ĐỐT SỐNG CAO TẦN (RFA) TUYẾN GIÁP: “TIÊU U” KHÔNG CẦN PHẪU THUẬT

Trước đây, khi nhắc đến điều trị u tuyến giáp (bướu cổ), nhiều người thường lo sợ phải lên bàn mổ, chịu đau đớn và mang vết sẹo ngang cổ suốt đời. Tuy nhiên, với sự tiến bộ của y học, phương pháp Đốt sóng cao tần (RFA – Radiofrequency Ablation) ra đời đã tạo nên một bước ngoặt lớn: Điều trị u tuyến giáp nhẹ nhàng, không cần dao kéo.

1. Đốt sóng cao tần (RFA) tuyến giáp là gì?

Đốt sóng cao tần là phương pháp xâm lấn tối thiểu dùng để điều trị các khối u tuyến giáp (chủ yếu là u lành tính).

Thay vì phải rạch da để cắt bỏ khối u như phẫu thuật truyền thống, bác sĩ sẽ sử dụng một kim dẫn sóng cao tần chọc xuyên qua da vào khối u dưới hướng dẫn của siêu âm. Dòng điện tần số cao chạy qua kim sẽ sinh ra nhiệt lượng (nhiệt độ cao), làm khô và tiêu hủy các tế bào khối u ngay tại chỗ.

Sau khi bị tiêu diệt, khối u sẽ hoại tử dần và cơ thể sẽ tự hấp thu, làm kích thước khối u nhỏ đi đáng kể theo thời gian.

2. Ưu điểm vượt trội của RFA

Tại sao phương pháp này ngày càng được nhiều bệnh nhân lựa chọn?

• Không để lại sẹo: Do chỉ dùng kim chọc qua da nên hoàn toàn không có vết rạch, đảm bảo tính thẩm mỹ tuyệt đối cho vùng cổ.
• Bảo tồn tuyến giáp lành: RFA chỉ tiêu diệt khối u mà không làm tổn thương phần mô lành xung quanh. Nhờ đó, chức năng tuyến giáp được giữ nguyên, bệnh nhân không cần uống thuốc hormone cả đời (trừ trường hợp đặc biệt).
• Không cần gây mê: Bệnh nhân chỉ cần gây tê tại chỗ quanh vùng tuyến giáp, hoàn toàn tỉnh táo và có thể nói chuyện với bác sĩ trong suốt quá trình thực hiện.
• Thời gian nhanh chóng: Ca thủ thuật thường chỉ kéo dài 30-45 phút.
• Không cần nằm viện: Sau khi thực hiện và nghỉ ngơi khoảng 1-2 tiếng, bệnh nhân có thể về nhà ngay trong ngày và sinh hoạt, làm việc bình thường vào hôm sau.

3. Khi nào nên thực hiện đốt sóng cao tần ? 

Không phải tất cả các loại u tuyến giáp đều dùng RFA. Phương pháp này được chỉ định tốt nhất cho:

• U tuyến giáp lành tính (nhân lành tính): Đã được xác định qua chọc hút tế bào (FNA).
• U gây triệu chứng: Khối u to gây chèn ép (khó nuốt, khó thở, vướng ở cổ) hoặc gây đau.
• Vấn đề thẩm mỹ: Khối u lồi ra trước cổ gây mất tự tin (bướu cổ).
• Nhân độc tuyến giáp: Nhân tuyến giáp hoạt động quá mức gây cường giáp (trong một số trường hợp).

Lưu ý: Đối với ung thư tuyến giáp, phẫu thuật cắt bỏ vẫn là tiêu chuẩn vàng. RFA chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp ung thư tái phát hạch hoặc giai đoạn sớm ở vị trí thuận lợi nhưng cần hội chẩn kỹ lưỡng.

4. Quy trình thực hiện diễn ra như thế nào?

1. Chuẩn bị: Bệnh nhân nằm ngửa, cổ ngửa cao. Bác sĩ sẽ sát trùng và gây tê vùng da cổ và bao giáp.
2. Thực hiện: Bác sĩ đưa kim RFA vào khối u dưới màn hình siêu âm. Nhiệt lượng được phát ra để đốt từng phần của khối u. Bạn có thể cảm thấy hơi nóng hoặc tức nhẹ ở cổ nhưng không đau đớn nhiều.
3. Kết thúc: Bác sĩ rút kim, băng ép nhẹ vị trí chọc kim (chỉ nhỏ như nốt ruồi).
4. Theo dõi: Nghỉ ngơi tại chỗ khoảng 1-2 tiếng để theo dõi huyết áp, nhịp tim và giọng nói trước khi ra về.

5. Kết quả sau điều trị sẽ như thế nào ?

Điều quan trọng người bệnh cần hiểu là khối u sẽ không biến mất ngay lập tức sau khi đốt.

• Tháng đầu tiên: Khối u có thể sưng nhẹ do phản ứng viêm, sau đó bắt đầu quá trình hoại tử.
• Sau 3 – 6 – 12 tháng: Khối u sẽ nhỏ dần theo thời gian. Thông thường, thể tích khối u sẽ giảm khoảng 50-80% sau 6 tháng đến 1 năm. Phần mô sẹo còn lại nhỏ và thường không gây triệu chứng.

6. Một số lưu ý và tác dụng phụ có thể gặp

RFA rất an toàn, nhưng cũng có thể có một số tác dụng phụ nhẹ:

• Đau nhẹ vùng cổ: Có thể dùng thuốc giảm đau thông thường.
• Khàn tiếng tạm thời: Xảy ra ở một tỉ lệ rất nhỏ do nhiệt ảnh hưởng dây thần kinh thanh quản, thường tự hồi phục sau vài ngày hoặc vài tuần.
• Chi phí: Chi phí thực hiện RFA thường cao hơn so với phẫu thuật truyền thống có bảo hiểm y tế chi trả toàn bộ.

BS. Bùi Thanh Tuế – Khoa Ngoại tổng hợp tiết niệu và nam học – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.