VIÊM GAN C MẠN TÍNH
1. Định nghĩa
Viêm gan C mạn tính là tình trạng viêm gan do virus viêm gan C gây ra và kéo dài hơn 6 tháng.
2. Con đường lây truyền
Bạn có thể nhiễm virus viêm gan C nếu tiếp xúc với máu của người bị nhiễm bệnh khi:
Sử dụng chung kim tiêm, ống tiêm và các vật dụng khác (đây là cách phổ biến nhất để mắc bệnh viêm gan C)
Sử dụng ma túy qua đường mũi và dùng chung ống hút
Sử dụng kim bị nhiễm trùng để xăm hình, châm cứu hoặc xỏ khuyên
Dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu hoặc những vật dụng khác có dính máu
Truyền máu
Virus viêm gan C cũng có thể lây lan theo những cách khác:
Quan hệ tình dục với người bị nhiễm bệnh
Người mang thai bị nhiễm bệnh có thể truyền viêm gan C cho con mình.
Một số người mắc viêm gan C không nhớ mình đã bị nhiễm bệnh như thế nào. Virus viêm gan C không lây truyền qua hôn, ôm hoặc tiếp xúc thông thường. Nó cũng không lây truyền qua ho, hắt hơi hoặc dùng chung đồ ăn hoặc dụng cụ.
3. Triệu chứng
Hầu hết mọi người không có triệu chứng. Khi xuất hiện triệu chứng, chúng có thể bao gồm: mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, đau nhức cơ hoặc khớp, sút cân.
Trong hầu hết các trường hợp, viêm gan C kéo dài nhiều năm. Điều này có thể dẫn đến xơ hóa gan hoặc xơ gan. Nhiều người bị xơ gan không có triệu chứng. Khi xuất hiện các triệu chứng, biểu hiện của xơ gan gồm: cổ chướng, phù chân, dễ bị xuất huyết dưới da hoặc chảy máu, khó thở, vàng da, rối loạn ý thức
4. Chẩn đoán
Xét nghiệm HCV Ab được sử dụng để tầm soát viêm gan C theo khuyến cáo của Bộ Y tế. Ngoài ra, có thể sử dụng xét nghiệm HCV CoreAg
Nếu kết quả tầm soát dương tính, có thể bạn cần làm thêm xét nghiệm định lượng vi rút HCV RNA hoặc định type viêm gan C
Bác sĩ cũng có thể làm thêm các xét nghiệm để đánh giá mức độ xơ hóa gan: siêu âm, fibroscan
5. Điều trị
Viêm gan C là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng và là nguyên nhân hay gặp gây xơ gan và ung thư gan. Việc điều trị an toàn và hiệu quả cao. Tất cả những người mắc viêm gan C nên cân nhắc việc điều trị.
Có nhiều loại thuốc khác nhau để điều trị viêm gan C. Bạn sẽ phải dùng kết hợp 2 hoặc nhiều loại thuốc. Thuốc được bào chế dưới dạng viên nén. Quá trình điều trị thường kéo dài từ 12 – 24 tuần, tùy thuộc vào tình trạng xơ gan. Bác sĩ sẽ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp nhất cho bạn.
Tỷ lệ khỏi bệnh là >90%
Nếu bạn đang được điều trị viêm gan C, điều rất quan trọng là bạn phải:
Uống thuốc đều, đúng giờ
Tránh đồ uống có cồn (bia, rượu)
Thông báo cho bác sĩ các loại thuốc khác hoặc thực phẩm chức năng bạn đang dùng trong quá trình điều trị, để ngăn ngừa các vấn đề do tương tác thuốc gây ra
Sử dụng biện pháp tránh thai trong quá trình điều trị thuốc đối với cả người bệnh và bạn tình.
Một số loại thuốc điều trị viêm gan có thể gây mệt mỏi, buồn nôn hoặc đau đầu, nhưng hầu hết đều không nghiêm trọng.
6. Phòng bệnh
Vì hiện chưa có vắc-xin cho viêm gan C, biện pháp phòng bệnh chủ yếu là ngăn lây truyền virus:
Không dùng chung kim tiêm
Tránh dùng chung các vật dụng cá nhân có nguy cơ dính máu (dao cạo, bàn chải răng, kềm bấm móng …).
Nếu xăm hình, xỏ lỗ tai, châm cứu… hãy chắc rằng dụng cụ đã được tiệt trùng kỹ.
Quan hệ tình dục an toàn: sử dụng bao cao su, tránh quan hệ khi có vết thương chảy máu.
Đối với người có nguy cơ cao (tiêm chích ma túy, truyền máu, hoặc có thành viên gia đình mắc), nên sàng lọc HCV định kỳ.
Tránh tiếp xúc máu không cần thiết, và luôn tuân thủ quy trình an toàn nếu làm việc trong môi trường y tế hoặc tiếp xúc với máu.
7. Tài liệu tham khảo
- Kumar S. Hepatitis C, chronic. MSD Manual Professional Edition. Merck & Co., Inc.; 2025 Jul
- Bộ Y tế (2024). Quyết định 2855/QĐ-BYT: Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh viêm gan vi rút C
- Chopra S. Patient education: Hepatitis C (Beyond the Basics). In: UpToDate. Wolters Kluwer; 2024 Feb 07
