dân – đặc biệt là phụ nữ trong độ tuổi sinh sản – không nên chủ quan với sự bất thường kể cả những dấu hiệu mơ hồ vùng tiểu khung. Nhiều khối u ban đầu rất âm thầm, hầu như không có triệu chứng rõ ràng, đến khi phát hiện đã có kích thước lớn, gây chèn ép cơ quan và buộc phải can thiệp phẫu thuật rộng, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản và sức khỏe lâu dài.

Việc tầm soát định kỳ bằng siêu âm, khám phụ khoa và kiểm tra sức khỏe tổng quát cần được duy trì hằng năm để phát hiện sớm bất thường, xử trí kịp thời và giảm thiểu tối đa các biến chứng nguy hiểm. Chủ động đi khám khi có dấu hiệu bất thường như đau bụng dưới, đầy bụng, rối loạn kinh nguyệt hay sờ thấy khối bất thường cũng rất quan trọng, giúp bác sĩ chẩn đoán đúng và điều trị sớm, tránh những ca bệnh đáng tiếc như trên.

Theo bác sĩ Trần Duy Hiến – khoa Ngoại tổng hợp – Tiết niệu và Nam học cho biết : Ung thư buồng trứng là một loại ung thư nguy hiểm nhưng các triệu chứng thường mơ hồ, không rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến việc chẩn đoán thường muộn. Các triệu chứng thường không đặc hiệu và có thể bị nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa hoặc phụ khoa khác. Các dấu hiệu phổ biến bao gồm:

• Đau hoặc khó chịu ở vùng bụng/chậu: Cảm giác nặng, tức hoặc đau mơ hồ vùng bụng dưới, thắt lưng hoặc đùi.

• Rối loạn tiêu hóa: Chán ăn, ăn nhanh no, đầy hơi, khó tiêu, buồn nôn.

• Thay đổi thói quen đi vệ sinh: Đi tiểu thường xuyên hoặc tiểu khó, táo bón.

• Thay đổi về thể chất: Sụt cân không rõ nguyên nhân, tăng chu vi vòng bụng.

• Các triệu chứng khác: Chảy máu âm đạo bất thường, đau khi quan hệ tình dục, mệt mỏi kéo dài.

Nguyên nhân chính xác của ung thư buồng trứng chưa được xác định rõ ràng, nhưng các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

• Tuổi tác: Nguy cơ cao nhất ở phụ nữ trên 50 tuổi, đặc biệt sau mãn kinh.

• Tiền sử gia đình: Có người thân (mẹ, chị em gái) mắc ung thư buồng trứng, vú, hoặc đại trực tràng, đặc biệt liên quan đến gen BRCA1 và BRCA2.

• Yếu tố nội tiết: Không mang thai hoặc có thai muộn.

• Lối sống: Béo phì, hút thuốc lá.

Điều quan trọng là việc phát hiện sớm ung thư buồng trứng thường mang lại cơ hội điều trị và tiên lượng tốt hơn rất nhiều cho người bệnh.

Khoảng hai tháng trước, trong lúc đang sinh hoạt bình thường tại nhà, ông N.B.Đ (65 tuổi ở Hà Nội), đột ngột đau đầu, nhức hai bên hốc mắt, mắt mờ không nhìn rõ. Gia đình đưa ông đến bệnh viện khoa mắt, tại đây bác sĩ nghi ngờ bệnh lý nhiễm khuẩn nên chuyển ông sang bệnh viện chuyên khoa điều trị,

PGS.TS Nguyễn Kim Thư, Trưởng khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp cho biết giang mai thần kinh là một trong số những biểu hiện nặng của giang mai. Bệnh giang mai là một bệnh nhiễm khuẩn do xoắn khuẩn Treponema pallidum gây ra. Bệnh lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn, truyền máu và lây truyền từ mẹ sang con. Bệnh giang mai tiến triển qua 3 giai đoạn: giai đoạn tiền ẩn, giai đoạn xuất hiện các tổn thương da và niêm mạc, giai đoạn xoắn khuẩn đã xâm nhập và khu trú vào phủ tạng.

Khi vi khuẩn Treponema pallidum tấn công vào não hoặc tủy sống, chúng gây tổn thương hệ thống thần kinh trung ương, dẫn đến nhiều triệu chứng nguy hiểm, làm suy giảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Giang mai thần kinh xảy ra ở giai đoạn 3 của bệnh giang mai.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh và tránh những biến chứng nguy hiểm, các bác sĩ khuyến cáo: Mỗi người cần duy trì lối sống tình dục an toàn, luôn sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục, chung thủy một vợ một chồng và không dùng chung các vật dụng cá nhân có thể dính dịch tiết. Cần hạn chế rượu bia và chất kích thích để tránh hành vi tình dục không an toàn; phụ nữ mang thai nếu phát hiện mắc giang mai cần báo ngay cho bác sĩ để được hướng dẫn điều trị và phòng lây truyền sang con. Mỗi người cần khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần hoặc theo lịch hẹn của bác sĩ, kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh và tập luyện đều đặn để tăng cường miễn dịch. Dù đã được điều trị, nguy cơ tái nhiễm bệnh vẫn tồn tại nên người bệnh cần tuân thủ đúng liệu trình và các biện pháp phòng bệnh. Khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ hoặc từng tiếp xúc nguy cơ cao, hãy đến bệnh viện kiểm tra và thông báo cho bạn tình để cùng tầm soát, tránh để bệnh tiến triển thành giang mai thần kinh.

Bệnh nhân L.V.H (sinh năm 2011, dân tộc Thái,

ở Sơn La) được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng viêm xương đùi, áp xe cơ, viêm phổi, tràn dịch màng phổi và không đi lại được, Trước đó, cháu hoàn toàn khỏe mạnh.

Theo lời kể của gia đình, trong thời gian ở nhà với ông bà do bố mẹ đi làm xa, H. bị lợn của gia đình cắn vào vùng đầu gối chân phải. Do chủ quan, vết thương không được làm sạch, gia đình cũng không đưa cháu đến cơ sở y tế để thăm khám. Bảy ngày sau, cháu bắt đầu sốt cao liên tục, vị trí vết cắn sưng nóng đỏ và hạn chế vận động khi cháu mới được đưa đến bệnh viện huyện điều trị. Tại bệnh viện huyện, tình trạng của cháu tiếp tục chuyển nặng và được chẩn đoán sốc nhiễm khuẩn nên bệnh nhi được chuyển lên Bệnh viện Nhi Trung ương.

Kết quả thăm khám và xét nghiệm cho thấy cháu bị nhiễm vi khuẩn tụ cầu vàng, đường vào là vị trí bị lợn cắn (tên khoa học: Staphylococcus aureus), kèm tổn thương hai xương đùi, viêm xương đùi phải, áp xe cơ, viêm phổi, tràn dịch màng. Sau 20 ngày điều trị, bệnh nhân có giảm sốt nhưng vẫn đau nhiều khớp háng hai bên, không đi lại được nên tiếp tục chuyển tuyến đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại đây, bệnh nhi được chẩn đoán: Nhiễm khuẩn huyết do tụ cầu vàng có viêm xương tủy- áp ce cơ- viêm phổi màng phổi, sau 11 ngày điều trị bằng kháng sinh đặc hiệu và phục hồi chức năng, cháu đã giảm sốt, hết tràn dịch màng phổi và có thể đi lại. Các tổn thương ở xương vẫn cần tiếp tục điều trị và theo dõi dài hơn nhưng hiện nay chưa phải can thiệp ngoại khoa.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa thực hiện thành công hai ca phẫu thuật vi phẫu chuyển thần kinh cho thanh niên trẻ bị liệt đám rối thần kinh cánh tay sau tai nạn giao thông, mở ra cơ hội phục hồi chức năng tay cho các bệnh nhân bị tổn thương nghiêm trọng.

Hai ca bệnh điển hình

Bệnh nhân đầu tiên là nam bệnh nhân 21 tuổi ở Hà Nội, nhập viện sau tai nạn hơn 2 tháng, tay phải liệt hoàn toàn từ vai, khuỷu, cổ tay đến các ngón tay. Các bác sĩ chẩn đoán “liệt toàn bộ đám rối thần kinh cánh tay C5-T1”, khiến cánh tay mất hoàn toàn chức năng vận động và cảm giác.

Nam bệnh nhân thứ hai, 29 tuổi, vào viện sau 6 tháng do tai nạn giao thông va đập vai vào thành ô tô. Khi vào viện, bệnh nhân bị chấn thương khớp vai – đụng đập động mạch dưới đòn phải – gẫy xương quay phải. Bệnh nhân may mắn được phẫu thuật kịp thời cứu sống cánh tay tại một cơ sở y tế gần nhà. Cánh tay được cứu sốngtuy vẫn nắm được bàn tay nhưng không gấp được khuỷu và không dạng vai – dấu hiệu liệt thân trên đám rối thần kinh C5-C7. Cả hai bệnh nhân trước đó từng hy vọng tình trạng này sẽ được cải thiện, nhưng chờ đợi chỉ làm cơ teo dần và mất cơ hội điều trị hiệu quả.

Bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương được thực hiện các thăm dò chức năng và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu. Kết quả cho thấy cả hai trường hợp đều bị tổn thương đám rối thần kinh kiểu nhổ rễ các dây thần kinh khỏi tủy sống.

Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, khi rễ thần kinh bị giật đứt sát tủy, dây thần kinh không thể tự phục hồi. Giải pháp duy nhất là phẫu thuật vi phẫu chuyển thần kinh, lấy một phần dây thần kinh lành, tách dưới kính hiển vi và chuyển sang cho dây thần kinh bị liệt.

Trong mổ, ê-kíp xác định chính xác “bó cho – bó nhận” bằng kích thích điện thần kinh cơ . Mỗi mũi khâu chỉ bằng sợi chỉ mảnh hơn sợi tóc, yêu cầu độ chính xác rất cao. Ca thứ nhất kéo dài gần 7 giờ, ca thứ hai khoảng 5 giờ, phản ánh độ phức tạp cao của kỹ thuật.

TS.BS Chiến nhấn mạnh: đây là nhóm kỹ thuật khó bậc nhất, đòi hỏi đánh giá tổn thương chính xác, lập kế hoạch chi tiết và kỹ thuật vi phẫu tinh vi. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể khiến thần kinh không tới được cơ đích.

Sau mổ, sợi thần kinh mọc với tốc độ khoảng 1-3 mm/ngày. Người bệnh trải qua giai đoạn rung cơ nhẹ trước khi hình thành vận động chủ động. Thời điểm phục hồi thường bắt đầu từ 3–6 tháng và cần tập luyện và phục hồi chức năng liên tục. Hiện cả hai bệnh nhân đã ổn định và đang trong quá trình phục hồi chức năng.

Cuối tháng 8 vừa qua, anh L.D.T.A (39 tuổi ở Thanh Hóa) bắt đầu xuất hiện các cơn sốt cao liên tục. Đi khám, anh được chẩn đoán mắc bệnh Whitmore do vi khuẩn B.pseudomallei.

Tại Khoa Cấp cứu, Bác sĩ Lê Sơn Việt cho biết: bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nặng sốt, sốc nhiễm khuẩn, nhiễm khuẩn huyết, thở ô xy kính, áp xe đa ổ đa tạng. Trong đó, ổ áp xe phổi lớn nhất khoảng 4cm, ổ áp xe gan 3cm; đồng thời có nhiều ổ áp xe thận, áp xe cơ thắt lưng, vùng đùi phải và bẹn trái. Dịch dẫn lưu ổ áp xe cạnh sống có mủ lẫn máu.

Bác sĩ Việt nhận định: Bệnh nhân có bệnh lý nền, khiến hệ miễn dịch suy yếu, làm diễn biến bệnh Whitemore nặng và đáp ứng với kháng sinh kém – kể cả với meropenem, loại kháng sinh mạnh đang được sử dụng. Việc điều trị vì vậy rất phức tạp, tiên lượng dè dặt.

Bác sĩ Việt nhấn mạnh: Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn B.pseudomallei có thể đi vào máu gây nhiễm khuẩn huyết và lan rộng khắp cơ thể gây viêm, hình thành các ổ áp xe tại nhiều cơ quan khác nhau như phổi, gan, lách, hệ thần kinh trung ương, da….. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào cơ thể qua da bị trầy xước, niêm mạc, đường hô hấp (hít phải bụi, giọt nước nhiễm khuẩn) hoặc đường tiêu hóa (uống nước, ăn thực phẩm nhiễm khuẩn). Những người có công việc tiếp xúc thường xuyên với đất, nước bị ô nhiễm có nguy cơ cao mắc bệnh như nông dân, người lao động xây dựng, người làm vườn….

Bệnh Whitmore do vi khuẩn B.pseudomallei có thể xâm nhập qua da, niêm mạc, đường hô hấp hoặc tiêu hóa, gây nhiễm khuẩn nặng, dễ tái phát. Để phòng bệnh, người dân cần hạn chế tiếp xúc với đất, nước bẩn, đặc biệt khi có vết thương hở; luôn đeo ủng, găng tay khi làm việc ngoài đồng ruộng, ao hồ; rửa sạch và sát khuẩn vết thương kịp thời; uống nước đã đun sôi, ăn chín; giữ môi trường sống và nơi làm việc sạch sẽ. Những người có bệnh mạn tính hoặc hệ miễn dịch suy giảm cần đặc biệt thận trọng. Khi xuất hiện sốt cao tái diễn, đau nhức cơ hoặc ổ áp xe sưng nóng đỏ, cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Hiện chưa có vắc xin phòng bệnh và bệnh không lây từ người sang người.

Vừa qua, L.V.T (18 tuổi, dân tộc Thái, quê Sơn La) theo bố xuống Hà Nội làm thêm tại một cơ sở cơ khí sửa chữa sắt thép. Khi đang vận hành máy cắt, lưỡi cưa bất ngờ trượt, cắt sâu vào bàn tay trái, gây lóc toàn bộ da và mô mềm ở ba ngón: cái, trỏ và giữa.