ĐIỆN NÃO ĐỒ – GHI ĐIỆN NÃO THƯỜNG QUY

1. Điện não đồ là gì ?

Điện não đồ (Electroencephalography – EEG) thường quy là phương pháp ghi lại hoạt động điện của não, chủ yếu là vỏ não, thông qua các điện cực đặt trên da đầu.a

Não luôn tạo ra các tín hiệu điện trong quá trình suy nghĩ, vận động, cảm xúc và cả khi ngủ. Máy điện não sẽ thu nhận những tín hiệu này và hiển thị dưới dạng sóng điện não.

Điện não đồ giúp bác sĩ:

• Đánh giá hoạt động của các tế bào thần kinh và mạng lưới điện trong não bộ
• Phát hiện những bất thường trong hoạt động điện của não
• Hỗ trợ chẩn đoán một số bệnh lý thần kinh, đặc biệt là động kinh

2. Khi nào cần làm điện não đồ

EEG đặc biệt hữu ích trong chẩn đoán nguyên nhân và theo dõi điều trị các trường hợp sau:

3. Điện não đồ giúp phát hiện điều gì ?

• Hoạt động điện bình thường của não (trạng thái tỉnh táo, buồn ngủ, ngủ sâu)
• Sóng kịch phát hoặc nhọn, gai sóng gợi ý động kinh
• Sóng chậm gợi ý tổn thương não, viêm não, thiếu máu não
• Sóng thay đổi liên quan đến giấc ngủ giúp chẩn đoán rối loạn giấc ngủ
• Mức độ ức chế hoặc hoạt hóa của não trong hôn mê

Điện não đồ cho biết chức năng hoạt động của não, điều mà hình ảnh học như chụp cộng hưởng từ hoặc chụp cắt lớp vi tính không làm được.

4. Quy trình thực hiện EEG thường quy như thế nào?

Thời gian: quy trình thường thực hiện trong 20 phút, thời gian thực hiện có thể dài hơn hoặc ngắn hơn thời gian này tùy theo mục đích phục vụ chẩn đoán bệnh và tình trạng người bệnh.

Kỹ thuật này không đau, không xâm lấn.

Các bước:

1. Làm sạch da đầu và dán các điện cực nhỏ theo hệ thống 10–20.
2. Người bệnh nằm thư giãn, giữ yên cơ mặt và cơ hàm.
3. Kỹ thuật viên có thể yêu cầu:
   • Thở sâu 3–5 phút (tăng thông khí)
   • Nhìn ánh sáng nhấp nháy (kích thích quang)
   • Nhắm mắt – mở mắt
4. Ghi thêm điện não khi ngủ nếu cần đánh giá giấc ngủ.

Điện não đồ hoàn toàn không gây điện giật.

Máy chỉ ghi lại tín hiệu, không phát điện vào cơ thể.

5. Người bệnh nên chuẩn bị gì trước khi ghi điện não đồ

• Gội đầu trước, không dùng gel hoặc kem dưỡng tóc để tránh cản tín hiệu và điện cực khó gắn vào da đầu.
• Ngủ đủ giấc, trừ khi bác sĩ yêu cầu chủ động thức – không ngủ ngày hôm trước
• Tiếp tục dùng thuốc nếu bác sĩ không dặn ngừng
• Thư giãn, tránh lo âu để tín hiệu không bị nhiễu điện cơ

6. Sai lầm thường gặp

Kết quả EEG cần được bác sĩ Nội thần kinh giải thích.

7. Lời khuyên của bác sĩ

Điện não đồ là phương pháp an toàn – không đau – không xâm lấn, giúp:

• Chẩn đoán chính xác hơn
• Theo dõi bệnh lý thần kinh hiệu quả
• Cá thể hóa điều trị cho bệnh nhân

Nếu bác sĩ chỉ định làm EEG, hãy yên tâm thực hiện và hợp tác tốt trong quá trình ghi để có kết quả chính xác nhất.

Tài liệu tham khảo (Vancouver)

1. Bộ Y tế. Hướng dẫn quy trình kỹ thuật nội khoa, chuyên ngành Thần Kinh. Ghi điện não thường quy. Quyết định 3154/QĐ-BYT. 2014.
2. American Clinical Neurophysiology Society. Guidelines for EEG recording and interpretation. ACNS; 2021.
3. World Health Organization. Role of EEG in management of epilepsy: WHO; 2012.
4. Mayo Clinic. EEG (electroencephalogram). Mayo Clinic; 2024.

BSCKII. Doãn Thị Huyền – Chuyên gia Thần kinh và sọ não – Khoa Khám bệnh và Điều trị Ngoại trú – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.