Tác giả: Nguyễn Tiến Dũng

Khoảng một tháng trước, cháu L.T.D (14 tuổi, trú tại Sơn La) bị một con chó hoang cắn vào ngón trỏ tay trái, để lại vết thương dài khoảng 12 cm, chảy máu. Con chó này được ghi nhận đã cắn cùng lúc nhiều người trong xóm, tuy nhiên những người khác đều đã đi tiêm phòng dại. Riêng cháu D, dù được đưa đến cơ sở y tế xử trí sát khuẩn vết thương và được bác sĩ tư vấn tiêm phòng dại, gia đình đã không thực hiện tiêm vắc xin phòng bệnh.

Hai ngày trước khi nhập viện, cháu D bắt đầu xuất hiện các triệu chứng bất thường như sốt, đau mỏi cơ vùng tay trái, bồn chồn, kích thích. Đến ngày nhập viện, tình trạng trở nên nặng hơn với các biểu hiện sợ nước, sợ gió, sợ ánh sáng và âm thanh, tăng tiết đờm dãi, co cứng cơ. Cháu được đưa đến bệnh viện tuyến dưới thăm khám và được chuyển tuyến khẩn cấp tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại Khoa Nhi, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tăng tiết đờm dãi nhiều, sợ nước, sợ gió, xuất hiện các cơn thít thanh quản, gồng cứng toàn thân, điểm Glasgow chỉ còn 10–11 điểm, cho thấy ý thức suy giảm nặng. Bệnh nhân được an thần, đặt ống nội khí quản, thở máy. Đáng chú ý, vết thương do chó cắn đã liền da, không còn dấu hiệu viêm nhiễm. Tuy nhiên, với các biểu hiện lâm sàng điển hình, các bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân mắc bệnh dại. Chiều ngày 31/12, kết quả xét nghiệm PCR xác định virus dại từ bệnh phẩm nước bọt và dịch não tủy đều cho kết quả dương tính, đã xác nhận chẩn đoán của các bác sỹ.

Theo TS.BS Đặng Thị Thúy, Trưởng Khoa Nhi, bệnh nhân nhập viện với đầy đủ các dấu hiệu lâm sàng của bệnh dại. Điều vô cùng đáng tiếc là gia đình đã không tiêm phòng dại ngay sau khi bị chó cắn, dù đã được bác sĩ tư vấn. Đây là cơ hội duy nhất để phòng bệnh.

TS Thúy cảnh báo, thời gian ủ bệnh dại có thể kéo dài nhiều tháng. Tuy nhiên, khi bệnh đã khởi phát thì 100% trường hợp đều dẫn đến tử vong, y học hiện nay chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu. Người bị chó, mèo hoặc động vật nghi dại cắn, cào chảy máu, hoặc liếm vào vết thương hở, đặc biệt là động vật không rõ nguồn gốc, cần đến cơ sở y tế dự phòng tiêm vắc xin phòng dại ngay, càng sớm càng tốt. Trong trường hợp vết cắn nặng, có nhiều vết cắn hoặc vết cắn ở gần thần kinh trung ương như những vùng nguy hiểm như đầu, mặt, cổ, bộ phận…, người bệnh cần được tiêm huyết thanh kháng dại kết hợp với tiêm vắc xin dại. “Bệnh dại hoàn toàn có thể phòng tránh được bằng tiêm phòng vắc xin dại ngay sau khi bị động vật cắn là biện pháp duy nhất để bảo vệ tính mạng. Sự chậm trễ hoặc chủ quan đồng nghĩa với việc đánh mất cơ hội sống cho chính mình và người thân”.

TS Thúy nhấn mạnh: Trong bối cảnh kỳ nghỉ Tết Dương lịch kéo dài, nhiều gia đình về quê hoặc đi du lịch, nguy cơ tiếp xúc với chó, mèo thả rông, chó hoang tại các vùng nông thôn, khu dân cư, điểm du lịch là rất lớn, đặc biệt với trẻ em. Các bác sĩ khuyến cáo người dân không chủ quan trước bất kỳ vết cắn, vết cào hay vết liếm nào của động vật, kể cả khi vết thương nhỏ, nông hoặc đã nhanh liền da. Ngay sau khi bị động vật cắn, cần rửa kỹ vết thương dưới vòi nước chảy với xà phòng, sát khuẩn đúng cách và đến cơ sở y tế dự phòng tiêm phòng dại càng sớm càng tốt, tuyệt đối không chờ theo dõi động vật hay tin vào các biện pháp dân gian. Với trẻ em, người lớn cần giám sát chặt chẽ, không để trẻ chơi đùa, trêu chọc chó mèo, nhất là động vật không rõ nguồn gốc hoặc không được tiêm phòng. Mỗi gia đình cần chủ động tiêm phòng dại đầy đủ cho vật nuôi, không thả rông, không để chó mèo tiếp xúc với người lạ. Bệnh dại không có cơ hội thứ hai, chỉ một lần chậm trễ trong tiêm phòng cũng có thể dẫn đến hậu quả không thể cứu vãn.

Trung tâm Hồi sức tích cực vừa tiếp nhận và điều trị một trường hợp sốt xuất huyết Dengue diễn biến đặc biệt nặng và phức tạp ở bệnh nhân nam N.M.C (51 tuổi, trú tại Hà Nội), thể trạng thừa cân, có nhiều bệnh lý nền mạn tính. Người bệnh có tiền sử viêm tụy cấp, viêm cầu thận, đái tháo đường đã điều trị thuốc đều đặn trong 4 năm, tăng huyết áp dùng thuốc thường xuyên suốt 5 năm.

Chỉ từ một vết xước ở mắt cá chân hay một móng chân bị bong, nhiều người đã phải nhập viện trong tình trạng nguy kịch, phải thở máy vì vi khuẩn uống ván. Hiện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang điều trị cho gần 10 bệnh nhân như vậy.

Trường hợp điển hình là ông N.V.T, 62 tuổi, ở Thái Nguyên. Trước khi nhập viện khoảng 7 ngày, ông T bị ngã tại một khu công trường xây dựng, gây xây xước vùng mắt cá chân và hai bên gối, có chảy máu nhẹ. Sau khi về nhà, ông chỉ sát trùng và băng bó vết thương qua loa, không tiêm phòng uốn ván. Sáu ngày sau, ông xuất hiện triệu chứng cứng hàm nên được đưa đến bệnh viện tuyến dưới và được chẩn đoán mắc uốn ván. Chưa đầy một ngày sau, tình trạng bệnh tiến triển nhanh với các cơn chẹn ngực, khó thở, buộc phải đặt ống nội khí quản, thở máy, an thần và dùng thuốc giãn cơ. Bệnh nhân sau đó được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để điều trị.

Theo bác sĩ Lê Sơn Việt, Khoa Cấp cứu, khi nhập viện, bệnh nhân trong tình trạng an thần, thở máy, chưa xuất hiện cơn giật hay gồng cứng toàn thân nhưng đã có tăng trương lực cơ bụng mức độ vừa. Vết thương vùng mắt cá trong chân phải kích thước khoảng 1x1cm, có giả mạc, xung quanh nề đỏ và đau. Hiện bệnh nhân đang được điều trị tích cực, tiến triển bệnh chậm và cần theo dõi sát.

Theo bác sĩ Trương Tư Thế Bảo, Khoa Cấp cứu, khi nhập viện, bệnh nhân chỉ há miệng được khoảng 3cm, tăng trương lực cơ bụng và cơ lưng mức độ vừa, chưa xuất hiện cơn gồng cứng chẹn ngực, huyết áp ổn định và đang được hỗ trợ thở ô xy. Vết thương ở ngón cái chân trái đã khô, hóa sừng, không có dấu hiệu viêm tấy hay ổ mủ. Đây là trường hợp uốn ván mức độ nhẹ, đáp ứng tốt với thuốc điều trị nhưng vẫn cần nhiều thời gian để hồi phục hoàn toàn.

Theo các bác sĩ vi khuẩn uốn ván hiện diện khắp trong đất cát, bụi bẩn, phân gia súc, gia cầm, cống rãnh và các dụng cụ không được tiệt trùng kỹ. Khi xâm nhập qua các vết thương hở, vi khuẩn sẽ phát triển và tiết độc tố, gây co cứng cơ toàn thân, suy hô hấp và có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Đáng lo ngại, nhiều người vẫn lầm tưởng chỉ vết thương lớn mới nguy hiểm.

Các bác sĩ nhấn mạnh, trong sinh hoạt và lao động hằng ngày, tai nạn, va quệt, xây xước da là điều khó tránh khỏi. Vì vậy, người dân cần chủ động tiêm vắc-xin phòng uốn ván đầy đủ và tiêm nhắc lại đúng lịch, kể cả khi cảm thấy bản thân khỏe mạnh, để tạo “lá chắn” miễn dịch bền vững, phòng ngừa những biến chứng nặng nề và tránh các tình huống đáng tiếc có thể xảy ra chỉ từ một vết thương nhỏ.

Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận và điều trị thành công một trường hợp tổn thương não do ký sinh trùng. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng co giật, đau đầu – những biểu hiện dễ khiến nhiều người nghĩ đến u não. Bệnh nhân là anh N.H.T (39 tuổi ở Hà Nội), trước đó hoàn toàn khỏe mạnh, không có bệnh lý nền đáng chú ý.

Bác sĩ Nguyễn Văn Phương thăm khám cho bệnh nhân N.H.T

Sau khi xác định nguyên nhân, bệnh nhân được điều trị nội khoa theo phác đồ, kết hợp kiểm soát triệu chứng và theo dõi sát diễn biến thần kinh. Sau khoảng 10 ngày điều trị nội trú, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt, hết tê tay, không còn xuất hiện cơn co giật, không đau đầu hay chóng mặt, toàn trạng ổn định. Người bệnh được cho ra viện và tiếp tục điều trị ngoại trú đủ liệu trình kéo dài 4 tuần.

Khi tái khám gần một tháng sau, kết quả chụp cộng hưởng từ cho thấy tổn thương não thu nhỏ ( cụ thể hình dạng nang) rõ rệt, phù não giảm, không còn dấu hiệu tiến triển, đáp ứng điều trị tốt. Bệnh nhân tiếp tục được chỉ định thêm một đợt thuốc củng cố và theo dõi lâu dài.

BS Phương cho biết, nhiễm sán não không phải bệnh lý hiếm nhưng rất dễ bị bỏ sót do triệu chứng ban đầu thường không điển hình. Người bệnh có thể chỉ xuất hiện co giật, tê yếu thoáng qua hoặc đau đầu nhẹ, dễ nhầm lẫn với u não hoặc tai biến mạch não. Đường lây nhiễm không nhất thiết do tiếp xúc trực tiếp với chó mèo, mà thường liên quan đến ăn uống không đảm bảo vệ sinh, đặc biệt là rau sống, thực phẩm tái sống hoặc nguồn nước nhiễm bẩn, tạo điều kiện cho trứng ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể và di chuyển lên não.

Từ trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các triệu chứng thần kinh bất thường, dù chỉ thoáng qua. Việc đến cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán hình ảnh và làm xét nghiệm đầy đủ có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm bệnh. Điều trị đúng phác đồ giúp tổn thương não hồi phục tốt, tránh biến chứng nặng cũng như các can thiệp phẫu thuật không cần thiết. Bên cạnh đó, mỗi người cần duy trì thói quen ăn chín uống sôi, rửa tay sạch và đảm bảo vệ sinh thực phẩm để phòng ngừa hiệu quả các bệnh lý ký sinh trùng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu được phát hiện kịp thời.

Ông N.T.C , 56 tuổi ở Ninh Bình đến khám tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng ngứa dữ dội vùng sinh dục kéo dài. Theo lời kể của bệnh nhân, khoảng một năm trở lại đây, ông thường xuyên bị ngứa nhiều ở vùng mu, bìu và quanh hậu môn. Do tâm lý e ngại, thời gian đầu ông tự mua thuốc về bôi và uống nhưng không cải thiện. Càng về sau, tình trạng ngứa càng tăng, đặc biệt vào ban đêm, khiến ông mất ăn, mất ngủ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày.

BSCKI Nguyễn Thị Hòa, chuyên ngành Da liễu, Trung tâm Khám, điều trị theo yêu cầu và Quốc tế, cho biết qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện tại vùng mu của bệnh nhân có nhiều dát màu xanh sáng, kích thước khoảng 1-2 mm, kèm theo các sẩn nhỏ và nhiều vết xước do cào gãi. Kết quả soi da dưới kính hiển vi cho thấy hình ảnh rận mu (Pthirus pubis) di chuyển trên từng sợi lông, thậm chí quan sát rõ một cặp rận đang bám chặt vào nhau.

BS. Nguyễn Thị Hòa thăm khám cho Ông N.T.C

Theo PGS.TS Lê Trần Anh, chuyên gia Nấm – Ký sinh trùng, rận mu là một loại ký sinh trùng thường sống ở vùng lông mu, quanh hậu môn, ngoài ra còn có thể xuất hiện ở lông nách, lông mày và lông mi. Rận mu có kích thước rất nhỏ, chỉ khoảng 1 mm, màu nâu xám hoặc trắng xám, hình dạng giống như những con cua nhỏ. Khi hút đầy máu, màu sắc của rận sẽ sẫm hơn. Vòng đời của rận mu thường kéo dài dưới một tháng. Trứng rận rất nhỏ, hình bầu dục, màu trắng hoặc vàng, bám thành từng cụm trên sợi lông và sẽ nở sau khoảng một tuần; nếu không hút máu, rận mu không thể sống quá 24 giờ.

Người mắc rận mu thường có biểu hiện ngứa nhiều vùng sinh dục, đặc biệt là vào ban đêm. Trên da có thể xuất hiện các nốt màu xanh nhạt tại vị trí rận cắn. Trong nhiều trường hợp, rận mu rất khó phát hiện bằng mắt thường và cần quan sát kỹ hoặc sử dụng kính lúp. Bệnh rận mu lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp, đặc biệt là quan hệ tình dục. Ngoài ra, việc dùng chung các đồ dùng cá nhân như khăn tắm, chăn ga, quần áo cũng có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Sau khi xác định bệnh nhân mắc rận mu, các bác sĩ nhanh chóng chỉ định điều trị đặc hiệu và hướng dẫn vệ sinh nhằm chấm dứt tình trạng ngứa kéo dài. BSCKI Nguyễn Thị Hòa cho biết, bệnh nhân được điều trị bằng thuốc uống, bôi đặc hiệu diệt rận mu tại chỗ, kết hợp vệ sinh sạch sẽ vùng tổn thương. Toàn bộ quần áo, đồ lót, khăn tắm, chăn ga mà bệnh nhân sử dụng được khuyến cáo giặt bằng nước nóng, phơi dưới ánh nắng hoặc sấy khô nhằm tiêu diệt rận và trứng rận. Sau điều trị, tình trạng ngứa của bệnh nhân giảm rõ rệt, tổn thương da dần hồi phục và bệnh nhân được hẹn tái khám sau một tuần để đánh giá hiệu quả điều trị cũng như kiểm tra nguy cơ tái nhiễm.

Theo khuyến cáo của bác sĩ chuyên khoa khi phát hiện mắc rận mu, người bệnh không nên chủ quan hay tự điều trị kéo dài mà cần đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị đúng cách, điều trị đồng thời cả bạn tình nếu có nguy cơ cùng nhiễm, đồng thời thực hiện nghiêm các biện pháp vệ sinh cá nhân và môi trường nhằm tránh tái nhiễm và lây lan cho người xung quanh. Bệnh nhân cần tái khám sau khoảng một tuần để đánh giá hiệu quả điều trị.

Một phút sơ suất trước chiếc máy dập tôn công nghiệp đã khiến anh N.V.H (25 tuổi ở Hà Nội) suýt mất vĩnh viễn chức năng bàn tay. Lưỡi dập thủy lực rộng hơn 1 cm rơi xuống, nghiền nát cùng lúc bốn ngón tay – biến chứng gần như ” đứt rời ” chỉ còn dính lại bằng một cầu da rất mỏng. Khi được đưa tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các ngón tay đều trắng bệch, lạnh, xẹp, hoàn toàn mất tưới máu – tình trạng vô cùng nguy kịch.

Ekip tạo hình của bệnh viện, dưới sự chỉ đạo của TS.BS Dương Mạnh Chiến lập tức kích hoạt quy trình vi phẫu khẩn cấp. Đây là dạng chấn thương đặc biệt nặng, khó hơn nhiều lần so với đứt do dao sắc bởi toàn bộ cấu trúc gân – xương – mạch máu – thần kinh ở đoạn dập đã bị phá hủy. Trong các ca đứt rời chi thể, “thời gian vàng” chỉ kéo dài 6–12 giờ; nếu chậm trễ, ngón tay sẽ không còn khả năng sống. Chính vì vậy, bệnh nhân được chuyển thẳng vào phòng mổ gần như ngay lập tức, thậm chí khi chưa có đủ kết quả xét nghiệm, để chạy đua với từng phút.

Bệnh nhân vào viện với tình trạng tổn thương nghiêm trọng ở 4 đầu ngón tay

12 giờ phẫu thuật liên tục dưới kính hiển vi

Ca phẫu thuật kéo dài suốt 12 giờ, từ 18h tối tới 6h sáng hôm sau. Ê-kíp phải tỉ mỉ cắt bỏ toàn bộ mô dập nát, làm ngắn xương để tạo mặt cắt lành, tìm lại những đoạn mạch máu còn nguyên vẹn. Ở một trong các ngón tay, đoạn mạch bị dập quá dài buộc bác sĩ phải lấy một đoạn mạch ở vùng chân để ghép bù. Tất cả được thực hiện dưới kính hiển vi, với các mạch máu chỉ dày vài trăm micromet – đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối.

Ca phẫu thuật kéo dài trong 12 tiếng đồng hồ

TS.BS Dương Mạnh Chiến (ở giữa) cùng ekip mổ đang phẫu thuật cho bệnh nhân N.V.H

Mùa Đông với thời tiết lạnh và ẩm kéo dài không chỉ làm gia tăng các bệnh cảm cúm thông thường mà còn tạo điều kiện cho nhiều bệnh nhiễm trùng hô hấp nguy hiểm bùng phát, trong đó có các bệnh do phế cầu khuẩn gây ra.

Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận một trường hợp cúm mùa diễn biến đặc biệt nhanh và nặng ở bệnh nhân nữ T.T.H 35 tuổi (Phú Thọ) có nền bệnh phức tạp. Người bệnh có suy thận mạn do lupus, đã ghép thận được 13 tháng và phải dùng thuốc chống thải ghép cùng thuốc điều trị lupus suốt hơn 15 năm. Đây là nhóm bệnh nhân có hệ miễn dịch suy giảm sâu, rất dễ bị tấn công bởi các bệnh đường hô hấp, trong đó cúm mùa là một trong những nguy cơ lớn nhất.

BS Trương Tư Thế Bảo – Khoa Cấp cứu cho biết: với những bệnh nhân phải dùng thuốc ức chế miễn dịch kéo dài như trường hợp này, cơ thể gần như không còn khả năng tự chống đỡ. Bất kỳ nhiễm trùng hô hấp nào cũng có thể diễn tiến nặng trong thời gian rất ngắn, gây suy hô hấp và ảnh hưởng đa cơ quan.

Từ trường hợp này, BS Bảo nhấn mạnh: Cúm mùa hoàn toàn có thể trở thành bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt ở những người có bệnh nền như lupus, người ghép tạng, bệnh phổi mạn, tim mạch, đái tháo đường hoặc bất kỳ tình trạng nào khiến miễn dịch suy giảm. Diễn tiến nặng có thể xảy ra trong 24–72 giờ, việc tự điều trị tại nhà hoặc chậm trễ đi khám có thể khiến người bệnh rơi vào nguy kịch rất nhanh. Khi xuất hiện sốt cao, ho nhiều, mệt tăng, thở nhanh hoặc khó thở, người bệnh cần được thăm khám ngay tại những cơ sở có chuyên khoa hô hấp và bệnh truyền nhiễm để can thiệp kịp thời. Đặc biệt với những người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch, cúm mùa không phải là bệnh lý nhẹ. Việc tiêm vắc xin cúm hằng năm không còn đơn thuần là một khuyến cáo chung mà là biện pháp phòng bệnh cần được ưu tiên hàng đầu, giúp giảm rõ rệt nguy cơ diễn tiến nặng, suy hô hấp và tử vong.

BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng chống dịch khuyến cáo về vai trò của vắc xin. Với các bệnh lý hô hấp dễ gây biến chứng như cúm mùa hoặc viêm phổi do phế cầu, tiêm phòng có thể giảm rõ rệt nguy cơ nhập viện, giảm mức độ tổn thương phổi và hạn chế tối đa khả năng diễn tiến sang ARDS. Đặc biệt ở người mắc bệnh tự miễn hoặc người ghép thận đang dùng thuốc chống thải ghép, tiêm phòng vắc xin cúm hằng năm là biện pháp bảo vệ gần như bắt buộc, an toàn và không ảnh hưởng đến chức năng thận ghép. Việc tiêm trước mùa cúm 4–6 tuần giúp cơ thể có đủ thời gian tạo miễn dịch, qua đó hạn chế tối đa các ca diễn biến nặng như trường hợp trên.

Trường hợp bệnh nhân nữ 35 tuổi là lời nhắc nhở quan trọng về việc chủ động phòng bệnh, nhận diện sớm triệu chứng và đặc biệt là duy trì tiêm phòng đầy đủ, đúng lịch. Cúm mùa hoàn toàn có thể kiểm soát được, nhưng chỉ khi người bệnh – nhất là nhóm nguy cơ cao – được bảo vệ ngay từ đầu.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa điều trị thành công một trường hợp bệnh nhân người nước ngoài mắc viêm phổi kèm sốc nhiễm khuẩn nặng trên nền suy tim và tăng huyết áp.

Tại đây, Bs Hà Việt Huy cho biết: Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nặng: viêm phổi, sốc nhiễm khuẩn trên nền suy tim và tăng huyết áp, kèm phù phổi và rối loạn nhịp. Các xét nghiệm ghi nhận mức độ nhiễm trùng tăng cao và suy đa tạng: CRP tăng hơn 70 lần (351,4 mg/L), urê máu 15,8 mmol/L.”

Ngay lập tức, bệnh nhân được hỗ trợ thở ô xy dòng cao, nhưng do phổi xấu đi nhanh, ê kíp buộc phải đặt nội khí quản và cho thở máy để duy trì hô hấp. Song song, bệnh nhân được lọc máu liên tục và điều trị tích cực. Sau 3 ngày hồi sức tối ưu, tình trạng nhiễm trùng được kiểm soát, bệnh nhân thoát sốc, cai được máy thở và dần hồi phục.

“Đây là trường hợp viêm phổi, nhiễm trùng huyết rất nặng trên nền bệnh lý tim mạch mạn tính, khiến quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn. Tuy vậy, nhờ xử trí kịp thời và điều trị đúng nguyên nhân, bệnh nhân đã vượt qua nguy kịch và hồi phục.” Bác sĩ Huy nhấn mạnh.

Sau khi ổn định, bệnh nhân đã được chuyển lên Trung tâm Khám chữ bệnh theo yêu cầu và Quốc tế để tiếp tục theo dõi và chăm sóc. Chiều ngày 12/12/2025, bệnh nhân đã đủ điều kiện ra viện trong tình trạng sức khỏe ổn định.

Từ ca bệnh này, THS.BS Phạm Văn Phúc – Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực – cho biết: Viêm phổi là một bệnh phổ biến trên toàn cầu, ảnh hưởng đến hàng trăm ngàn triệu người mỗi năm và là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Bệnh có thể nhẹ hoặc nặng đến mức gây suy hô hấp, sốc nhiễm khuẩn và tử vong, đặc biệt ở người lớn tuổi, trẻ em, người suy giảm miễn dịch hoặc có bệnh lý nền.

Viêm phổi có thể khởi phát đột ngột hoặc từ từ với các triệu chứng thường gặp như: ho, sốt, đau ngực và khó thở khi trở nặng. “Người bệnh cần được thăm khám và điều trị đúng cách ngay từ đầu để tránh biến chứng. Và cần tuân thủ theo đúng hướng dẫn của bác sĩ về chế độ thuốc men và nghỉ ngơi. Để mau chóng hồi phục người bệnh nên nghỉ ngơi, ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng, uống nhiều nước để giúp đờm trong họng được loãng và sẽ dễ dàng hơn khi khạc đờm. Người bệnh cần rửa tay xà phòng sau khi sờ vào mũi miệng, trước khi ăn, sau khi ho hắt hơi. Và để hạn chế lan truyền tác nhân gây bệnh cho mọi người xung quanh nếu ho, hắt hơi che miệng vào khăn giấy hoặc vào mặt trong cánh tay, ống tay áo. Để phòng ngừa viêm phổi cần có một lối sống lành mạnh, tập luyện nâng cao thể lực, không hút thuốc lá, tránh xa rượu bia. Nếu thuộc nhóm đối tượng có mắc các bệnh lý mạn tính như hen phế quản, suy tim, tiểu đường… cần theo dõi và kiểm soát tốt các bệnh. Ngoài ra một biện pháp phòng ngừa viêm phổi là nên tiêm vaccine phòng phế cầu và phòng cúm”. Ths Phúc khuyến cáo.

Khi ca phẫu thuật khép lại, căn phòng mổ dần lắng xuống. Có những câu chuyện ở lại rất lâu trong lòng những người khoác áo blouse trắng hôm ấy.

Bệnh nhân đến với chúng tôi mang theo một khối u da vùng thái dương đã tồn tại suốt nhiều năm. Ban đầu chỉ là một tổn thương nhỏ. Rồi vì mưu sinh, vì hoàn cảnh khó khăn, vì những lần “để khi khác rồi đi khám”, khối u ấy lớn dần lên, loét rộng, chảy dịch và âm thầm lan gần như toàn bộ nửa mặt phải.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận một trường hợp hiếm gặp bàn chân của ông N.V.T (51 tuổi ở Hà Nội) gần như không thể cứu vãn do hoại tử và nhiễm trùng lan rộng.

Ông N.V.T mắc đái tháo đường nhưng không biết bệnh, đường huyết tăng kéo dài không được kiểm soát. Khi nhập viện, bàn chân đã hoại tử ướt, mô hoại tử mủn nát, tiết dịch hôi, ngón chân cái đã tự rụng trước đó. Sau khi bác sĩ cắt lọc toàn bộ mô hoại tử, phần gan bàn chân còn lại chỉ khoảng 40–50%, tạo thành một khuyết hổng rất lớn – đây là thương tổn thường gặp trong biến chứng vi mạch của đái tháo đường lâu năm.

TS.BS Dương Mạnh Chiến – chuyên gia tạo hình thẩm mỹ cho biết: Ở bệnh nhân đái tháo đường mạn tính, đường huyết cao kéo dài khiến các vi mạch ở đầu chi bị tổn thương và tắc nghẽn dần; máu không xuống được. Mô thiếu máu dần chết, bắt đầu bằng hoại tử khô rồi tự rụng. Nếu nhiễm trùng xâm nhập, tình trạng chuyển sang hoại tử ướt, nguy hiểm và lan rộng. Vì vậy, phần lớn bệnh nhân đến viện muộn như vậy thường “khó cứu”: cắt cụt chi, hoặc nguy hiểm tính mạng do nhiễm trùng toàn thân.

Kỹ thuật vi phẫu đòi hỏi sự tinh vi tuyệt đối. Mạch máu của người bệnh thường dày, cứng, nhiều mảng xơ vữa, lòng mạch hẹp nên việc tìm và nối mạch dưới kính hiển vi trở nên rất khó. Chính vì vậy, ca mổ kéo dài khoảng 4–5 giờ, với từng mũi khâu nhỏ phải đảm bảo máu chảy tốt và duy trì sự sống cho mảnh vạt.

Sau mổ, tình trạng bệnh nhân tiến triển thuận lợi: vạt hồng, tưới máu tốt, nhiễm trùng được kiểm soát và vết mổ khô dần. Điều kỳ diệu là bàn chân, bộ phận chịu trọng lực của cả cơ thể – đã được giữ lại trọn vẹn, giúp bệnh nhân tránh được một cuộc đời gắn với tàn phế.

Tuy nhiên, BS Chiến nhấn mạnh: phẫu thuật chỉ là giải pháp phần ngọn. Gốc rễ của vấn đề vẫn là đái tháo đường: nếu đường huyết không được kiểm soát tốt, tình trạng tắc mạch, hoại tử và nhiễm trùng có thể tiếp tục tái diễn. Vì vậy, sau phẫu thuật, bệnh nhân phải phối hợp chặt chẽ với chuyên khoa nội tiết để điều chỉnh đường huyết, theo dõi biến chứng và chăm sóc chân đúng cách. Bác sĩ cũng nhấn mạnh: bất kỳ dấu hiệu nào như tê chân, giảm cảm giác, đau cách hồi khi đi bộ một đoạn ngắn, vết loét lâu lành hay da đầu ngón chuyển tím – đen đều phải đi khám ngay. Đây là các biểu hiện sớm của thiếu máu chi thể và nếu được can thiệp kịp thời, cơ hội bảo tồn chân sẽ cao hơn rất nhiều.

𝑨𝒏𝒉 𝑳.𝑻.𝑻 , 53 𝒕𝒖𝒐̂̉𝒊 𝒕𝒊̀𝒎 đ𝒆̂́𝒏 𝑻𝒓𝒖𝒏𝒈 𝒕𝒂̂𝒎 𝑲𝒉𝒂́𝒎 𝒄𝒉𝒖̛̃𝒂 𝒃𝒆̣̂𝒏𝒉 𝒕𝒉𝒆𝒐 𝒚𝒆̂𝒖 𝒄𝒂̂̀𝒖 𝒗𝒂̀ 𝑸𝒖𝒐̂́𝒄 𝒕𝒆̂́ – 𝑩𝒆̣̂𝒏𝒉 𝒗𝒊𝒆̣̂𝒏 𝑩𝒆̣̂𝒏𝒉 𝑵𝒉𝒊𝒆̣̂𝒕 đ𝒐̛́𝒊 𝑻𝒓𝒖𝒏𝒈 𝒖̛𝒐̛𝒏𝒈 𝒕𝒓𝒐𝒏𝒈 𝒕𝒊̀𝒏𝒉 𝒕𝒓𝒂̣𝒏𝒈 𝒏𝒈𝒖̛́𝒂 𝒕𝒐𝒂̀𝒏 𝒕𝒉𝒂̂𝒏, 𝒏𝒐̂̉𝒊 𝒎𝒂̂̉𝒏 𝒌𝒆́𝒐 𝒅𝒂̀𝒊 𝒗𝒂̀ đ𝒂𝒖 𝒗𝒖̀𝒏𝒈 𝒉𝒂̣ 𝒔𝒖̛𝒐̛̀𝒏 𝒑𝒉𝒂̉𝒊 𝒕𝒖̛̀𝒏𝒈 𝒄𝒐̛𝒏.

Những triệu chứng này đã đeo bám anh gần một năm, dù anh đi khám ở nhiều cơ sở, dùng nhiều loại thuốc, thậm chí nằm viện điều trị kéo dài nhưng không tìm được nguyên nhân rõ ràng. Do biểu hiện chủ yếu là ngứa và mẩn đỏ, bệnh dễ bị hướng sang nhóm bệnh da liễu thông thường, khiến thời gian chẩn đoán bị kéo dài, trong khi căn nguyên thực sự lại liên quan trực tiếp đến thói quen ăn uống không an toàn của bệnh nhân.

Theo lời kể, anh T. thường xuyên giao lưu công việc và có thói quen dùng các món tái sống như tiết canh, thịt tái, dê tái, gỏi cá, nội tạng động vật, rau sống, rau thủy sinh không đảm bảo vệ sinh. Đây đều là những nguồn lây phổ biến của sán lá gan lớn, giun đũa chó mèo và nhiều loại ký sinh trùng khác. “Thói quen ăn uống không an toàn chính là yếu tố nguy cơ hàng đầu khiến bệnh nhân nhiễm ký sinh trùng” – BS CKII Vũ Thị Thu Hương, Giám đốc Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế nhấn mạnh.

Bác sĩ Vũ Thị Thu Hương đang khám và tư vấn cho anh L.T.T

Theo BS Hương, nhiễm ký sinh trùng là bệnh lý dai dẳng và dễ bị bỏ sót do thường khởi phát bằng những triệu chứng rất “mờ nhạt” như ngứa kéo dài – dễ bị nhầm sang dị ứng.

Tuy nhiên, khi ký sinh trùng xâm nhập sâu vào các cơ quan nội tạng như vào gan có thể tạo ổ áp xe lớn gây đau và sốt; vào mắt có thể làm giảm thị lực, ấu trùng sán ở não có thể gây đau đầu, co giật. Các biến chứng này đều nguy hiểm và thường xuất hiện khi bệnh âm thầm tiến triển trong thời gian dài mà không được điều trị đúng.

Trường hợp của anh T. cho thấy việc chủ quan với đồ ăn tái – sống và nội tạng động vật có thể dẫn đến nhiễm ký sinh trùng nặng, gây tổn thương gan và nhiều cơ quan khác. Sau điều trị, anh được khuyến cáo tái khám định kỳ và phải thay đổi hoàn toàn thói quen ăn uống để tránh tái nhiễm.

Để phòng ngừa nhiễm ký sinh trùng, Bác sĩ Hương khuyến cáo: mỗi người cần duy trì thói quen ăn chín uống sôi, tránh hoàn toàn các món tái, sống và luôn rửa sạch rau củ trước khi chế biến. Bên cạnh đó, giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp ngăn ngừa nhiều loại ký sinh trùng xâm nhập cơ thể. Người dân cũng nên tẩy giun định kỳ theo hướng dẫn, đồng thời giữ gìn vệ sinh môi trường sống, tránh để nguồn nước bị ô nhiễm. Khi xuất hiện những biểu hiện kéo dài như ngứa, đau bụng, rối loạn tiêu hoá hoặc có nguy cơ phơi nhiễm, cần chủ động đi khám để được phát hiện và điều trị sớm.

Khoảng ba ngày trước khi nhập viện, anh H.M.P (45 tuổi, ở Hà Nội) bị ngã giàn giáo, sưng bầm tím vùng cổ bàn chân trái, đau nhiều, khó vận động. Khi đi khám, anh được chẩn đoán phù nề tụ máu phần mềm, không có gãy xương và được kê thêm thuốc giảm đau – chống viêm (chưa rõ có chứa corticoid). Sau khi uống thuốc tại nhà, anh đỡ đau nhưng lại xuất hiện sốt, đau cơ, ho đờm và khó thở tăng dần.

Ngày 1/11, anh được đưa vào bệnh viện chuyên khoa phổi và được chẩn đoán viêm phổi do cúm A kèm suy hô hấp. Tình trạng diễn tiến nhanh, bệnh nhân phải đặt nội khí quản thở máy, chức năng thận suy giảm và phổi tổn thương nặng dù đã dùng kháng sinh bao phủ. Sau 11 ngày điều trị nhưng không cải thiện, bệnh nhân vẫn sốt kéo dài. Kết quả nuôi cấy phát hiện nhiễm nấm Aspergillus, anh được chuyển tới Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.