Skip to main content
Liên hệ ngay với chúng tôi để được
tư vấn và đặt lịch khám sớm.
Email: bvnhietdoitw@nhtd.vnPhone: 0395.135.099
Đặt lịch khám
Hotline: 0395.135.099

Danh mục loại bệnh: Viêm gan

TỰ Ý NGỪNG THUỐC VIÊM GAN B, NGƯỜI ĐÀN ÔNG 67 TUỔI SUY GAN CẤP, RỐI LOẠN Ý THỨC

Sau hơn một tháng tự ý ngừng thuốc kháng vi rút điều trị viêm gan B vì thấy bệnh ổn định, người đàn ông 67 tuổi nhập viện trong tình trạng rất nặng, xuất hiện suy gan cấp, hội chứng não gan, suy thận và rối loạn chuyển hóa trên nền nhiều bệnh lý mạn tính.

Ông P.Đ.T. (67 tuổi, Hà Nội) được chẩn đoán viêm gan B mạn tính cách đây 3 năm và được chỉ định điều trị thuốc kháng vi rút hằng ngày. Bên cạnh bệnh gan, ông có nhiều bệnh lý nền phức tạp như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh động mạch vành; năm 2023, ông từng phẫu thuật bắc cầu động mạch vành do hẹp 3 thân mạch vành.

Khoảng 1 tháng 15 ngày trước khi nhập viện, do thấy tình trạng viêm gan B ổn định, ông T. tự ý ngừng thuốc kháng vi rút mà không tham khảo ý kiến bác sĩ.

Trong thời gian này, thỉnh thoảng bị đau đầu, ông tự mua thuốc giảm đau, hạ sốt về sử dụng khoảng 3-4 viên. Khoảng 13 ngày trước khi vào Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, trong một lần tái khám bệnh tim, ông được phát hiện men gan tăng cao, khoảng 500 U/L. Tuy nhiên, thay vì đi khám chuyên khoa gan để tìm nguyên nhân, ông tiếp tục tự mua thuốc “bổ gan” về sử dụng.

Tình trạng không cải thiện. Những ngày sau đó, ông ngày càng mệt mỏi, chán ăn, vàng da, vàng mắt tăng dần, có lúc nói lẫn, lơ mơ, phản ứng chậm chạp. Nhận thấy tình trạng bất thường, gia đình nhanh chóng đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.

Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, người bệnh nhập viện trong tình trạng tỉnh chậm, điểm Glasgow 13 điểm, có rối loạn nhận thức, dễ cáu gắt bất thường, hành vi không phù hợp và mất định hướng không gian. Da và củng mạc mắt vàng đậm, xuất huyết rải rác tại các vị trí tiêm, bụng chướng do có dịch.

Các xét nghiệm cho thấy tình trạng tổn thương gan nặng, với GOT/GPT lần lượt 2.335/1.085 U/L. Chức năng thận cũng suy giảm nhanh, creatinin máu tăng lên 366 µmol/L, trong khi 10 ngày trước đó tại Bệnh viện Tim, chỉ số này được ghi nhận ở mức 140 µmol/L. CRP tăng lên 25,6 mg/L.

Các bác sĩ nhận định người bệnh đang trong tình trạng rất nặng, với đợt cấp viêm gan B mạn tiến triển, suy gan cấp kèm hội chứng não gan độ II, suy thận cấp trên nền bệnh thận mạn, toan chuyển hóa nặng và nhiễm khuẩn huyết, đồng thời có nhiều bệnh lý nền gồm đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, suy tim và bệnh động mạch vành sau phẫu thuật bắc cầu.

Ngay khi tiếp nhận, người bệnh được hồi sức tích cực, đặt ống nội khí quản và thở máy, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm, điều chỉnh các rối loạn chuyển hóa, hỗ trợ chức năng các cơ quan và theo dõi sát diễn biến.

BS Nguyễn Thị Huân, Trung tâm Hồi sức tích cực, cho biết đây là trường hợp có nguy cơ diễn biến xấu rất nhanh bởi người bệnh không chỉ bị tổn thương gan cấp tính mà còn đồng thời có nhiều bệnh lý nền nghiêm trọng. Khi chức năng gan suy giảm cấp, các rối loạn chuyển hóa, đông máu và ý thức có thể xuất hiện, đồng thời kéo theo hoặc làm nặng thêm tình trạng suy giảm chức năng của các cơ quan khác.

Theo BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, việc tự ý ngừng thuốc kháng vi rút ở người bệnh viêm gan B mạn tính khiến vi rút không còn được kiểm soát, từ đó có thể bùng phát đợt cấp, gây tổn thương gan nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng. Khi ngừng thuốc, vi rút viêm gan B có thể gia tăng hoạt động và tiếp tục tấn công các tế bào gan, dẫn đến hoại tử tế bào gan diện rộng, suy gan cấp, hội chứng não gan, hôn mê gan và suy đa tạng.

Đối với những người có nhiều bệnh lý nền phức tạp như trường hợp bệnh nhân T. – tăng huyết áp, đái tháo đường, suy tim, suy thận mạn và có tiền sử phẫu thuật bắc cầu động mạch vành – tình trạng suy gan cấp có thể nhanh chóng làm nặng thêm rối loạn chức năng các cơ quan khác, khiến tiên lượng bệnh trở nên đặc biệt nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, việc tự ý sử dụng các loại thuốc “giải độc”, “bổ gan” không rõ nguồn gốc hoặc dùng thuốc giảm đau, hạ sốt, khi gan đang bị tổn thương có thể làm gia tăng nguy cơ ảnh hưởng đến gan, đặc biệt nếu sử dụng không đúng loại thuốc, liều lượng hoặc không có sự hướng dẫn của bác sĩ.

BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền khuyến cáo, người bệnh viêm gan B mạn tính cần duy trì thuốc kháng vi rút liên tục, đúng và đủ liều theo chỉ định; tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc khi chưa có ý kiến của bác sĩ chuyên khoa. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như men gan tăng, vàng da, vàng mắt, mệt mỏi, chán ăn…, người bệnh cần đi khám để được đánh giá và xử trí phù hợp, không tự mua thuốc bổ gan, thuốc đông y, thuốc nam không rõ nguồn gốc về sử dụng.

Người mắc viêm gan B cũng cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc giảm đau, hạ sốt nào, kể cả paracetamol. Với những người đồng thời mắc các bệnh lý tim mạch, đái tháo đường, suy thận…, việc điều trị cần có sự phối hợp giữa các chuyên khoa nhằm lựa chọn và điều chỉnh thuốc phù hợp, an toàn.

MEN GAN CAO HƠN 30 LẦN SAU 1,5 THÁNG TỰ UỐNG THUỐC BẮC KHÔNG RÕ NGUỒN GỐC

Thói quen tự sử dụng các loại thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc theo lời truyền miệng có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe. Một người đàn ông 61 tuổi ở Hà Nội đã phải nhập viện điều trị vì tổn thương gan nghiêm trọng sau khoảng 1,5 tháng tự sử dụng thuốc bắc để chữa đau dạ dày.

Ông H.Q.M (61 tuổi, Hà Nội) có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm và đang duy trì điều trị đều đặn. Hằng ngày, ông có thói quen uống khoảng 50 ml rượu. Gia đình không ghi nhận người thân mắc bệnh xơ gan hay ung thư gan.

Khoảng 2 tháng trước khi nhập viện, ông M. xuất hiện đau âm ỉ vùng thượng vị, lan ra sau lưng, kèm theo ợ nóng. Nghĩ mình mắc bệnh dạ dày, ông tự tìm hiểu và mua thuốc bắc không rõ nguồn gốc về sử dụng.

Sau 6 tuần uống thuốc, ông M. thấy mệt mỏi, ăn uống kém, nhanh chóng kiệt sức khi vận động, xuất hiện vàng mắt, vàng da và nước tiểu vàng sẫm. Trong khi đó, tình trạng đau dạ dày vẫn không cải thiện. Lo lắng trước những biểu hiện bất thường, ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám. Kết quả xét nghiệm cho thấy gan bị tổn thương nghiêm trọng. Chỉ số AST lên tới 1.121 U/L, ALT 1.287 U/L, cao hơn 30 lần giới hạn trên của mức bình thường.

 

Sau khi khai thác kỹ quá trình sử dụng thuốc và loại trừ các nguyên nhân gây viêm gan khác, các bác sĩ xác định ông M. bị tổn thương gan cấp nghiêm trọng, nhiều khả năng liên quan đến việc sử dụng thuốc bắc không rõ nguồn gốc. Ông được nhập viện điều trị tại khoa Viêm gan.

BS Trần Minh Quân, Phó trưởng khoa Viêm gan cho biết, trường hợp của ông M. may mắn được phát hiện kịp thời. Sau gần 20 ngày điều trị, các chỉ số men gan đã cải thiện rõ rệt: AST từ 1.121 U/L giảm còn 78 U/L, ALT từ 1.287 giảm còn 128 U/L. Sức khỏe của người bệnh dần ổn định.

Theo BS Trần Minh Quân, các sản phẩm thuốc nam, thuốc bắc không rõ nguồn gốc, không được kiểm soát chất lượng có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Một số sản phẩm có thể chứa các thành phần không được công bố, tạp chất, kim loại nặng hoặc các chất có khả năng gây độc cho gan.

Tổn thương gan liên quan đến thuốc hoặc thảo dược có thể diễn biến âm thầm, các triệu chứng có thể chưa rõ trong giai đoạn đầu. Khi xuất hiện các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu hoặc đau tức vùng hạ sườn phải sau khi sử dụng thuốc nam, thuốc bắc hay các sản phẩm thảo dược, người dân cần ngừng sử dụng và đến cơ sở y tế để được thăm khám, kiểm tra chức năng gan.

Qua trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự ý mua và sử dụng thuốc nam, thuốc bắc hoặc các sản phẩm thảo dược không rõ nguồn gốc, đặc biệt không sử dụng theo lời truyền miệng hoặc tự kết hợp với thuốc đang được bác sĩ kê đơn. Việc sử dụng thuốc đông y, thuốc nam, thuốc bắc cần được thăm khám, tư vấn và theo dõi bởi nhân viên y tế, không tự ý dùng để thay thế các phương pháp điều trị đã được chỉ định.

                                                   Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội

TỰ MUA THUỐC NAM TRÊN MẠNG UỐNG KÉO DÀI, NAM THANH NIÊN 28 TUỔI SUY GAN CẤP, PHÙ NÃO NGUY KỊCH

Từ triệu chứng hô hấp ban đầu, nam thanh niên L. V. G,  28 tuổi ở Sơn La đã tự mua thuốc Nam không rõ nguồn gốc trên mạng về uống. Sau 2 tuần, người bệnh xuất hiện vàng da, mệt mỏi nhưng vẫn tiếp tục dùng thuốc. Khi đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân đã hôn mê sâu, suy gan cấp nặng kèm phù não lan tỏa, tình trạng đặc biệt nguy kịch.

ThS.BS Lê Sơn Việt, Khoa Cấp cứu cho biết, bệnh nhân trước đó không ghi nhận bệnh lý nền đáng chú ý. Khoảng một tháng trước, người bệnh xuất hiện ho nhiều, sốt cao, tức ngực và đến khám tại một cơ sở y tế địa phương. Tại đây, bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi viêm phổi, chưa loại trừ u phổi và được tư vấn nhập viện để tiếp tục thăm khám, điều trị.

Tuy nhiên, gia đình không đồng ý cho bệnh nhân nhập viện mà đưa về nhà, sau đó tự mua thuốc Nam trên mạng cho bệnh nhân sử dụng. Thành phần, nguồn gốc cũng như liều lượng của các loại thuốc này không được xác định rõ. Sau khoảng 2 tuần uống thuốc, người bệnh bắt đầu xuất hiện vàng da, mệt mỏi – những dấu hiệu có thể cảnh báo tổn thương gan. Dù vậy, bệnh nhân không đi kiểm tra mà vẫn tiếp tục sử dụng thuốc thêm nhiều ngày.

Tình trạng sức khỏe sau đó xấu đi nhanh chóng. Khi xuất hiện rối loạn ý thức rồi hôn mê, gia đình mới đưa đến cơ sở y tế. Bệnh nhân tiếp tục được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khi tình trạng đã rất nặng.

Theo BS Lê Sơn Việt, thời điểm nhập viện, bệnh nhân đã hôn mê sâu, vàng da rõ, đồng tử giãn và mất phản xạ ánh sáng. Các xét nghiệm cho thấy chức năng gan suy giảm nghiêm trọng. Bilirubin tăng gần 300 µmol/L trong khi amoniac (NH3) khoảng 350 µmol/L, cao gấp nhiều lần mức bình thường. Khi gan suy nặng, khả năng chuyển hóa và đào thải các chất độc bị suy giảm. Trong đó amoniac có thể tích tụ trong máu, tác động đến hệ thần kinh trung ương, góp phần gây bệnh não gan và phù não.

Kết quả chụp CT sọ não cho thấy phù não lan tỏa, các rãnh cuộn não gần như bị xóa, phù hợp với tình trạng phù não nặng.

BS Việt cho biết, suy gan cấp không chỉ gây vàng da mà còn có thể dẫn đến rối loạn đông máu, rối loạn chuyển hóa, bệnh não gan và nhanh chóng tiến triển từ lơ mơ đến hôn mê. Trong những trường hợp nặng, phù não có thể làm tăng áp lực nội sọ, gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.

Bệnh nhân được triển khai các biện pháp hồi sức tích cực, trong đó có lọc máu và thay huyết tương nhằm hỗ trợ điều trị và loại bỏ một phần các chất độc tích tụ trong máu. Tuy nhiên, do người bệnh đến viện khi suy gan và tổn thương não đã tiến triển rất nặng, tiên lượng rất xấu. Sau 3 ngày điều trị tích cực nhưng tình trạng không cải thiện, gia đình xin đưa bệnh nhân về chăm sóc.

Theo BS Việt, người bệnh đã xuất hiện những dấu hiệu cảnh báo tổn thương gan từ khá sớm. Nếu ngừng sản phẩm nghi ngờ và đến cơ sở y tế kiểm tra chức năng gan ngay từ thời điểm đó, tổn thương có thể đã được phát hiện và xử trí sớm hơn.  Tuy nhiên, người bệnh vẫn tiếp tục sử dụng thuốc cho đến khi xuất hiện rối loạn ý thức và hôn mê sâu.

Bác sĩ cũng lưu ý, các sản phẩm được gọi chung là “thuốc Nam”, “thuốc gia truyền” hoặc các chế phẩm mua qua mạng có thể chứa nhiều thành phần khác nhau. Khi không xác định được chính xác thành phần, hàm lượng và nguồn gốc, việc xác định tác nhân gây tổn thương gan cũng như lựa chọn hướng xử trí có thể gặp nhiều khó khăn.

BS Việt khuyến cáo, người dân không nên tự mua và sử dụng thuốc hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc, thành phần trên mạng để điều trị bệnh. Trong quá trình sử dụng bất kỳ loại thuốc hoặc sản phẩm hỗ trợ nào, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi nhiều, chán ăn, buồn nôn, vàng mắt, vàng da, nước tiểu sẫm màu, lơ mơ hoặc thay đổi ý thức, người bệnh cần ngừng sử dụng sản phẩm nghi ngờ và đến cơ sở y tế để được thăm khám, kiểm tra chức năng gan và xử trí kịp thời.

                                                                                                                                                         Bài và ảnh: Phòng Công tác Xã hội

SAU 5 NĂM KIÊN TRÌ “CHIẾN ĐẤU”, NỮ BỆNH NHÂN UNG THƯ GAN TÌM LẠI CƠ HỘI SỐNG NHỜ BƯỚC NGOẶT PHẪU THUẬT

Phát hiện ung thư gan trên nền viêm gan B mạn tính từ năm 2020, suốt 5 năm qua, người phụ nữ 38 tuổi đã trải qua gần như tất cả các phương pháp điều trị hiện có như đốt sóng cao tần, nút mạch hóa chất và điều trị thuốc toàn thân. Khi khối u vẫn không ngừng tiến triển và hy vọng dần thu hẹp, chiến lược điều trị đa mô thức, cá thể hóa tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã tạo nên bước ngoặt: khối u được cắt bỏ thành công, mở ra cơ hội sống mới cho người mẹ ba con.

Tại Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ vừa điều trị thành công cho nữ bệnh nhân 38 tuổi (Hưng Yên), là công nhân và đang nuôi ba con nhỏ. Chị mắc ung thư biểu mô tế bào gan trên nền viêm gan B mạn tính.

Theo ThS.BSNT Dương Thị Hường, người bệnh đã được điều trị viêm gan B bằng thuốc kháng virus đều đặn trong nhiều năm. Năm 2020, trong một lần khám định kỳ, chị phát hiện mắc ung thư gan. Từ đó đến nay, chị liên tục được điều trị bằng nhiều phương pháp như đốt sóng cao tần (RFA), nút mạch hóa chất (TACE) nhiều lần nhằm kiểm soát khối u.

Tuy nhiên, bệnh không đáp ứng như mong đợi. Đến tháng 8/2025, các biện pháp điều trị tiếp tục cho hiệu quả hạn chế. Tháng 12/2025, khối u tăng sinh mạch trở lại. Các bác sĩ chuyển sang điều trị thuốc toàn thân nhưng ung thư vẫn tiếp tục tiến triển, xuất hiện thêm tổn thương mới, trong khi chỉ số AFP tăng lên tới 626 ng/mL, phản ánh hoạt động mạnh của khối u.

Trước tình trạng đó, bệnh nhân được chuyển đến Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Sau khi đánh giá toàn diện bằng các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và phân giai đoạn bệnh, các bác sĩ xác định đây là trường hợp ung thư gan phải tiến triển.

Theo ThS.BSNT Dương Thị Hường, mặc dù đã trải qua nhiều lần điều trị nhưng người bệnh vẫn chưa hết cơ hội. Sau khi hội chẩn đa chuyên khoa và đánh giá toàn diện mức độ xâm lấn của khối u, chức năng gan cũng như thể trạng, các bác sĩ quyết định thực hiện phẫu thuật cắt gan phải diện rộng. Đây trở thành bước ngoặt sau gần 5 năm người bệnh kiên trì chống chọi với ung thư.

Ca mổ diễn ra thuận lợi. Sau phẫu thuật, chức năng gan hồi phục tốt, diễn biến hậu phẫu ổn định. Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) kiểm tra không ghi nhận tổn thương còn sót lại, các chỉ điểm khối u giảm rõ rệt. Chỉ sau 10 ngày điều trị, người mẹ ba con được xuất viện trong niềm vui vỡ òa của gia đình và tập thể y bác sĩ.

Thành công của ca bệnh là minh chứng cho hiệu quả của chiến lược điều trị đa mô thức và cá thể hóa trong điều trị ung thư gan.

ThS.BSNT Dương Thị Hường chia sẻ: “Không phải mọi trường hợp ung thư gan tiến triển đều đồng nghĩa với mất cơ hội điều trị. Điều quan trọng là người bệnh cần được đánh giá lại liên tục ở từng giai đoạn để  điều chỉnh chiến lược phù hợp. Khi được tiếp cận đúng thời điểm, đúng phương pháp, ngay cả những trường hợp tưởng như bế tắc vẫn có thể mở ra cơ hội sống”.

Dưới góc độ chuyên môn, BSCKII Nguyễn Trường Giang – Phó Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa cho biết: Trường hợp này cho thấy vai trò quan trọng của điều trị đa mô thức và chiến lược cá thể hóa trong ung thư gan. Việc phối hợp linh hoạt giữa đốt sóng cao tần, nút mạch hóa chất, điều trị thuốc toàn thân và phẫu thuật giúp tối ưu hiệu quả kiểm soát bệnh, đồng thời mở thêm cơ hội điều trị cho những trường hợp trước đây vốn được đánh giá rất khó can thiệp.

BS Giang khuyến cáo, người mắc viêm gan B mạn tính cần khám định kỳ và tầm soát ung thư gan thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ. Khi đã được chẩn đoán ung thư gan, người bệnh cần tuân thủ điều trị, tái khám đúng hẹn và không tự ý bỏ dở quá trình theo dõi. Mỗi bệnh nhân ung thư gan là một hành trình riêng biệt. Việc đánh giá chính xác giai đoạn bệnh, lựa chọn đúng phương pháp và sự phối hợp chặt chẽ của hội đồng đa chuyên khoa chính là ‘chìa khóa vàng’ giúp kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

                                                                                                                                                    Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

PHÁT HIỆN UNG THƯ THỰC QUẢN TỪ MỘT LẦN NỘI SOI TRƯỚC CA PHẪU THUẬT UNG THƯ GAN

Ít ai ngờ, một lần nội soi được thực hiện chỉ nhằm đánh giá nguy cơ trước ca phẫu thuật ung thư gan lại giúp các bác sĩ phát hiện thêm một khối u ác tính khác ở thực quản. Nhờ được phát hiện ở giai đoạn rất sớm, người bệnh có thêm cơ hội điều trị triệt căn cả hai bệnh ung thư nguyên phát. Đây là trường hợp hiếm gặp được điều trị tại Trung tâm Phẫu thuật Gan mật, Tiêu hóa và Ung bướu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Bệnh nhân là ông N.V.T. (69 tuổi, trú tại Bắc Ninh). Trước đó, vào tháng 4/2026, ông T. được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) tại phân thùy trước của gan và đã được phẫu thuật cắt gan thành công.

Tuy nhiên, câu chuyện hy hữu thực sự nằm ở quá trình chuẩn bị trước cuộc mổ gan này. ThS.BSNT Đặng Hoàng Quốc – Trung tâm Phẫu thuật Gan mật, Tiêu hóa và Ung bướu cho biết, theo quy trình chuyên môn y khoa nghiêm ngặt, trước khi phẫu thuật, bệnh nhân được nội soi thực quản – dạ dày nhằm đánh giá tình trạng giãn tĩnh mạch thực quản trên nền bệnh gan mạn tính, từ đó tiên lượng và hạn chế nguy cơ xuất huyết tiêu hóa trong và sau phẫu thuật. Chính trong lần nội soi mang tính chất tầm soát biến chứng này, các bác sĩ ghi nhận một vùng niêm mạc thực quản có màu sắc bất thường. Kết quả sinh thiết sau đó khiến cả ê-kíp bất ngờ: Bệnh nhân bị ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản.

Theo BS Quốc, đây là hai loại ung thư hoàn toàn khác nhau. Khối u ở gan là ung thư biểu mô tế bào gan, còn tổn thương thực quản là ung thư biểu mô tế bào vảy nguyên phát, không phải do ung thư gan di căn.

“Đây là một trường hợp đặc biệt khi người bệnh mắc đồng thời hai ung thư nguyên phát khác nhau. Điều may mắn là tổn thương thực quản được phát hiện rất sớm, hoàn toàn tình cờ trong quá trình chuẩn bị điều trị ung thư gan”, BS Quốc cho biết.

Sau khi hồi phục tốt sau phẫu thuật gan, ông T. quay trở lại Trung tâm Phẫu thuật Gan mật, Tiêu hóa và Ung bướu để tiếp tục điều trị ung thư thực quản. Sau khi hội chẩn và đánh giá các chỉ số sức khỏe đạt điều kiện an toàn, ê-kíp phẫu thuật do TS Nguyễn Minh Trọng thực hiện đã quyết định tiến hành ca đại phẫu: cắt thực quản, nạo vét hạch và tạo hình thực quản bằng dạ dày. Đây là một trong những phẫu thuật lớn, chuyên sâu và phức tạp bậc nhất của ngành Ngoại tiêu hóa. Do thực quản kéo dài từ cổ qua lồng ngực rồi tới bụng nên ca phẫu thuật phải can thiệp đồng thời ở cả ba vùng giải phẫu. Bên cạnh đó, bệnh nhân vừa trải qua phẫu thuật cắt gan cách đó 2 tháng khiến mức độ khó của ca mổ tăng lên đáng kể, thời gian phẫu thuật kéo dài liên tục suốt 9 giờ.

Để tái tạo lại đường ăn uống tự nhiên cho bệnh nhân, sau khi cắt bỏ đoạn thực quản chứa khối u, các phẫu thuật viên tiến hành tạo hình dạ dày thành một ống dài, sau đó đưa lên cổ để nối với phần thực quản lành còn lại. Đồng thời, ê-kíp cũng thực hiện tạo hình môn vị nhằm ngăn ngừa tình trạng ứ đọng thức ăn sau mổ, góp phần duy trì chất lượng cuộc sống và chức năng tiêu hóa về lâu dài cho cụ ông 69 tuổi.

Do khối u thực quản được phát hiện ở giai đoạn sớm, chưa xâm lấn sâu vào các tổ chức xung quanh nên quá trình bóc tách diễn ra thuận lợi. Dù ổ bụng bệnh nhân có tình trạng dính do vết mổ cắt gan cách đó hai tháng, song nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng, ca đại phẫu đã thành công, người bệnh được đảm bảo an toàn trong và sau phẫu thuật.

Từ ca bệnh hy hữu trên, BS Đặng Hoàng Quốc đưa ra cảnh báo quan trọng: Ung thư thực quản là loại bệnh lý đặc biệt nguy hiểm vì tiến triển âm thầm. Ở giai đoạn khởi phát, triệu chứng của bệnh khá kín đáo, chỉ là cảm giác nuốt nghẹn nhẹ khi ăn thức ăn đặc, nuốt hơi vướng, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc thỉnh thoảng bị sặc khi ăn uống. Đa phần người dân đều chủ quan bỏ qua. Đến khi khối u lớn gây hẹp lòng thực quản, người bệnh không thể ăn uống, suy kiệt nhanh chóng thì đã ở giai đoạn muộn.

Đáng lưu ý, thực quản là cơ quan không có lớp thanh mạc (lớp màng bao bọc ngoài cùng) như các cơ quan tiêu hóa khác (dạ dày, đại tràng). Do thiếu “hàng rào” bảo vệ này, khi tế bào ác tính xuất hiện, chúng có xu hướng xâm lấn rất nhanh sang các tổ chức lân cận như khí quản, mạch máu lớn ở ngực, khiến cơ hội phẫu thuật triệt căn mất đi rất nhanh nếu phát hiện muộn.

TS.BS Nguyễn Minh Trọng – Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo: Người dân không  nên chủ quan khi xuất hiện các triệu chứng nuốt nghẹn, nuốt vướng kéo dài hoặc thường xuyên bị sặc khi ăn uống. Đây có thể là những triệu chứng cảnh báo bệnh lý thực quản, trong đó có ung thư thực quản.

Đặc biệt, nhóm người có nguy cơ cao như lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá lâu năm, người mắc bệnh trào ngược dạ dày – thực quản (GERD) kéo dài, hoặc người có thói quen thường xuyên sử dụng đồ ăn, thức uống quá nóng… cần chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, nội soi và chẩn đoán kịp thời, tránh những hệ lụy đáng tiếc.

                                                                                                                                                      Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

HƠN MỘT THẬP KỶ KIÊN TRÌ ĐIỀU TRỊ, HAI MẸ CON CÙNG ĐẠT KHỎI CHỨC NĂNG VIÊM GAN B

Phát hiện mắc viêm gan B mạn thể hoạt động với men gan tăng cao, đồng thời con gái nhỏ cũng nhiễm virus do lây truyền từ mẹ, chị N.T.H. (36 tuổi, Hà Nội) từng trải qua quãng thời gian nhiều lo lắng. Tuy nhiên, nhờ tuân thủ điều trị bền bỉ suốt hơn 13 năm, cả hai mẹ con đều đã đạt trạng thái khỏi chức năng viêm gan B (functional cure) – kết quả mà nhiều người bệnh và bác sĩ luôn mong đợi.

Những ngày này, gia đình chị H. đón nhận niềm vui lớn sau hành trình dài theo dõi và điều trị bệnh. Ít ai biết rằng, để có được kết quả như hôm nay, hai mẹ con chị đã trải qua hơn một thập kỷ kiên trì đồng hành cùng các bác sĩ.

Chị H. cho biết, bản thân không biết mình nhiễm viêm gan B từ khi nào. Trong quá trình mang thai và sinh con, chị chưa được phát hiện mắc bệnh. Vì vậy, con gái chị ­­- cháu N.H.L. – đã không được tiêm huyết thanh kháng viêm gan B và vaccine phòng bệnh ngay sau sinh để ngăn ngừa lây truyền từ mẹ sang con.

Khoảng hai năm sau, chị H. thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, ăn uống kém, da và mắt vàng hơn bình thường nên đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả cho thấy chị mắc viêm gan B mạn tính thể hoạt động, men gan tăng cao và cần điều trị ngay. Lo lắng hơn, khi nhận thấy con gái cũng có biểu hiện mệt mỏi, ăn uống kém, chị đưa con đi khám và được xác định đã nhiễm viêm gan B từ mẹ.

“Thời điểm đó tôi rất lo lắng khi biết cả hai mẹ con đều mắc bệnh. Tuy nhiên, được các bác sĩ tư vấn kỹ lưỡng, tôi hiểu rằng nếu điều trị đúng và theo dõi đều đặn thì vẫn có thể kiểm soát tốt bệnh”, chị H. chia sẻ.

Ngay sau đó, hai mẹ con được theo dõi và điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, người trực tiếp điều trị, đã hướng dẫn cụ thể về việc sử dụng thuốc, tái khám định kỳ và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị lâu dài. Theo bác sĩ, người bệnh cần tuân thủ dùng thuốc đúng giờ, đủ liều và tuyệt đối không được tự ý ngừng thuốc nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

Ghi nhớ lời dặn của bác sĩ, chị H. duy trì việc uống thuốc đúng giờ, đúng liều trong suốt nhiều năm. Đối với cháu L., việc dùng thuốc đều đặn từ khi mới 3 tuổi dần trở thành một thói quen trong sinh hoạt hằng ngày. Bên cạnh đó, hai mẹ con cũng duy trì chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và vận động hợp lý để bảo vệ sức khỏe gan.

Sự kiên trì ấy đã mang lại kết quả tích cực. Sau 6 năm điều trị, cháu N.H.L. đạt khỏi chức năng viêm gan B, xét nghiệm HBsAg âm tính, cơ thể đã hình thành kháng thể bảo vệ với nồng độ anti-HBs khoảng 100 IU/ml và không còn phải sử dụng thuốc kháng virus. Còn chị N.T. H., sau 13 năm bền bỉ điều trị và theo dõi, kết quả xét nghiệm mới nhất cho thấy HBsAg đã âm tính (dù hiện chưa xuất hiện kháng thể bảo vệ). Đây là dấu mốc quan trọng trong điều trị viêm gan B mạn mà mọi bệnh nhân và bác sĩ luôn hướng tới.

BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền không giấu nổi sự vui mừng và xúc động: “Khi bắt đầu điều trị, tình trạng bệnh của chị H tương đối phức tạp với men gan tăng cao và virus hoạt động mạnh. Việc cả hai mẹ con đều đạt khỏi chức năng viêm gan B là kết quả rất đáng khích lệ. Thật bất ngờ và hạnh phúc, sau 13 năm, cả hai mẹ con chị đã cùng nhau cán đích. Đây là thành quả xứng đáng cho sự tuân thủ điều trị nghiêm túc, quan tâm sát sao đến sức khỏe bản thân và không hề nản lòng trước một phác đồ dài hạn – điều mà không phải người bệnh nào cũng có thể duy trì trong nhiều năm.”

Theo bác sĩ Huyền, hiện nay viêm gan B mạn là bệnh có thể kiểm soát hiệu quả nếu người bệnh được phát hiện sớm, theo dõi thường xuyên và điều trị đúng chỉ định. Nhiều trường hợp có thể đạt trạng thái khỏi chức năng viêm gan B, giúp giảm đáng kể nguy cơ tiến triển thành xơ gan, ung thư gan và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Kết quả điều trị tích cực không chỉ mang ý nghĩa về sức khỏe mà còn mở ra nhiều cơ hội trong tương lai cho cháu L. Giờ đây, với kết quả xét nghiệm HBsAg âm tính và cơ thể có kháng thể mạnh mẽ, cháu L. hoàn toàn đủ điều kiện sức khỏe để hiện thực hóa ước mơ, mở ra cơ hội theo đuổi nhiều ngành nghề vốn có yêu cầu nhất định về tiêu chuẩn sức khỏe gan mật.

Câu chuyện của mẹ con chị H. là minh chứng rằng viêm gan B mạn không đồng nghĩa với việc đánh mất tương lai. Với sự đồng hành của bác sĩ, việc tái khám định kỳ và tuân thủ điều trị lâu dài, nhiều người bệnh có thể kiểm soát tốt bệnh, giảm nguy cơ biến chứng, nâng cao chất lượng cuộc sống và hướng tới mục tiêu khỏi chức năng viêm gan B.

                                                                                                                                              Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

NGƯỜI ĐÀN ÔNG 66 TUỔI MẮC UNG THƯ GAN GIAI ĐOẠN MUỘN TĂNG 3KG SAU HAI CHU KỲ ĐIỀU TRỊ

Vượt chặng đường hơn 1.300 km từ Đắk Lắk ra Hà Nội với hy vọng tìm thêm cơ hội sống khi ung thư gan đã bước vào giai đoạn muộn, người đàn ông 66 tuổi đã đón nhận những tín hiệu lạc quan đầu tiên. Sau 2 chu kỳ điều trị miễn dịch bằng phác đồ mới tại Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân có sự đáp ứng ngoạn mục cả về lâm sàng, chỉ số xét nghiệm và hình ảnh học.

Qua khai thác bệnh sử, bệnh nhân được chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) đa ổ từ đầu năm 2025 trên nền xơ gan. Ngay thời điểm phát hiện, bệnh đã ở giai đoạn tiến triển với nhiều ổ tổn thương trong gan, đồng thời đã di căn phổi, di căn xương và xuất hiện huyết khối tĩnh mạch cửa.

Theo ThS.BSNT Dương Thị Hường, (Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa) cho biết, với tình trạng tổn thương thứ phát diện rộng như trên, người bệnh không còn chỉ định phẫu thuật và được tư vấn điều trị bảo tồn. Tháng 3/2026, bệnh nhân đến khám tại Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa trong tình trạng sức khỏe suy giảm rõ rệt. Người bệnh bị bụng chướng do cổ trướng, xuất huyết tiêu hóa, nhiễm trùng toàn thân và suy thận mức độ nhẹ.

Kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT Scanner) ghi nhận gan phải có nhiều tổn thương lan tỏa, kèm huyết khối thân chung tĩnh mạch cửa. Phổi và xương sườn cũng xuất hiện các tổn thương di căn. Đáng chú ý, các chỉ điểm sinh học u (tumor markers) đều tăng rất cao: chỉ số AFP đạt 84,6 ng/mL và PIVKA-II lên tới 175 mAU/mL.

Trước tình trạng bệnh phức tạp, bệnh nhân được hội chẩn đa chuyên khoa với sự phối hợp của chuyên ngành ung thư, nội gan mật và truyền nhiễm. ThS.BSNT Dương Thị Hường cho biết: “Mục tiêu ưu tiên trước tiên là kiểm soát tình trạng nhiễm trùng, hồi phục và ổn định chức năng gan, thận, đồng thời  nâng cao thể trạng trước khi tiến hành điều trị đặc hiệu.”

Sau khi tình trạng toàn thân ổn định, các chỉ số sinh tồn và chức năng tạng trong giới hạn an toàn, người bệnh được chỉ định tiếp cận liệu pháp điều trị miễn dịch theo phác đồ STRIDE. Quá trình truyền thuốc diễn ra thuận lợi, bệnh nhân đáp ứng tốt, không ghi nhận các tác dụng phụ nghiêm trọng và được xuất viện để theo dõi ngoại trú.

Chỉ sau 2 chu kỳ điều trị, nhiều tín hiệu khả quan đã được ghi nhận. Chức năng gan cải thiện rõ rệt, người bệnh ăn uống tốt hơn và tăng 3 kg chỉ trong vòng 4 tuần. Đặc biệt,  các chỉ số phản ánh hoạt động của khối u gan đều giảm về gần ngưỡng bình thường, cho thấy người bệnh đang đáp ứng tốt với phác đồ miễn dịch. Cụ thể, AFP giảm từ 84,6 ng/mL xuống còn 0,9 ng/mL, PIVKA-II giảm từ 175 mAU/mL xuống còn 12,42 mAU/mL.

Song song đó, hình ảnh chụp cắt lớp vi tính cho thấy các tổn thương tại gan có xu hướng thu nhỏ và thuyên giảm. Theo chia sẻ của người bệnh, ngay sau chu kỳ điều trị đầu tiên, khối lồi vùng xương sườn trước đây gần như không còn sờ thấy rõ, cảm giác đau cũng giảm đáng kể.

Dù vậy, ThS.BSNT Dương Thị Hường khẳng định, mặc dù đây là những tín hiệu rất tích cực, nhưng ung thư gan giai đoạn tiến triển vẫn là bệnh lý nặng, người bệnh cần tiếp tục được theo dõi sát để đánh giá đáp ứng điều trị lâu dài. Không phải mọi trường hợp đều có đáp ứng giống nhau, tuy nhiên việc cải thiện đồng thời về thể trạng, triệu chứng lâm sàng, chức năng gan, các chỉ điểm ung thư và hình ảnh học là cơ sở quan trọng để tiếp tục duy trì chiến lược điều trị.

Thông tin thêm về giải pháp điều trị này, BSCKII Nguyễn Trường Giang – Phó Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa cho biết, phác đồ STRIDE là một trong những chiến lược điều trị miễn dịch mới dành cho bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan không còn khả năng phẫu thuật. BS Giang nhấn mạnh, nghiên cứu lâm sàng quốc tế HIMALAYA đã chứng minh phác đồ STRIDE giúp kéo dài thời gian sống thêm toàn bộ tốt hơn so với điều trị sorafenib đơn thuần ở nhóm bệnh nhân ung thư gan không còn khả năng phẫu thuật và chưa từng điều trị toàn thân. Đây là một trong những bước tiến y học quan trọng giúp mở thêm cơ hội điều trị cho nhiều người bệnh ung thư gan giai đoạn tiến triển.

BSCKII Nguyễn Trường Giang khuyến cáo, viêm gan B, viêm gan C và xơ gan là những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến ung thư gan. Người mắc các bệnh lý này cần được theo dõi định kỳ, siêu âm gan và làm các xét nghiệm tầm soát theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa để phát hiện bệnh từ giai đoạn sớm. Khi được chẩn đoán ung thư gan, người bệnh cần được đánh giá đầy đủ giai đoạn bệnh và điều trị tại các trung tâm chuyên sâu có khả năng phối hợp đa chuyên khoa. Việc lựa chọn đúng phương pháp điều trị và theo dõi sát trong suốt quá trình điều trị có ý nghĩa rất quan trọng trong việc kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

                                                                                                                                    Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

U GAN LÀNH TÍNH LÀ GÌ, NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ U GAN LÀNH TÍNH

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BS. Hoàng Thái Sơn – Khoa Chẩn đoán hình ảnh – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Số điện thoại khoa: 02462.782.034.

U gan lành tính là gì? Có những biểu hiện và cách điều trị ra sao? Cùng tìm hiểu cụ thể trong bài viết dưới đây.

U gan lành tính là một bệnh lý khá phổ biến có thể bắt gặp ở nhiều đối tượng khác nhau, đặc biệt là những người cao tuổi. Những khối u này thường không có biểu hiện lâm sàng. Chính vì vậy, bệnh rất khó được phát hiện nếu không siêu âm hoặc thực hiện các phương pháp xét nghiệm chẩn đoán.

U gan lành tính là gì?

Gan là một trong những cơ quan không thể thiếu của cơ thể đóng nhiều vai trò quan trọng như: tiêu hóa, lọc máu, dự trữ glycogen, sản xuất protein,…

Trong một số trường hợp đặc biệt, các tế bào gan phát triển bất thường và hình thành lên các khối u, các khối u này được gọi là u gan. U gan được chia thành 2 loại đó là u gan lành tính và u gan ác tính.

Nếu bạn được chẩn đoán mắc bệnh u gan lành tính, rất may, đây không phải là ung thư.

U gan lành tính thường chỉ cố định tại vị trí phát triển ban đầu và không có khả năng lan rộng hoặc xâm lấn. Phần lớn u gan lành tính phát triển chậm và hiếm khi gây ra các vấn đề sức khỏe.

Những loại u gan lành tính thường gặp

U gan lành tính bao gồm nhiều loại u với những tên gọi khác nhau tùy thuộc vào đặc điểm khối u cũng như vị trí xuất hiện.

Một số loại u gan lành tính thường gặp bao gồm:

Nang gan

Nang gan là các túi chứa dịch hoặc chất nhầy có trong gan. Đây được xem là khối u lành tính và không có khả năng phát triển thành ung thư. Tuy nhiên, nang gan cũng có thể gây nguy hiểm nếu có nhiều nang, kích thước nang quá lớn, nang gan do ký sinh trùng (Echinococcus) hoặc nang gan bắt nguồn từ ung thư di căn từ các bộ phận khác (ung thư đường mật).

Nếu kích thước nang gan quá lớn với đường kính khoảng 8-10 cm, chúng có thể bị chảy máu hoặc nhiễm trùng.

U máu gan

U máu gan là khối u lành tính hay gặp nhất ở gan với nguồn gốc bẩm sinh và xảy ra khi các mạch máu ở trong hoặc trên bề mặt gan bị dị dạng hoặc phình to.

Những khối u máu gan có kích thước đa dạng tùy từng trường hợp cụ thể, có thể chỉ có một khối hoặc cũng có khi là nhiều khối trong gan. 

Triệu chứng thường gặp là khó chịu và đầy bụng vùng gan, chán ăn, hoặc nặng hơn là đau bụng dữ dội khi khối u xuất huyết. Khả năng biểu hiện triệu chứng rõ ràng hơn với u kích thước > 4cm

U tuyến tế bào gan

U tuyến tế bào gan là khối u lành tính quan trọng nhất có thể phát hiện được. Khối u xuất hiện chủ yếu ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, đặc biệt là ở những người dùng thuốc tránh thai đường uống, cơ chế có thể do tác dụng của estrogen.

Hầu hết các u tuyến đều không có triệu chứng, nhưng những khối u lớn có thể gây ra khó chịu ở bụng trên bên phải. Trong một số ít trường hợp, u tuyến có các biểu hiện như viêm phúc mạc và sốc do vỡ và xuất huyết trong ổ bụng. 

Đây cũng là loại u gan lành tính duy nhất có khả năng tiến triển thành ung thư mặc dù khả năng này là rất thấp.

Tăng sản thể nốt khu trú

U mô thừa khu trú này có thể có đặc điểm mô học giống xơ gan nốt lớn. Chẩn đoán thường dựa vào MRI hoặc CT cản quang, dấu hiệu điển hình là một tổn thương với sẹo trung tâm. Người bệnh có thể phải làm sinh thiết để xác định chẩn đoán. Điều trị những nốt này ít khi cần thiết bởi chúng gần như không ảnh hưởng gì đến sức khỏe.

Triệu chứng u gan lành tính

Dấu hiệu nhận biết u gan lành tính thường không rõ ràng. Người bệnh có thể cảm thấy rõ nhất và sờ được nếu khối u nằm gần da và phát triển đã ở mức lớn. Một số triệu chứng cơ bản bạn có thể tham khảo và phải để thật kỹ mới có thể nhận biết. Nếu không sẽ rất dễ nhầm là các triệu chứng thông thường.

Cảm giác ớn lạnh, đổ mồ hôi vào ban đêm

Mệt mỏi, sốt

Xuất hiện cơn đau ở một vị trí trên gan nhưng không thường xuyên

Giảm khẩu vị, chán ăn

Giảm cân không rõ nguyên do

U gan lành tính không gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Đặc biệt, những khối u này rất khó hiện bởi các triệu chứng gần như không biểu hiện ra bên ngoài. Nhiều người thường phát hiện ra những khối u này một cách tình cờ khi siêu âm hoặc làm các bài kiểm tra sức khỏe tổng quát.

Điều trị u gan lành tính

U gan lành tính không gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh bởi những khối u này không ảnh hưởng đến các tế bào khác và cũng không có khả năng di căn. Do đó, về cơ bản, loại u gan này không cần điều trị.

Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần theo dõi sức khỏe thường xuyên và can thiệp kịp thời khi có biến chứng vỡ nang, xuất huyết trong khối u, hoặc những trường hợp u gây ra do ký sinh trùng…

Trong một số trường hợp, kích thước khối u lớn có thể chèn ép lên các tế bào khác và gây ra một số vấn đề sức khỏe. Người bệnh có thể cần phải phẫu thuật hoặc tiêm thuốc để loại bỏ u này.

U gan lành tính tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng người bệnh tuyệt đối không được chủ quan. Cách tốt nhất để sống chung với bệnh an toàn đó là xây dựng một thói quen sống lành mạnh, rèn luyện thể thao thường xuyên và thăm khám định kỳ để sức khỏe được theo dõi tốt nhất.

VIÊM GAN B MẠN TÍNH

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Khoa Khám bệnh và Điều trị Ngoại trú – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Số điện thoại khoa: 0973.988.818.

1. Định nghĩa

Viêm gan B mạn tính là tình trạng viêm gan do vi rút viêm gan B gây ra và kéo dài hơn 6 tháng.

2. Triệu chứng

Các triệu chứng của viêm gan B rất đa dạng. Sau khi nhiễm viêm gan B lần đầu, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng giống cúm, bao gồm sốt, đau bụng, mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, và trong một số trường hợp là vàng da và vàng mắt (vàng da). Trong những trường hợp nghiêm trọng nhất, suy gan có thể phát triển, biểu hiện bằng vàng da, phù 2 chân, cổ chướng, rối loạn ý thức. Tuy nhiên, nhiều người không xuất hiện triệu chứng, đặc biệt nếu nhiễm trùng xảy ra ở trẻ sơ sinh và trẻ em. Việc không có triệu chứng không nhất thiết có nghĩa là người đó không bị nhiễm trùng hoặc tình trạng nhiễm trùng đã được kiểm soát. Hầu hết những người mắc viêm gan B mãn tính không có triệu chứng cho đến khi bệnh gan của họ ở giai đoạn muộn. Triệu chứng ban đầu phổ biến nhất là cảm thấy mệt mỏi.

3. Chẩn đoán

Chẩn đoán viêm gan B dựa trên xét nghiệm máu và một số cận lâm sàng khác như: siêu âm, đánh giá độ xơ hóa gan, sinh thiết gan để xác định mức độ tổn thương gan.

Các bác sĩ có thể nghi ngờ viêm gan B khi:

  • Người bệnh có những triệu chứng điển hình.
  • Xét nghiệm máu phát hiện men gan cao.

Nếu xét nghiệm gợi ý viêm gan, bác sĩ sẽ thực hiện các xét nghiệm máu để kiểm tra vi rút viêm gan B. Nếu xét nghiệm có dương tính với viêm gan B, bác sĩ sẽ xét nghiệm máu để đo tải lượng vi rút viêm gan B để đánh giá chỉ định điều trị.

4. Điều trị

Thuốc kháng vi rút chỉ định khi người bệnh mắc một hoặc kết hợp các vấn đề sau:

  • Nồng độ men gan cao
  • Tải lượng vi rút cao (lượng DNA của vi rút viêm gan B trong máu)
  • Các triệu chứng của bệnh xơ gan, suy gan, ung thư gan (cổ chướng, vàng da,…)
  • Có tình trạng xơ hóa

Đa số người bệnh viêm gan B mạn tính không cần điều trị, những trường hợp viêm gan B mạn tính có tổn thương gan (gây viêm gan hoặc xơ hóa) thì cần phải điều trị bằng thuốc kháng vi rút.

Điều trị bằng thuốc kháng vi rút giúp ức chế hoạt động của vi rút, ngăn ngừa tình trạng viêm gan và xơ hóa ở gan, đồng thời giúp các vùng bị tổn thương được chữa lành. Tuy nhiên, hiện nay bệnh viêm gan B mạn tính vẫn chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn. Hầu hết những người được điều trị viêm gan B mạn tính phải điều trị vô thời hạn. Việc ngừng điều trị sớm có thể dẫn đến tái phát, có thể rất nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc điều trị có thể được dừng lại nếu xét nghiệm máu không còn phát hiện tình trạng nhiễm viêm gan B.

5. Phòng bệnh

5.1. Ngăn ngừa lây nhiễm cho những người tiếp xúc gần

Viêm gan B cấp tính và mãn tính đều có khả năng lây nhiễm. Do đó, người bệnh viêm gan B nên hiểu biết về các biện pháp giảm nguy cơ lây nhiễm cho những người tiếp xúc gần. Các biện pháp này bao gồm:

  • Trao đổi về tình trạng nhiễm viêm gan B với bất kỳ bạn tình nào và sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục (trừ khi đã khẳng định bạn tình có kháng thể với viêm gan B).
  • Không dùng chung dao cạo, bàn chải đánh răng hoặc đồ dùng có thể dính máu.
  • Băng kín các vết thương hở và vết cắt của người bệnh.
  • Không hiến máu, nội tạng, mô khác hoặc tinh trùng.
  • Gia đình trực hệ, thành viên trong hộ gia đình và bạn tình nên được xét nghiệm viêm gan B. Bất kỳ ai có nguy cơ nhiễm viêm gan B đều nên được tiêm phòng. Xét nghiệm máu nên được thực hiện sau khi tiêm phòng để đánh giá kháng thể.
  • Không dùng chung bất kỳ dụng cụ tiêm chích nào (kim tiêm, ống tiêm).

5.2. Viêm gan B không thể lây lan qua:

  • Ôm hoặc hôn, bắt tay
  • Chia sẻ đồ dùng ăn uống hoặc cốc hoặc chia sẻ bữa ăn
  • Hắt hơi hoặc ho
  • Cho con bú

5.3. Ngăn ngừa lây truyền cho trẻ sơ sinh trong khi sinh nở

Nếu một phụ nữ mang thai có kết quả xét nghiệm dương tính với viêm gan B, một số biện pháp nhất định có thể được thực hiện để giảm nguy cơ lây truyền vi rút sang con. Các biện pháp này bao gồm:

  • Thuốc kháng vi rút – Thuốc kháng vi rút có thể được khuyến nghị cho người mẹ nếu lượng vi rút trong máu cao.
  • Globulin miễn dịch viêm gan B – Trẻ sơ sinh nên được tiêm một mũi kháng huyết thanh ngay sau khi sinh, gọi là Globulin miễn dịch viêm gan B (HBIG). HBIG cung cấp khả năng bảo vệ ngay lập tức cho trẻ sơ sinh.
  • Tiêm phòng viêm gan B – Trẻ sơ sinh cũng nên được tiêm vắc-xin viêm gan B. Việc hoàn thành đầy đủ các mũi tiêm chủng rất quan trọng để bảo vệ trẻ lâu dài.

VIÊM GAN C MẠN TÍNH

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi Khoa Khám bệnh và Điều trị Ngoại trú – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Số điện thoại khoa: 0973.988.818.

1. Định nghĩa

Viêm gan C mạn tính là tình trạng viêm gan do virus viêm gan C gây ra và kéo dài hơn 6 tháng.

2. Con đường lây truyền

Bạn có thể nhiễm virus viêm gan C nếu tiếp xúc với máu của người bị nhiễm bệnh khi:

Sử dụng chung kim tiêm, ống tiêm và các vật dụng khác (đây là cách phổ biến nhất để mắc bệnh viêm gan C)

Sử dụng ma túy qua đường mũi và dùng chung ống hút

Sử dụng kim bị nhiễm trùng để xăm hình, châm cứu hoặc xỏ khuyên

Dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu hoặc những vật dụng khác có dính máu

Truyền máu

Virus viêm gan C cũng có thể lây lan theo những cách khác:

Quan hệ tình dục với người bị nhiễm bệnh

Người mang thai bị nhiễm bệnh có thể truyền viêm gan C cho con mình.

Một số người mắc viêm gan C không nhớ mình đã bị nhiễm bệnh như thế nào. Virus viêm gan C không lây truyền qua hôn, ôm hoặc tiếp xúc thông thường. Nó cũng không lây truyền qua ho, hắt hơi hoặc dùng chung đồ ăn hoặc dụng cụ.

3. Triệu chứng

Hầu hết mọi người không có triệu chứng. Khi xuất hiện triệu chứng, chúng có thể bao gồm: mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, đau nhức cơ hoặc khớp, sút cân.

Trong hầu hết các trường hợp, viêm gan C kéo dài nhiều năm. Điều này có thể dẫn đến xơ hóa gan hoặc xơ gan. Nhiều người bị xơ gan không có triệu chứng. Khi xuất hiện các triệu chứng, biểu hiện của xơ gan gồm: cổ chướng, phù chân, dễ bị xuất huyết dưới da hoặc chảy máu, khó thở, vàng da, rối loạn ý thức

4. Chẩn đoán

Xét nghiệm HCV Ab được sử dụng để tầm soát viêm gan C theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Ngoài ra, có thể sử dụng xét nghiệm HCV CoreAg

Nếu kết quả tầm soát dương tính, có thể bạn cần làm thêm xét nghiệm định lượng vi rút HCV RNA hoặc định type viêm gan C

Bác sĩ cũng có thể làm thêm các xét nghiệm để đánh giá mức độ xơ hóa gan: siêu âm, fibroscan

5. Điều trị

Viêm gan C là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng và là nguyên nhân hay gặp gây xơ gan và ung thư gan. Việc điều trị an toàn và hiệu quả cao. Tất cả những người mắc viêm gan C nên cân nhắc việc điều trị.

Có nhiều loại thuốc khác nhau để điều trị viêm gan C. Bạn sẽ phải dùng kết hợp 2 hoặc nhiều loại thuốc. Thuốc được bào chế dưới dạng viên nén. Quá trình điều trị thường kéo dài từ 12 – 24 tuần, tùy thuộc vào tình trạng xơ gan. Bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp nhất cho bạn.

Tỷ lệ khỏi bệnh là >90%

Nếu bạn đang được điều trị viêm gan C, điều rất quan trọng là bạn phải:

Uống thuốc đều, đúng giờ

Tránh đồ uống có cồn (bia, rượu)

Thông báo cho bác sĩ các loại thuốc khác hoặc thực phẩm chức năng bạn đang dùng trong quá trình điều trị, để ngăn ngừa các vấn đề do tương tác thuốc gây ra

Sử dụng biện pháp tránh thai trong quá trình điều trị thuốc đối với cả người bệnh và bạn tình.

Một số loại thuốc điều trị viêm gan có thể gây mệt mỏi, buồn nôn hoặc đau đầu, nhưng hầu hết đều không nghiêm trọng.

6. Phòng bệnh

Vì hiện chưa có vắc-xin cho viêm gan C, biện pháp phòng bệnh chủ yếu là ngăn lây truyền virus:

Không dùng chung kim tiêm

Tránh dùng chung các vật dụng cá nhân có nguy cơ dính máu (dao cạo, bàn chải răng, kềm bấm móng …).

Nếu xăm hình, xỏ lỗ tai, châm cứu… hãy chắc rằng dụng cụ đã được tiệt trùng kỹ.

Quan hệ tình dục an toàn: sử dụng bao cao su, tránh quan hệ khi có vết thương chảy máu.

Đối với người có nguy cơ cao (tiêm chích ma túy, truyền máu, hoặc có thành viên gia đình mắc), nên sàng lọc HCV định kỳ.

Tránh tiếp xúc máu không cần thiết, và luôn tuân thủ quy trình an toàn nếu làm việc trong môi trường y tế hoặc tiếp xúc với máu.

7. Tài liệu tham khảo

  1. Kumar S. Hepatitis C, chronic. MSD Manual Professional Edition. Merck & Co., Inc.; 2025 Jul
  2. Bộ Y tế (2024). Quyết định 2855/QĐ-BYT: Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh viêm gan vi rút C
  3. Chopra S. Patient education: Hepatitis C (Beyond the Basics). In: UpToDate. Wolters Kluwer; 2024 Feb 07

SÁN LÁ GAN NHỎ GÂY TẮC MẬT Ở BỆNH NHÂN VIÊM GAN DO RƯỢU: CẢNH BÁO THÓI QUEN ĂN ĐỒ TÁI SỐNG

Đau hạ sườn phải, mệt mỏi, vàng da, men gan tăng cao…một bệnh nhân 64 tuổi ở Lào Cai tưởng bệnh do rượu nặng lên, nhưng kết quả cho thấy ông nhiễm sán lá gan bé chui trong đường mật gây tắc mật. Câu chuyện là hồi chuông cảnh báo về thói quen ăn uống đồ tái sống – con đường lây nhiễm phổ biến của loại ký sinh trùng nguy hiểm này.

Bệnh nhân nam L.V.D (64 tuổi, Lào Cai) có tiền sử nghiện rượu nhiều năm, trung bình uống từ 250–500 ml mỗi ngày, từng điều trị bệnh gan tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Khoảng hơn một năm nay, ông thường xuyên xuất hiện các cơn đau tức vùng hạ sườn phải, kèm mệt mỏi, chán ăn, rối loạn tiêu hóa nhưng chủ quan cho rằng đó là biểu hiện tuổi già nên không đi khám. Gần đây, tình trạng mệt mỏi tăng rõ rệt, da vàng, xét nghiệm tại cơ sở y tế địa phương cho thấy men gan tăng cao. Sau một tháng dùng thuốc nhưng men gan không giảm, gia đình đã đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để kiểm tra chuyên sâu.
Qua thăm khám và khai thác tiền sử được biết ông Đ hay ăn đồ tái sống, nghiện rượu kéo dài, các bác sĩ chỉ định làm thêm các xét nghiệm đánh giá bệnh gan và tầm soát ký sinh trùng. Kết quả cho thấy AST/ALT tăng rất cao, tới khoảng 1.700 U/L; siêu âm gan mật phát hiện giãn nhẹ đường mật trong gan. Đặc biệt, xét nghiệm ký sinh trùng và soi phân ghi nhận số lượng lớn trứng sán lá gan nhỏ. Bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm sán lá gan nhỏ ký sinh trong đường mật, gây viêm, ứ mật và giãn đường mật, trên nền viêm gan do rượu mạn tính.
Bác sĩ CKI Lê Văn Thiệu, Phòng khám Ký sinh trùng cho biết, hai loại sán lá gan nhỏ 𝐶𝑙𝑜𝑛𝑜𝑟𝑐ℎ𝑖𝑠 𝑠𝑖𝑛𝑒𝑛𝑠𝑖𝑠 𝑣𝑎̀ 𝑂𝑝𝑖𝑠𝑡ℎ𝑜𝑟𝑐ℎ𝑖𝑠 𝑣𝑖𝑣𝑒𝑟𝑟𝑖𝑛𝑖 lưu hành khá phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt tại những vùng người dân có thói quen ăn cá sống, nấu chưa chín. Bệnh thường bị bỏ sót do tiến triển âm thầm, triệu chứng giai đoạn đầu không rầm rộ. Nhiều bệnh nhân chỉ được phát hiện khi bệnh đã kéo dài, gây tổn thương gan mạn tính, xơ hóa đường mật hoặc xuất hiện biến chứng nặng như ung thư đường mật. Trên lâm sàng, người bệnh có thể đau tức vùng hạ sườn phải, đầy bụng, khó tiêu, đôi khi xuất hiện các cơn đau quặn gan tái diễn nhiều tháng, nhiều năm, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý gan mật thông thường.
Sán lá gan nhỏ cư trú, phát triển và sinh sản trực tiếp trong hệ thống ống dẫn mật. Quá trình ký sinh lâu dài gây viêm mạn tính và xơ hóa thành ống mật. Khi số lượng sán lớn, cùng với trứng và xác sán tích tụ, có thể tạo thành các ổ tắc trong đường mật, cản trở dòng chảy của mật, dẫn đến ứ mật, giãn đường mật và làm tổn thương gan tiến triển nặng dần. Sán lá gan nhỏ hiện cũng được xếp vào nhóm tác nhân nguy cơ cao gây ung thư đường mật nếu nhiễm kéo dài nhiều năm.
Bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa do ăn thịt cá nước ngọt sống hoặc chưa nấu chín kỹ (như gỏi cá, cá tái, cá nướng chưa chín hoàn toàn…) có chứa nang ấu trùng sán lá gan nhỏ. Bên cạnh đó, việc sử dụng chung dụng cụ chế biến (dao, thớt) giữa thực phẩm sống và chín, hoặc không rửa sạch tay sau khi sơ chế cá cũng là những nguồn lây nhiễm quan trọng
Theo bác sĩ Lê Văn Thiệu, sán lá gan nhỏ là bệnh đã có thuốc điều trị đặc hiệu, hiệu quả cao nếu được phát hiện sớm. Người dân cần tuyệt đối tránh ăn cá nước ngọt sống, tái, bm và đi khám sớm khi có các biểu hiện như đau vùng hạ sườn phải, men gan tăng, vàng da hoặc mệt mỏi kéo dài để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm về sau.
                                                                                                                                            Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

NGƯỜI ĐÀN ÔNG NGUY KỊCH DO XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA SAU NHIỀU NGÀY UỐNG RƯỢU LIÊN TỤC DỊP TẾT

Trưa ngày 23/2 (tức mồng 7 Tết), Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã tiếp nhận bệnh nhân nam N.C.C (50 tuổi, Hải Phòng) trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa ồ ạt, sốc mất máu nặng trên nền xơ gan do nghiện rượu kéo dài hơn 20 năm.

Theo chia sẻ từ người nhà, bệnh nhân có thói quen “mở mắt ra là uống rượu”. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, người bệnh uống rượu liên tục từ sáng đến tối, gần như ngày nào cũng trong tình trạng say kéo dài.

Bác sĩ Bùi Xuân Bắc cho biết, qua khai thác bệnh sử, bệnh nhân có tiền sử lạm dụng rượu nghiêm trọng với lượng tiêu thụ trên 1 lít rượu mỗi ngày suốt hơn 20 năm. Khoảng 5 năm gần đây, khi không còn làm việc, mức độ sử dụng rượu tăng rõ rệt, uống rượu gần như cả ngày. Người bệnh đã nhiều lần được chẩn đoán xơ gan do rượu và giãn vỡ tĩnh mạch thực quản, không ghi nhận viêm gan virus B, C hay các nguyên nhân gây bệnh gan khác.
Bệnh khởi phát đột ngột khi bệnh nhân nôn ra máu số lượng lớn, sau đó tiếp tục nôn nhiều lần với tổng lượng máu ước tính khoảng 1 lít trước khi được đưa tới bệnh viện. Khi nhập viện, bệnh nhân kích thích, vật vã, tay chân lạnh, mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp tụt sâu chỉ còn khoảng 40 mmHg. Đây là biểu hiện của sốc mất máu đe dọa tính mạng.
Các bác sĩ lập tức đặt catheter (ống thông) tĩnh mạch trung tâm dưới hướng dẫn siêu âm để hồi sức tích cực, truyền máu tối cấp và các chế phẩm máu nhằm để ổn định tuần hoàn và kiểm soát chảy máu. Chỉ trong chưa đầy 24 giờ, bệnh nhân đã phải truyền gần 2,5–3 lít chế phẩm máu. Sau khi huyết áp tạm ổn định, nội soi tiêu hóa khẩn cấp ghi nhận giãn tĩnh mạch thực quản độ III đã vỡ — biến chứng đặc biệt nguy hiểm thường gặp ở bệnh nhân xơ gan do tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Ê-kíp của Trung tâm nội soi và thăm dò chức năng của Bệnh viện đã tiến hành thắt nhiều vòng cao su để cầm máu, tuy nhiên tình trạng chảy máu vẫn có nguy cơ tái phát do rối loạn đông máu nặng trên nền suy gan mạn tính.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng gan của bệnh nhân đã suy giảm nghiêm trọng: tiểu cầu giảm sâu khiến máu khó đông, chỉ số “thời gian prothrombin” chỉ còn khoảng 30%, men gan tăng cao, đồng thời nồng độ amoniac trong máu tăng mạnh — dấu hiệu gan mất khả năng thải độc, làm tăng nguy cơ hôn mê gan và suy đa cơ quan. Kèm theo Người bệnh còn có giảm bạch cầu, cho thấy tình trạng suy giảm miễn dịch nghiêm trọng do xơ gan tiến triển.
Do rối loạn đông máu nặng, nguy cơ chảy máu không kiểm soát, các bác sĩ phải hội chẩn liên chuyên khoa để cân nhắc can thiệp ngoại khoa. Tuy nhiên, nguy cơ tử vong trong phẫu thuật rất cao vì chỉ cần can thiệp nhỏ cũng có thể gây xuất huyết ồ ạt không cầm được. Hiện bệnh nhân vẫn đang được hồi sức tích cực và theo dõi sát.
BS Bắc cảnh báo, xơ gan do rượu là hậu quả của quá trình tổn thương gan kéo dài vì lạm dụng rượu bia. Khi bệnh đã tiến triển, chỉ một đợt uống rượu nhiều – đặc biệt trong các dịp lễ, Tết – cũng có thể kích hoạt biến chứng xuất huyết tiêu hóa nguy kịch, đe dọa trực tiếp tính mạng. Việc tiếp tục uống rượu sau khi đã được chẩn đoán xơ gan khiến tiên lượng bệnh xấu đi rất nhanh.
BS Bắc khuyến cáo người dân không lạm dụng rượu bia và tuyệt đối ngừng rượu khi đã có bệnh gan. Khi xuất hiện các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, mệt lả, vàng da hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức, bởi xuất huyết tiêu hóa do xơ gan có thể dẫn tới tử vong chỉ trong thời gian rất ngắn nếu không được cấp cứu kịp thời.
                                                                                                                                                   Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

TỪ VIÊM HỌNG TƯỞNG NHẸ, NỮ SINH 16 TUỔI BỊ “SIÊU VI KHUẨN” TẤN CÔNG NÃO, TIM

Từ những triệu chứng họng và sốt cao tưởng chừng đơn giản, một nữ sinh 16 tuổi ở Sơn La đã rơi vào tình trạng nguy kịch khi ” siêu vi khuẩn ” tụ cầu vàng kháng thuốc tấn công hàng loạt cơ quan gây viêm phổi, tổn thương não và hở van tim nặng.

Gia đình cháu Đ.T.N (16 tuổi, ở Sơn La) không thể ngờ rằng những cơn húng hắng ho và sốt cao của con gái lại là khởi đầu cho một cuộc chiến sinh tử. Ban đầu, N xuất hiện các cơn sốt cao tới 40oC kèm rét run nhiều lần trong ngày. Người bệnh được đưa tới bệnh viện địa phương và được chẩn đoán viêm họng cấp, điều trị kháng sinh trong 5 ngày. Tuy nhiên, sau điều trị, tình trạng không cải thiện, N vẫn sốt cao liên tục, mệt mỏi li bì, tri giác không tỉnh táo, trên da xuất hiện nốt ban rải rác chủ yếu ở đầu chi. Bệnh nhân sau đó được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Ánh, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế cho biết: N nhập viện trong tình trạng nhiễm trùng toàn thân rất rõ rệt, sốt cao liên tục từ 39 – 40°C; mạch nhanh (130 lần/phút), huyết áp thấp (95/50 mmHg). Đặc biệt, người bệnh xuất hiện các nốt tổn thương Janeway – các nốt xuất huyết không đau ở lòng bàn tay, bàn chân. Đây là dấu hiệu điển hình gợi ý viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn. Kết quả cấy máu khẳng định người bệnh dương tính với vi khuẩn tụ cầu vàng kháng Methicillin (MRSA). Đây là loại vi khuẩn nguy hiểm, có khả năng kháng nhiều loại kháng sinh thông thường. Các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cho thấy bệnh đã gây tổn thương đa cơ quan. Khi nghe tim có tiếng thổi tâm thu 3/6 tại mỏm. Siêu âm tim phát hiện các mảnh sùi, hở van hai lá nặng với hai dòng hở lệch tâm (4mm và 5mm). Không chỉ gây tổn thương ở tim, vi khuẩn còn gây biến chứng nhiều cơ quan khác, trong đó có viêm phổi do tụ cầu. Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ cho thấy tổn thương nhồi máu não rải rác hai bán cầu, kèm xuất huyết tiểu não khiến bệnh nhân mất thăng bằng và liệt cơ lực tay phải (mức 3/5).
Bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm trùng huyết do tụ cầu vàng MRSA, viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn cấp, nhồi máu não kèm xuất huyết nội sọ, viêm phổi thứ phát trên nền bệnh nhân có tiền sử hở van hai lá (phát hiện tháng 06/2025).
Trước tình trạng nguy kịch của bệnh nhân, các bác sĩ đã tiến hành hội chẩn khẩn cấp với các chuyên gia cao cấp của bệnh viện. Một phác đồ kháng sinh mạnh, đặc hiệu cho MRSA đã được thiết lập.
Sau 3 ngày điều trị tích cực, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Chỉ số nhiễm trùng (CRP) đã giảm ngoạn mục từ mức nguy hiểm trên 200 mg/L xuống còn 10 mg/L. Bệnh nhân cắt sốt hoàn toàn, người tỉnh táo, đi lại được, tay phải hết liệt, tiểu não phục hồi chức năng. Kết quả siêu âm tim kiểm tra cho thấy khối sùi trên van đã giảm kích thước. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ não mới nhất không còn ghi nhận các tổn thương trước đó.
Theo BS Nguyễn Thị Ngọc Ánh, điểm đặc biệt của ca bệnh này là bệnh nhân không có tổn thương ngoài da hay mụn nhọt – con đường xâm nhập thông thường của tụ cầu vàng. Do đó, nhiều khả năng vi khuẩn đã xâm nhập qua các tổn thương nhỏ ở niêm mạc miệng – họng.
Chính vì vậy, người dân không nên chủ quan khi xuất hiện sốt cao liên tục nhiều ngày không đáp ứng điều trị thông thường, cần nghĩ đến các kịch bản nhiễm khuẩn nặng hơn. Không nên bỏ qua những dấu hiệu tổn thương dù là nhỏ nhất, đặc biệt là các tổn thương nhỏ ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc các biểu hiện yếu tay chân, mất thăng bằng. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiễm khuẩn nặng đã lan đến tim và não. Việc thăm khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là nghe tim và siêu âm tim giúp phát hiện sớm các bệnh lý van tim và viêm nội tâm mạc, từ đó điều trị kịp thời và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.
                                                                                                                                      Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

PHÁT HIỆN UNG THƯ GAN DI CĂN SAU 20 NĂM CHỦ QUAN KHÔNG ĐIỀU TRỊ VIÊM GAN C

Ở tuổi 53, người đàn ông ngỡ mình đã khỏi bệnh. Thế nhưng, đằng sau sự “im lặng” suốt 2 thập kỷ là một khối u gan 61mm đang âm thầm di căn. Câu chuyện của bệnh nhân Đ.Đ.T (Lào Cai) tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương lời lời cảnh tỉnh cho bất kỳ ai đang chủ quan với sức khỏe lá gan của mình.

Bệnh nhân nhập viện ngày 13/3/2026 sau khi được phát hiện u gan tại bệnh viện tỉnh. Khai thác bệnh sử cho thấy, bệnh nhân đã biết mình có viêm gan từ khoảng 20 năm trước, nhưng chỉ uống thuốc nam trong thời gian ngắn rồi không tái khám, không theo dõi định kỳ. Do không có triệu chứng rõ ràng, bệnh nhân chủ quan, không điều trị và nghĩ là mình đã khỏi. Bệnh nhân còn có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường 11 năm đang điều trị duy trì; đồng thời có thói quen uống rượu bia kéo dài trên 20 năm, trung bình khoảng 200 ml mỗi ngày.

Khoảng 3 tháng gần đây, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện mệt mỏi, ăn uống kém, sụt khoảng 3 kg nhưng không đi khám. Chỉ đến khi kiểm tra gần đây mới phát hiện đồng thời viêm gan virus C và khối u gan ác tính.

BSCKI. Phạm Diệu Trang, khoa Viêm Gan cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng mệt mỏi, ăn kém, da sạm, không phù, huyết động ổn định, gan lách không sờ thấy. Đặc biệt, chỉ số PIVKA-II tăng rất cao lên tới 2909 (bình thường <40) – đây là dấu ấn gợi ý mạnh đến ung thư biểu mô tế bào gan.
Kết quả chụp CT Scanner ổ bụng ghi nhận khối u gan kích thước khoảng 61×55 mm, có đặc điểm ngấm thuốc, hướng nhiều đến tổn thương ác tính. Đồng thời xuất hiện hạch vùng rốn gan – đầu tụy, nghi ngờ di căn tại chỗ. Bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) trên nền viêm gan virus C mạn, kèm tiền sử uống rượu kéo dài, tăng huyết áp và đái tháo đường.
BS Trang nhấn mạnh, đây là trường hợp điển hình cho diễn biến âm thầm của viêm gan virus C. Người bệnh có thể không có triệu chứng trong nhiều năm, nhưng tổn thương gan vẫn tiến triển, từ viêm gan mạn, xơ gan đến ung thư gan nếu không được phát hiện và điều trị. Hiện bệnh nhân đã ở giai đoạn muộn với khối u lớn và có dấu hiệu di căn, khiến quá trình điều trị trở nên phức tạp. Ngày 19/3/2026, bệnh nhân đã được chuyển sang Trung tâm phẫu thuật gan mât – tiêu hóa để tiếp tục đánh giá và điều trị chuyên sâu.
Cũng theo BS Trang, với sự phát triển của y học hiện nay, viêm gan virus C hoàn toàn có thể điều trị khỏi với tỷ lệ trên 95% nếu được phát hiện sớm, bằng các thuốc kháng virus đường uống, ít tác dụng phụ. Tuy nhiên, khi bệnh đã tiến triển đến ung thư gan, việc điều trị sẽ cần các can thiệp chuyên sâu như phẫu thuật, nút mạch gan, hóa trị và theo dõi sát với tiên lượng khó khăn hơn nhiều.
Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư gan cao trên thế giới. Ước tính có khoảng 8 triệu người tương đương 1/12 dân số mắc viêm gan virus B, C hoặc cả 2. Trong đó 90% người mắc viêm gan virus C không biết mình mang virus và do đó không được chẩn đoán và điều trị bệnh. Theo Globocan, tổ chức Ung thư Quốc tế hiện nay Ung thư gan đã trở thành bệnh lý ung thư phổ biến ở Việt Nam với 26.500 ca mắc mới hàng năm và chiếm 14,5% tổng số ca mắc ung thư. Các nghiên cứu cho thấy khoảng 5-25% bệnh nhân viêm gan virus C mạn tiến triển dẫn đến xơ gan sau 10 đến 20 năm. Trong số này, mỗi năm có khoảng 1- 4% bệnh nhân viêm gan virus C mạn, xơ gan tiến triển Ung thư. Từ thực tế trên,
BS Trang khuyến cáo, viêm gan virus B và C thường diễn tiến âm thầm nên người dân cần chủ động tầm soát. Người bình thường nên kiểm tra định kỳ ít nhất 1 lần/năm, nhóm nguy cơ cao cần tầm soát 6 tháng/lần. Đặc biệt, người đã mắc viêm gan virus C có chỉ định điều trị cần điều trị ngay bằng thuốc theo ý kiến của bác sỹ chuyên khoa, không tự ý dùng thuốc nam hay trì hoãn điều trị.
Trường hợp bệnh nhân trên là lời cảnh báo rõ ràng: một bệnh lý hoàn toàn có thể điều trị khỏi nếu phát hiện sớm, nhưng do không theo dõi trong thời gian dài đã tiến triển thành ung thư gan với khối u kích thước lớn, làm giảm đáng kể cơ hội điều trị và tiên lượng bệnh.
                                                                                                                                            Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

NGUY CƠ ÁP XE GAN NGHIÊM TRỌNG DO NHIỄM ĐỒNG THỜI NHIỀU LOẠI KÝ SINH TRÙNG

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa điều trị thành công cho một bệnh nhân bị áp xe gan phức tạp. Đáng chú ý, nguyên nhân gây bệnh không chỉ do vi khuẩn thông thường mà là tình trạng “đa nhiễm” nhiều loại ký sinh trùng cùng lúc, gây tổn thương gan nghiêm trọng.

Bệnh nhân N.T.P (68 tuổi, trú tại Hà Nội) nhập viện trong tình trạng đau tức vùng hạ sườn phải kéo dài. Trước đó khoảng 20 ngày, bà P. bắt đầu xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, đau âm ỉ vùng thượng vị và hạ sườn phải, kèm sốt từng cơn, lúc nóng lúc lạnh. Dù đã thăm khám tại hai cơ sở y tế và phát hiện khối tổn thương ở gan nhưng tình trạng không thuyên giảm, bà được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị.

Tại Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, qua thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận nhiều chỉ số bất thường: men gan GGT tăng cao (288 U/L), chỉ số viêm CRP tăng 76,7 mg/L, Procalcitonin (PCT) tăng nhẹ (0,9 ng/mL), bilirubin toàn phần tăng (4,1 µmol/L), chức năng đông máu giảm còn 66% và có biểu hiện thiếu máu nhẹ.

Đáng chú ý, các xét nghiệm chuyên sâu về ký sinh trùng cho kết quả bệnh nhân dương tính với nhiều loại ký sinh trùng cùng lúc, gồm sán lá gan, giun đũa chó mèo, sán máng và amíp. Hình ảnh siêu âm và cộng hưởng từ (MRI) phát hiện ổ áp xe gan trái kích thước lớn (64 x 39 mm). Từ đó, bệnh nhân được chẩn đoán áp xe gan do đa nhiễm ký sinh trùng kèm bội nhiễm vi khuẩn – một tình trạng hiếm gặp nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng nặng.

Theo Ths.Bs Đặng Văn Dương, với trường hợp này, việc điều trị đòi hỏi phối hợp đồng thời nhiều biện pháp nhằm xử lý cả hai căn nguyên. Người bệnh được chỉ định sử dụng kháng sinh để kiểm soát tình trạng nhiễm khuẩn, đồng thời dùng thuốc đặc hiệu tiêu diệt ký sinh trùng. Tuy nhiên, do các tổn thương ký sinh trùng tồn tại lâu ngày trong gan, hình thành các bọc kén xơ hóa, việc đưa thuốc vào trung tâm ổ bệnh gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi thời gian điều trị kéo dài và theo dõi chặt chẽ.

Bên cạnh điều trị nội khoa, các bác sĩ đã tiến hành chọc hút ổ áp xe, thu được khoảng 20 ml dịch mủ đục. Can thiệp ngoại khoa như cắt gan chỉ được cân nhắc khi các biện pháp điều trị bảo tồn không đạt hiệu quả.

Sau 20 ngày điều trị tích cực, tình trạng nhiễm trùng của bệnh nhân được kiểm soát, các xét nghiệm ký sinh trùng trở về âm tính, sức khỏe ổn định và đủ điều kiện xuất viện.

Trường hợp trên là lời cảnh báo về các bệnh lý ký sinh trùng có thể diễn tiến âm thầm nhưng gây hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện sớm. Phần lớn các tác nhân như sán lá gan, sán máng… lây truyền qua đường tiêu hóa do thói quen ăn uống không đảm bảo vệ sinh, sau đó xâm nhập vào máu và khu trú tại gan, âm thầm phá hủy tế bào.

Để phòng bệnh, Ths.Bs Đặng Văn Dương khuyến cáo người dân cần thực hiện nghiêm nguyên tắc “ăn chín, uống sôi”, hạn chế sử dụng thực phẩm sống như rau sống, gỏi cá, thịt tái; không sử dụng nguồn nước chưa qua xử lý. Đồng thời, cần tẩy giun định kỳ 1–2 lần mỗi năm cho cả gia đình, tẩy giun cho vật nuôi và giữ vệ sinh khi tiếp xúc với chó, mèo.

Khi xuất hiện các triệu chứng như đau tức vùng hạ sườn phải kéo dài, sốt không rõ nguyên nhân, mệt mỏi, chán ăn, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Việc khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là siêu âm ổ bụng, giúp phát hiện sớm các tổn thương gan và điều trị hiệu quả ngay từ giai đoạn sớm.

Đối với những người có bệnh lý gan mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch, cần đặc biệt thận trọng do nguy cơ nhiễm ký sinh trùng cao hơn và dễ diễn tiến nặng.

                                                                                                                                             Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

UNG THƯ GAN PHÁT HIỆN MUỘN – HÀNH TRÌNH GIÀNH SỰ SỐNG TỪ TIÊN LƯỢNG 9 THÁNG

Tại Trung tâm Phẫu thuật Gan mật – Tiêu hóa – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ vừa ghi nhận một hành trình hồi sinh đặc biệt của bệnh nhân ung thư gan giai đoạn muộn. Không chỉ là ca bệnh nặng với hàng loạt biến chứng phức tạp, đây còn là lời cảnh báo rõ ràng về sự nguy hiểm của việc lơ là theo dõi các bệnh lý gan mạn tính.

Bệnh nhân N.V.T (trú tại Hà Nội) bắt đầu bằng những dấu hiệu mơ hồ như mệt mỏi, ăn uống kém và sút cân vào tháng 7/2023. Trước đó một tháng, dù cơ thể đã có những phản ứng bất thường, nhưng ông T. chỉ nghĩ do đi lại nhiều nên chủ quan không đi khám. Khi kiểm tra, kết quả khối u gan đã đạt kích thước khổng lồ 10–12 cm. Tại một số cơ sở y tế, ông từng nhận được tiên lượng thời gian sống còn lại có thể không quá 9 tháng.

Điều đáng nói, qua khai thác bệnh sử, ông T. đã biết mình mắc viêm gan B từ trước. Tuy nhiên, do có thời điểm virus ở thể không hoạt động, ông nảy sinh tâm lý chủ quan, nghĩ rằng bệnh đã “ổn định” nên bỏ qua việc theo dõi định kỳ. Chính sự lơ là này đã tạo điều kiện cho các tế bào ác tính âm thầm xâm chiếm cơ thể mà không hề có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.

Theo BSCKII Nguyễn Trường Giang, Phó Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật – Tiêu hóa, ngay khi tiếp nhận, đây đã là một ca bệnh rất nặng. Khối u khổng lồ chiếm gần hết nhu mô gan, chèn ép rốn gan và tĩnh mạch, gây ra tình trạng cổ chướng nhẹ và phù hai chân.

Các bác sĩ đã quyết định tiến hành cuộc đại phẫu cắt gan trung tâm kéo dài gần 8 giờ. Tuy nhiên,  sau mổ, bệnh nhân xuất hiện biến chứng rò mật và hẹp tắc đường mật phân thùy sau. Ê – kíp đã nỗ lực đặt dẫn lưu đường mật qua da nhưng không thể can thiệp đặt stent xuống ống mật chủ. Đồng thời, tình trạng nhiễm trùng đường mật diễn biến nặng với vi khuẩn đa kháng thuốc kèm theo suy gan, khiến quá trình điều trị kéo dài với diễn biến vô cùng phức tạp.

Suốt 5 tháng tiếp theo là giai đoạn khó khăn nhất. Dịch mật rò rỉ liên tục khiến cơ thể suy kiệt, cân nặng của ông sụt giảm từ 57kg xuống chỉ còn 38kg. Những cơn sốt cao 39–40 độ kéo dài liên miên khiến người bệnh kiệt sức, phải điều trị bằng kháng sinh mạnh. Trong lúc tình trạng đang rất mong manh, gia đình cho bệnh nhân sử dụng thuốc Nam không rõ nguồn gốc theo mách bảo. Hậu quả là bệnh nhân bị biến chứng xuất huyết tiêu hóa, buộc phải cấp cứu khẩn cấp, làm gián đoạn nghiêm trọng quá trình hồi phục.

Không bỏ cuộc, đến tháng 12/2023, khi thể trạng ổn định, các bác sĩ quyết định phẫu thuật lần hai để xử lý triệt để nguồn rò mật và ổ nhiễm trùng. Trong quá trình điều trị, bệnh nhân tiếp tục phát hiện thêm hai khối u tái phát – một đặc điểm  thường gặp của ung thư giai đoạn muộn. Bằng sự phối hợp đa chuyên khoa giữa phẫu thuật, nút mạch và đốt u cao tần, các tổn thương dần được kiểm soát.

Theo BSCKII Nguyễn Trường Giang, đây là một trường hợp điển hình của ung thư gan phát hiện muộn với quá trình điều trị kéo dài, nhiều biến chứng và đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên ngành. Nếu bệnh nhân được phát hiện và theo dõi viêm gan B từ sớm và đều đặn, nguy cơ tiến triển thành ung thư gan hoàn toàn có thể được kiểm soát.

Sau gần 3 năm kiên cường chiến đấu, hiện tại tình trạng của ông T. đã ổn định, cân nặng phục hồi và các chỉ số ung thư được kiểm soát. Kết quả này là sự tổng hòa của phác đồ điều trị bài bản, sự kiên trì của người bệnh và sự đồng hành của gia đình. Qua đây, bác sĩ cũng khuyến cáo mạnh mẽ: Viêm gan B và ung thư gan thường diễn tiến không triệu chứng. Việc tầm soát định kỳ là “chìa khóa” sống còn, người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc, tránh để lại những hệ lụy đau lòng khi bệnh đã ở giai đoạn quá muộn.

                                                                                                                                         Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

BIẾN CHỨNG HOẠI TỬ NGUY KỊCH: SAI LẦM TRONG XỬ LÝ VẾT THƯƠNG TẠI NHÀ

Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương liên tục tiếp nhận các ca viêm mô bào hoại tử chi trong tình trạng nguy kịch. Từ những tổn thương tưởng chừng đơn giản, nhiều bệnh nhân đã rơi vào nhiễm khuẩn huyết, suy đa cơ quan, đe dọa tính mạng.

Trường hợp điển hình là bệnh nhân L.X.T (38 tuổi, Tuyên Quang) có tiền sử Gút mạn tính hơn 10 năm và tăng huyết áp không kiểm soát. Do thói quen tự điều trị bằng thuốc giảm đau không rõ loại, bệnh nhân còn mắc phải hội chứng Cushing (hệ quả của lạm dụng Corticoid), khiến hệ miễn dịch suy yếu trầm trọng.

Hai ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện sưng đỏ, ngứa ở vùng mặt sau cẳng chân trái. Trong lúc khó chịu, người bệnh gãi mạnh gây trầy xước, sau đó tự ý bôi dầu gió và chườm đá lạnh. Sai lầm này khiến vùng tổn thương bị nhiễm trùng, xuất hiện các bọng nước đen và đau nhức dữ dội.

Sau 2 ngày vết bọng nước không thuyên giảm, bệnh nhân được đưa đến cơ sở y tế địa phương điều trị với chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, viêm mô bào cẳng chân trái trên nền bệnh Gút, tăng huyết áp. Tuy nhiên, sau một tuần điều trị, tình trạng không thuyên giảm, bệnh nhân chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốt cao liên tục, mệt lả.

Tại đây, các bác sĩ ghi nhận cẳng chân trái sưng đau, bọng nước vỡ loét hoại tử đen, các hạt tophi ở khớp chi sưng đỏ cấp tính. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy mức nhiễm trùng cực kỳ nghiêm trọng với chỉ số CRP (chỉ số đánh giá mức độ nhiễm trùng) tăng cao đến 313.5 mg/L, suy thận cấp (chỉ số creatinin 399.5 mg/dL). Bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, viêm mô bào trên nền đa bệnh lý mạn tính: tăng huyết áp, Gút mạn, hội chứng cushing, suy gan, suy thận.

Bệnh nhân được chỉ định can thiệp ngoại khoa cắt lọc hoại tử vùng da và cân cẳng chân, bàn chân trái đồng thời hồi sức tích cực nhằm kiểm soát huyết áp, điều chỉnh rối loạn đông máu và hỗ trợ chức năng gan thận.

Sau cắt lọc, bệnh nhân được áp dụng liệu pháp hút áp lực âm (VAC – Vacuum Assisted Closure) nhằm loại bỏ dịch mủ, tổ chức hoại tử, kiểm soát nhiễm khuẩn tại chỗ và thúc đẩy quá trình hình thành mô hạt.

Cùng chung tình cảnh nguy kịch là anh H.V.T (43 tuổi, thợ xây tại Tuyên Quang) có tiền sử lạm dụng rượu và xơ gan. Khi xuất hiện triệu chứng sốt và sưng đau mắt cá chân trái, bệnh nhân đã nhập viện tuyến dưới điều trị hơn 20 ngày nhưng tình trạng loét hoại tử không thuyên giảm.

Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, vùng gan bàn chân của bệnh nhân đã hoại tử đen, kết quả nuôi cấy phát hiện vi khuẩn Klebsiella pneumoniae đa kháng kháng sinh. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) ghi nhận tình trạng tụ dịch và thâm nhiễm lan tỏa sâu vào các khối cơ chày sau, cơ gấp ngón dài và cơ dép trái. Chỉ số nhiễm trùng CRP ở mức 52.7 mg/L và bạch cầu tăng cao (14.8 G/L), buộc các bác sĩ phải chỉ định can thiệp ngoại khoa cấp cứu.

BSCKI Nguyễn Anh Tuấn – Khoa Ngoại chấn thương chỉnh hình và thần kinh cột sống cho biết, cả hai bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng viêm mô bào nặng, nhiễm khuẩn huyết trên nền suy giảm miễn dịch. Những tổn thương da dù nhỏ nếu không được xử trí phù hợp, kịp thời đều tiềm ẩn nguy cơ gây viêm tại chỗ, nhanh chóng tiến triển nhiễm trùng máu, sốc nhiễm trùng, tổn thương đa cơ quan và tử vong. Điều trị trong giai đoạn này cần kết hợp giữa nội khoa, hồi sức tích cực và ngoại khoa cắt lọc tổ chức nhiễm trùng hoại tử. Đặc biệt, áp dụng kỹ thuật hút áp lực âm (VAC)  sau cắt lọc để loại bỏ dịch bẩn, mủ và tổ chức hoại tử một cách liên tục, đồng thời kích thích mô hạt phát triển và kiểm soát nhiễm khuẩn tại chỗ cho thấy nhiều hiệu quả.

Sau 2 tuần điều trị cắt lọc hoại tử kết hợp liệu pháp hút áp lực âm và hồi sức toàn diện, tình trạng của các bệnh nhân trên đã cải thiện rõ rệt, các tổ chức hoại tử được loại bỏ hoàn toàn, mô hạt lên tốt. Dự kiến trong tuần tới, bệnh nhân tiếp tục được phẫu thuật vá khuyết hổng da nhằm phục hồi chức năng vận động.

Qua các trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo: Người dân, đặc biệt là những người có bệnh nền như Gút, tiểu đường, xơ gan, khi có dấu hiệu sưng nóng đỏ đau bất thường tại các khớp hoặc vùng da, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp dân gian phản khoa học như đắp lá, bôi dầu, chườm nóng lạnh lên vết thương hở để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể dẫn đến tàn phế hoặc tử vong.

                                                                                                                                              Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

CHỦ QUAN KHI MẮC XƠ GAN, NHIỀU NGƯỜI NHẬP VIỆN

Xơ gan được ví như “kẻ giết người thầm lặng” vì diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Tuy nhiên, nhiều người bệnh chủ quan, tiếp tục sử dụng rượu bia và các loại thuốc không rõ nguồn gốc, khiến bệnh tiến triển trầm trọng.

Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, thời gian gần đây liên tục tiếp nhận những ca bệnh nhập viện trong tình trạng suy kiệt, xuất huyết tiêu hóa ồ ạt – hậu quả trực tiếp từ việc uống rượu thường xuyên trong khi gan đã xơ.

Cảnh báo từ thực tế lâm sàng

Ca bệnh 1: Ông Tạ Văn K. (51 tuổi, trú tại Thái Nguyên) có tiền sử nghiện rượu nhiều năm trong khi gan đã chuyển sang giai đoạn xơ gan. Ông K. nhập viện trong tình trạng nôn ra máu, đi ngoài ra máu đỏ tươi, da vàng sạm, thể trạng suy kiệt và củng mạc mắt vàng đậm.

Bệnh nhân nhập viện trong trạng thái tỉnh nhưng kích động mạnh, mạch nhanh 100 lần/phút, huyết áp 148/80 mmHg. Nội soi cho thấy đoạn 1/3 dưới thực quản có giãn tĩnh mạch thực quản độ II, nhiều ổ loét 0,5 – 0,6 cm gây viêm dạ dày cấp. Đáng báo động, tiểu cầu của bệnh nhân giảm sâu chỉ còn 33 G/L (nguy cơ xuất huyết tự phát cao) và Bilirubin toàn phần tăng lên 56,6 mmol/L, thể hiện tình trạng suy gan và tắc mật nặng. Bệnh nhân lập tức được truyền 2 đơn vị khối tiểu cầu và 2 đơn vị huyết tương tươi.

Theo ThS.BS Hoàng Thị Mai Hồng, Khoa Nội Tổng hợp: Ngay trong đêm đầu nhập viện, bệnh nhân xuất hiện trạng thái cai rượu có mê sảng (sảng rượu) với biểu hiện lú lẫn, mất định hướng, kích thích, run toàn thân dữ dội, vã mồ hôi liên tục và gồng cứng cơ toàn thân gây ngưng thở ngắn.

Trước tình trạng nguy kịch, các bác sĩ phải phối hợp nhiều biện pháp điều trị nhằm kiểm soát xuất huyết tiêu hóa, bảo vệ chức năng gan và kiểm soát sảng rượu một cách thận trọng để tránh làm gan tổn thương thêm. Sau 3 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân dần tỉnh táo, huyết động ổn định, tình trạng nôn và đi ngoài ra máu được kiểm soát.

Ca bệnh 2:  Nghiêm trọng không kém là trường hợp ông Lò Văn N. (64 tuổi, ở Điện Biên), có tiền sử uống rượu trong nhiều năm với lượng rượu khoảng 500 ml rượu/ngày. Sau khi được chẩn đoán xơ gan và viêm gan C cách đây 4 tháng, thay vì điều trị theo đơn bác sĩ, ông tự mua thuốc Nam dạng lá cây để uống.

Cách đây 2 tháng, ông N. mới phát hiện gan đã chuyển sang ung thư gan. Khoảng 5 ngày trước khi nhập viện, ông N. nôn ra máu 4 đến 5 lần, đại tiện phân đen nên được người nhà đưa vào nhập viện tại bệnh viện tuyến dưới khám và điều trị. Sau 4 ngày điều trị, ông N. được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Nhập viện trong thể trạng bắt đầu có dấu hiệu suy kiệt, phù nhẹ hai chân, củng mạc mắt vàng nhẹ, bụng chướng mức độ vừa. Hình ảnh siêu âm cho thấy gan phải có khối giảm âm kích thước khoảng 70 x 80mm, nhiều ổ dịch và được chẩn đoán xơ gan mất bù, ung thư biểu mô tế bào gan.

Ca bệnh 3:  Một trường hợp khác là anh Lò Văn X. (41 tuổi, ở Lào Cai), mắc viêm gan C từ năm 2021 và gan đã có dấu hiệu xơ gan. Anh X. vẫn duy trì thói quen uống 400 ml rượu/ngày. Khi cơ thể xuất hiện dấu hiệu vàng da, mệt mỏi, bụng chướng, anh X. cũng được người quen mách dùng thuốc Nam suốt 2 tháng. 1 tuần nay, anh X. thấy tình trạng người mệt mỏi hơn, ăn uống kém, bụng chướng căng to như quả bóng kèm theo cảm giác khó thở dữ dội. Gia đình đưa anh đến bệnh viện tuyến dưới và được chẩn đoán tràn dịch màng phổi. Sau 2 ngày điều trị không thuyên giảm, bệnh nhân được chuyển tuyến đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Anh X. nhập viện trong tình trạng xơ gan mất bù (giai đoạn cuối của xơ gan), hai chân phù nhẹ, da vàng sạm, củng mạc mắt vàng sậm, ăn uống kém và chướng bụng mức độ nghiêm trọng. Do tràn dịch màng phổi phải ép chặt vào phổi gây khó thở, ngay lập tức các bác sĩ đã phải tiến hành chọc dịch màng phổi cấp cứu, rút ra tổng cộng 2.500 ml dịch màu vàng chanh trong 2 ngày để giải phóng sức ép lồng ngực cho người bệnh.

Các chỉ số xét nghiệm của anh X. đều ở mức báo động: Bilirubin toàn phần tăng lên 167,7 mmol/L (gấp hơn 10 lần bình thường), tiểu cầu hạ thấp còn 25 G/L, đe dọa tính mạng do xuất huyết nội tạng.

Biến chứng nguy hiểm khi xơ gan tiến triển

Ba ca bệnh trên cho thấy một thực trạng đáng báo động đối với những người bệnh xơ gan hiện nay. Xơ gan được ví như “kẻ giết người thầm lặng” vì bệnh tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.

Các chuyên gia y tế cho biết xơ gan gây nhiều biến chứng nguy hiểm do suy giảm chức năng gan và tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Các biến chứng thường gặp nhất là xuất huyết tiêu hóa, tụ dịch trong ổ bụng (cổ trướng) và sưng to ở hai bàn chân, cẳng chân; hôn mê gan, bệnh não gan; suy thận; nhiễm trùng, ung thư biểu mô tế bào gan…

Bên cạnh đó, người bị xơ gan tuyệt đối không được uống rượu bia. Cồn là độc chất trực tiếp phá hủy tế bào gan. Việc tiếp tục sử dụng rượu, bia sẽ làm bệnh tiến triển nhanh hơn, tăng nguy cơ biến chứng tử vong (như xuất huyết tiêu hóa, hôn mê gan, ung thư gan). Khi bị xơ gan, chức năng chuyển hóa và đào thải độc tố của gan đã suy yếu nghiêm trọng. Việc uống các loại thuốc Bắc, thuốc Nam không rõ nguồn gốc, thuốc “gia truyền” trôi nổi có thể khiến gan quá tải, dẫn đến suy gan cấp hoặc làm bệnh trầm trọng hơn.

                                                                                                                                             Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

U GAN TỪ 2CM “PHÌNH” LÊN 20CM VÌ TỰ ĐIỀU TRỊ TẠI NHÀ

Từ một khối u nhỏ chỉ 2 cm, người bệnh cho rằng chưa nguy hiểm nên đã quyết định tự điều trị tại nhà bằng thuốc nam không rõ nguồn gốc. Để rồi khi những cơn đau tức hạ sườn phải dồn dập kéo đến, bà bàng hoàng khi biết khối u đã âm thầm “phình” lên gấp 10 lần và bị hoại tử .

Trung tâm Phẫu thuật Gan mật và Tiêu hóa – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa phẫu thuật cắt bỏ thành công khối u gan kích thước “khủng” nói trên cho bệnh nhân nữ H. T (67 tuổi, trú tại Hà Nội).

Qua khai thác bệnh sử được biết, bà T. có tiền sử viêm gan B từ nhiều năm trước nhưng không điều trị chuyên khoa thường xuyên. Cách đây một thời gian, bà từng đi khám và phát hiện một khối u gan kích thước khoảng 2 cm. Tuy nhiên, cho rằng khối u còn nhỏ, chưa nguy hiểm nên không tiếp tục theo dõi tại cơ sở chuyên khoa mà lựa chọn tự điều trị bằng thuốc nam tại nhà theo kinh nghiệm truyền miệng.

Sự chủ quan này đã phải trả giá đắt. Sau một thời gian tự uống thuốc, bà T. bắt đầu mệt mỏi kéo dài, vùng hạ sườn phải xuất hiện các cơn đau tức dữ dội. Quay lại bệnh viện kiểm tra, kết quả chẩn đoán khiến cả bệnh nhân và gia đình bàng hoàng: Khối u ở gan trái ban đầu đã phát triển nhanh lên tới kích thước 20 cm, kèm theo tình trạng hoại tử nghiêm trọng ở phần trung tâm khối u.

BSCKII Nguyễn Trường Giang, Phó Giám đốc Trung tâm phẫu thuật Gan mật, Tiêu hóa (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho biết, đây là một trường hợp u gan tiến triển đặc biệt lớn do người bệnh hoàn toàn bỏ trống việc điều trị và theo dõi từ giai đoạn sớm.

“Với các khối u có kích thước lớn như thế này, việc can thiệp điều trị trở nên vô cùng phức tạp, thách thức cả về mặt kỹ thuật phẫu thuật lẫn tiên lượng lâu dài của người bệnh”, BS Giang phân tích.

Theo BS Giang, kích thước khối u gan là yếu tố tiên quyết, ảnh hưởng trực tiếp đến tiên lượng sống còn của bệnh nhân. Kích thước khối u càng lớn thì tiên lượng điều trị càng xấu, nguy cơ tái phát và biến chứng càng cao. Đặc biệt, khi kích thước khối u vượt quá ngưỡng 10 cm, tỷ lệ sống sau 5 năm của người bệnh bị kéo giảm đáng kể, đồng thời nguy cơ tái phát và lan rộng tổn thương trong gan cũng tăng cao.

Ở trường hợp của bệnh nhân T., khối u chạm ngưỡng 20 cm đã gây chèn ép nặng nề lên các cơ quan lân cận, làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nguy hiểm như huyết khối tĩnh mạch cửa hoặc các tổn thương lan rộng trong gan. Bệnh nhân sau đó đã được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ gan trái. Dù ca mổ thành công, tình trạng người bệnh ổn định và đã được xuất viện. Tuy nhiên, với các trường hợp phải cắt gan lớn, người bệnh vẫn đối mặt nguy cơ biến chứng hậu phẫu và cần được theo dõi lâu dài.

Từ ca bệnh này, BS Nguyễn Trường Giang nhấn mạnh, các trường hợp u gan kích thước lớn thường phải thực hiện phẫu thuật cắt gan lớn. Điều này đồng nghĩa với việc thời gian mổ kéo dài, nguy cơ mất máu nhiều, tăng tỷ lệ suy gan sau mổ. Thời gian hồi phục của bệnh nhân sẽ lâu hơn rất nhiều so với các trường hợp được can thiệp từ sớm.

Nếu khối u được phát hiện và kiểm soát ngay từ giai đoạn sớm, khi tổn thương còn nhỏ, việc điều trị sẽ thuận lợi, ít xâm lấn và tiên lượng sống của bệnh nhân tốt hơn rất nhiều. Tuy nhiên, một bộ phận lớn người dân hiện nay vẫn có tâm lý chủ quan khi thấy u nhỏ, hoặc ôm tâm lý “có bệnh bái tứ phương” rồi tự điều trị bằng các loại lá cây, thuốc nam không rõ nguồn gốc, bỏ lỡ mất “thời gian vàng” cứu mạng.

BS Giang khuyến cáo: Người mắc viêm gan B bắt buộc phải khám định kỳ và tầm soát ung thư gan thường xuyên theo đúng hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Khi đã phát hiện khối u gan, dù kích thước nhỏ đến đâu, người bệnh vẫn cần được theo dõi và điều trị bài bản tại cơ sở y tế chuyên khoa. Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc nam, thuốc truyền miệng hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc khi chưa có bằng chứng khoa học chứng minh. Đôi khi, chỉ từ một khối u nhỏ vài centimet, sự chần chừ điều trị có thể khiến bệnh tiến triển thành một ‘khối đá im lặng’ khổng lồ trong gan, BS Giang đưa ra lời cảnh báo đắt giá.

                                                                                                                                                Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

BẠN CÓ THỂ CHO CON BÚ KHÔNG NẾU NHƯ BỊ VIÊM GAN B ? BẠN CÓ CẦN ĂN KIÊNG GÌ KHÔNG ?

Bài viết được tư vấn chuyên môn bởi BSCKII. Nguyễn Nguyên Huyền – Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Số điện thoại Trung tâm: 0978.667.832.

Bạn hoàn toàn có thể cho con bú sữa mẹ sau khi đã cho em bé tiêm phòng vaccine và huyết thanh miễn dịch kháng viêm gan B ngay sau sinh

Trường hợp bạn đang uống thuốc kháng vi rút điều trị bệnh viêm gan B mạn, hãy trao đổi với bác sĩ của bạn để được đổi sang loại thuốc an toàn khi cho con bú.

  • Nếu bạn mắc viêm gan B mạn, không bị tăng men gan và không bị xơ gan thì bạn ăn uống bình thường, tập thể dục và thể thao hàng ngày. Bạn không phải kiêng bất cứ thứ gì ngoài rượu bia và đồ uống có cồn
  • Nếu bạn đang bị tăng men gan thì bạn cần nghỉ ngơi tuyệt đối, tạm nghỉ tập thể thao và tránh xa các căng thẳng, áp lực trong thời gian tăng men gan. Uống thuốc và tuân thủ các chỉ định điều trị của bác sĩ
  • Nếu bạn bị xơ gan thì cần chế độ kiêng ăn chặt chẽ hơn, bạn cần khám và được tư vấn chuyên sâu về dinh dưỡng cho người bệnh xơ gan

Bạn cần phải hỏi ai nếu như bạn muốn biết thêm về bệnh viêm gan B?

Bạn có thể đến các cơ sở chuyên khoa Truyền nhiễm hoặc Tiêu hóa, gan mật gần nhất như: khoa Truyền nhiễm, khoa tiêu hóa bệnh viện huyện hoặc bệnh viện tỉnh, trung tâm y tế dự phòng…hoặc đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới để được thăm khám và tư vấn bởi các chuyên gia về viêm gan vi rút.