NHIỄM LIÊN CẦU NHÓM B (GBS) Ở PHỤ NỮ MANG THAI

Liên cầu khuẩn nhóm B (GBS) là một trong nhiều loại vi khuẩn thường trú ở cơ thể người, thường được tìm thấy ở âm đạo hoặc trực tràng của người phụ nữ.

Hầu hết phụ nữ mang thai bị nhiễm GBS không biểu hiện triệu chứng lâm sàng. GBS không gây nguy hiểm cho thai phụ, tuy nhiên nó làm gia tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu, vỡ màng ối, viêm nội mạc tử cung, nhiễm trùng vết mổ, thai chết lưu và sinh non.

1. Thai phụ cần được xét nghiệm GBS trước sinh

GBS được xem là tác nhân hàng đầu gây nhiễm trùng sơ sinh như viêm phổi, nhiễm trùng huyết, viêm màng não.

Mẹ nhiễm GBS có thể lây truyền cho trẻ sơ sinh trong quá trình chuyển dạ. Do đó, biết được tình trạng sản phụ có nhiễm GBS trước sinh hay không giúp bác sĩ đưa ra các quyết định điều trị nhằm làm giảm tỉ lệ lây nhiễm, đồng thời tăng cường theo dõi trẻ sau sinh để phát hiện sớm nhiễm trùng sơ sinh và điều trị kịp thời.

Trẻ sơ sinh nhiễm GBS được phân thành hai nhóm: khởi phát sớm 7 ngày đầu sau sinh và khởi phát muộn từ 7 ngày đến 90 ngày tuổi. Một tỉ lệ nhỏ trẻ nhiễm GBS có nguy cơ tử vong hoặc mắc phải các di chứng lâu dài.

2. Xét nghiệm GBS được thực hiện như thế nào

Thai phụ sẽ được đề nghị xét nghiệm GBS ở thời điểm thai 35 tuần đến 37 tuần 6 ngày (đối với đơn thai), 32-34 tuần (đối với đa thai) hoặc khi thai kỳ có dấu hiệu sinh non hoặc vỡ ối non và sau khi có được sự đồng thuận của thai phụ.

Mẫu xét nghiệm được lấy ở cùng đồ bên âm đạo và trực tràng bằng 1 que tăm bông nhỏ. Kết quả thường sẽ có sau khi lấy mẫu 1 tuần, trường hợp sinh non hoặc vỡ ối non sẽ có kết quả sớm hơn.

3. Các yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm GBS ở trẻ sơ sinh:

• Xét nghiệm GBS trước sinh dương tính
• Trẻ sinh non hoặc vỡ ối non trước 37 tuần
• Tiền căn có con bị nhiễm GBS ở lần sinh trước
• Mẹ bầu có dấu hiệu nhiễm trùng hoặc sốt trong quá trình chuyển dạ
• Vỡ ối lâu trên 24h trước sinh.

4. Các biện pháp giúp giảm nguy cơ lây nhiễm GBS cho trẻ sơ sinh:

– Điều trị kháng sinh cho những sản phụ bị nhiễm trùng tiểu do GBS.

– Sử dụng kháng sinh dự phòng trong quá trình chuyển dạ cho những trường hợp sau:

+ Có xét nghiệm GBS trước sinh dương tính

+ Mẹ không rõ nhiễm GBS nhưng có vỡ ối hoặc chuyển dạ xảy ra trước 37 tuần thai kỳ hoặc tiền căn có con bị nhiễm trùng sơ sinh do GBS ở lần sinh trước.

• Penicillin là kháng sinh thường được sử dụng nhất để phòng ngừa nhiễm GBS khởi – Khi thai phụ nhiễm GBS được điều trị kháng sinh trong quá trình chuyển dạ, tỉ lệ lây truyền cho con giảm còn rất thấp (khoảng 1%).

5. Trẻ sơ sinh được theo dõi như thế nào?

• Nếu con bạn sinh đủ tháng (sau 37 tuần) và bạn đã được tiêm kháng sinh khi chuyển dạ, thì trẻ không cần theo dõi đặc biệt sau sinh.
• Nếu em bé của bạn có yếu tố nguy cơ nhiễm GBS và bạn đã không tiêm kháng sinh trong chuyển dạ, thì trẻ cần được theo dõi chặt chẽ về các dấu hiệu nhiễm trùng trong ít nhất 12 giờ đầu sau sinh. Việc theo dõi bao gồm đánh giá tình trạng chung của trẻ, nhịp tim, nhiệt độ, nhịp thở, khả năng bú hoặc nuốt sữa. Tỉ lệ trẻ sơ sinh bắt đầu phát triển nhiễm trùng GBS sau 12 giờ là rất thấp.
• Sản phụ cần tiếp tục theo dõi trẻ tại nhà. Hãy thông báo với bác sĩ nếu trẻ có một hoặc nhiều biểu hiện gợi ý tình trạng nhiễm trùng như: Trẻ có tiếng thở bất thường, ngủ li bì hoặc quấy khóc liên tục, bỏ bú hoặc bú kém, sốt hoặc hạ thân nhiệt…

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào cần đưa trẻ ngay đến cơ sở y tế đồng thời đề cập đến tình trạng nhiễm GBS trước sinh. Nếu con bạn bị nhiễm GBS, việc chẩn đoán và điều trị sớm là rất quan trọng vì nếu chậm trễ có thể dẫn đến tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng hoặc thậm chí gây tử vong.

6. Nuôi con bằng sữa mẹ

Bà mẹ nhiễm GBS được khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ như những bà mẹ khác. Cho con bú sữa mẹ đã được chứng minh không làm tăng nguy cơ nhiễm GBS, nó mang lại nhiều lợi ích hơn cho bà mẹ và em bé