THỦY ĐẬU Ở NGƯỜI LỚN: KHÔNG CHỈ LÀ BỆNH NHẸ, CẨN THẬN BIẾN CHỨNG SINH TỬ
Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương liên tiếp tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp người trưởng thành mắc thủy đậu rơi vào tình trạng nguy kịch. Từ một bệnh lý vốn được coi là “lành tính” ở trẻ em, thủy đậu khi tấn công người lớn có thể biến chứng thành sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng bệnh nhân.
Những cuộc chiến sinh tử tại phòng hồi sức tích cực
Một trong những ca bệnh điển hình đang được điều trị tích cực là anh Sầm Văn T. (39 tuổi, trú tại Lạng Sơn). Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn, nhiễm trùng ổ bụng sau phẫu thuật tắc ruột trên nền bệnh thủy đậu diễn tiến nặng. Theo hồ sơ bệnh án, anh T. có tiền sử gout mạn tính và từng phẫu thuật viêm ruột thừa từ 20 năm trước. Khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, anh xuất hiện tình trạng đau quặn bụng, bí trung đại tiện và được chỉ định phẫu thuật tắc ruột tại tuyến dưới. Tuy nhiên, ngay sau mổ, các nốt mụn nước đặc trưng của thủy đậu bắt đầu bùng phát vùng bụng rồi nhanh chóng lan ra toàn thân. Tình trạng nhiễm trùng không cải thiện, bụng chướng đau, dịch tiêu hóa liên tục thoát ra qua dẫn lưu khiến tiên lượng vô cùng xấu nên bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, kết quả cận lâm sàng cho thấy hệ miễn dịch của bệnh nhân bị suy kiệt nghiêm trọng. Chỉ số viêm CRP tăng vọt tới 348 mg/l (cao gấp hơn 70 lần mức bình thường), trong khi Procalcitonin đạt ngưỡng 100 ng/ml và bạch cầu giảm sâu xuống còn 1,94 G/L.
Bác sĩ Nguyễn Hồng Kỳ, Trung tâm Hồi sức tích cực chia sẻ: “Đây là ca bệnh đặc biệt phức tạp khi bệnh truyền nhiễm bùng phát đồng thời với biến chứng ngoại khoa và nhiễm trùng huyết. Trên lâm sàng, các nốt thủy đậu phủ khắp cơ thể, có nhiều nốt đã hóa đục kèm theo biểu hiện sốc nhiễm khuẩn và nhiễm trùng ổ bụng nặng. Siêu âm ghi nhận nhiều dịch tự do trong ổ bụng, có ổ dịch kích thước lên tới 36mm. Việc điều trị đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hồi sức tích cực và theo dõi sát sao các tổn thương trong ổ bụng để hỗ trợ các cơ quan đang suy kiệt.”
Tương tự là trường hợp của anh L.V.T. (20 tuổi, Lào Cai). Do chủ quan không thăm khám sớm, bệnh nhân nhập viện khi virus đã tấn công sâu vào các cơ quan nội tạng, gây suy hô hấp, suy gan cấp trên nền hội chứng thận hư nặng. Tiên lượng dè dặt, qúa trình điều trị gặp nhiều thách thức.
“Lá chắn” miễn dịch bị bỏ trống và những sai lầm chết người
Qua rà soát thực tế điều trị, các bác sĩ nhận định điểm chung của hầu hết các ca nặng là bệnh nhân đều chưa từng tiêm vắc xin phòng thủy đậu. Việc thiếu đi “lá chắn” miễn dịch này khiến virus Varicella-Zoster dễ dàng tấn công mạnh mẽ, đặc biệt ở những người có sức đề kháng yếu hoặc đang sử dụng các loại thuốc ức chế miễn dịch. So với trẻ em, thủy đậu ở người lớn thường có triệu chứng sốt cao hơn, đau cơ dữ dội và tỉ lệ biến chứng như viêm phổi ARDS, viêm não hay nhiễm trùng huyết.
Sự chủ quan còn đến từ những quan niệm sai lầm trong chăm sóc và điều trị tại nhà. Nhiều người bệnh vẫn duy trì thói quen kiêng tắm, kiêng gió cực đoan hoặc tự ý đắp các loại lá cây, sử dụng thuốc chứa corticoid không theo chỉ định. Những hành động này vô tình làm tê liệt hệ miễn dịch, khiến virus nhân bản nhanh hơn và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập qua các nốt mụn nước bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng máu và suy đa tạng.
Đừng để sự chủ quan phải trả giá bằng tính mạng
Theo Bác sĩ CKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng, chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương nhấn mạnh: Người dân tuyệt đối không được lơ là với các dấu hiệu khởi đầu như sốt, mệt mỏi hay nổi mụn nước trên da. Khi có biểu hiện bất thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán kịp thời, thay vì tự điều trị bằng các phương pháp dân gian chưa kiểm chứng.
Bên cạnh việc giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ, khô thoáng để tránh nhiễm khuẩn thứ phát, tiêm vắc xin vẫn được khẳng định là biện pháp hiệu quả và chủ động nhất để bảo vệ bản thân và gia đình. Thủy đậu không đơn thuần là một bệnh ngoài da, đó có thể là khởi đầu của một cuộc chiến sinh tử. Trong bối cảnh dịch bệnh có nhiều diễn biến phức tạp, việc nâng cao cảnh giác và tuân thủ hướng dẫn y khoa chính là cách tốt nhất để bảo toàn sức khỏe và tính mạng trước những biến chứng nguy hiểm.
