SỐT XUẤT HUYẾT: HẾT SỐT CHƯA ĐỒNG NGHĨA ĐÃ HẾT NGUY HIỂM

Tại Khoa Virus – Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ đang tiếp nhận, điều trị nhiều trường hợp sốt xuất huyết với diễn biến khác nhau. Đáng lưu ý, bệnh thường khởi phát với những triệu chứng dễ nhầm lẫn với các bệnh sốt cấp tính khác. Đặc biệt, khi người bệnh bắt đầu giảm hoặc hết sốt lại chính là lúc nguy cơ chuyển nặng tăng cao, đòi hỏi phải được theo dõi sát sao.

Một trong những bệnh nhân đang điều trị tại khoa là anh D.V.T. Trước khi nhập viện, anh khởi phát với đau họng, sau đó sốt cao liên tục. Trong 3-4 ngày đầu, nhiệt độ thường xuyên ở mức 39-40 độ C, không giảm đáng kể dù đã sử dụng thuốc hạ sốt, kèm đau đầu, buồn nôn và mệt mỏi nhiều.

“Ba, bốn ngày đầu tôi sốt liên tục 39-40 độ C, uống thuốc hạ sốt nhưng không giảm, kèm đau đầu và buồn nôn. Đến ngày thứ tư, nhiệt độ giảm còn khoảng 38-39 độ C nhưng tình trạng đau đầu, buồn nôn vẫn nhiều. Hiện tại nhiệt độ đã xuống khoảng 37,5-37,7 độ C”, anh T. chia sẻ.

Do tình trạng không cải thiện, anh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám và được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết.

Một trường hợp khác là bà N.T.S (64 tuổi, ở Hà Nội). Bà S. cho  chủ yếu sinh hoạt tại nhà và từng bị muỗi đốt nhưng không xác định được thời điểm. Khi bắt đầu sốt, bà nghĩ mình chỉ mắc sốt virus thông thường nên tiếp tục theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, chỉ sau 2 ngày, sức khỏe suy giảm nhanh chống, bà mệt lả, kèm khó thở, đau đầu và đau mỏi toàn thân. Gia đình lập tức đưa bà đến bệnh viện.  Kết quả xét nghiệm xác định bà mắc sốt xuất huyết. Đáng chú ý, số lượng tiểu cầu của bà S. đã giảm sâu xuống chỉ còn 7 G/L (ở người trưởng thành bình thường thường khoảng 150-450 G/L). Tình trạng giảm tiểu cầu nghiêm trọng này làm tăng nguy cơ xuất huyết và đòi hỏi người bệnh phải được theo dõi chặt chẽ cả về lâm sàng và các chỉ số xét nghiệm.

Hai trường hợp với biểu hiện và diễn biến khác nhau cho thấy sốt xuất huyết không phải lúc nào cũng dễ nhận biết ngay từ đầu. Người bệnh có thể khởi phát bằng sốt cao, đau đầu, đau mỏi người, buồn nôn, nôn… những triệu chứng khá giống nhiều bệnh nhiễm virus khác. Nếu chỉ dựa vào biểu hiện ban đầu hoặc tự cho rằng mình mắc “sốt virus thông thường”, người bệnh có thể bỏ qua thời điểm cần được thăm khám và theo dõi.

“Khoảng từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 của bệnh, đặc biệt khi người bệnh bắt đầu giảm hoặc hết sốt, một số trường hợp có thể bước vào giai đoạn nguy hiểm. Lúc này, tình trạng tăng tính thấm thành mạch có thể dẫn đến thoát huyết tương; trường hợp nặng có thể gây giảm thể tích tuần hoàn, tụt huyết áp và sốc. Tiểu cầu cũng có thể giảm và người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện xuất huyết”, BS Bình phân tích.

Khi thấy nhiệt độ cơ thể trở về gần bình thường, nhiều người có tâm lý chủ quan, cho rằng bệnh đã khỏi nên lơ là theo dõi. Trên thực tế, đây lại là giai đoạn cần được theo dõi chặt chẽ để kịp thời phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo.

“Khi bệnh nhân bắt đầu đỡ sốt, thậm chí hết sốt, chưa có nghĩa là đã qua giai đoạn nguy hiểm. Trong những ngày đầu sau khi giảm sốt, bệnh vẫn có thể tiếp tục diễn biến nặng, xuất hiện xuất huyết hoặc trụy mạch do thoát huyết tương. Vì vậy, tuyệt đối không được chủ quan chỉ vì thấy người bệnh đã hết sốt”, BS Bình nhấn mạnh.

Để đảm bảo an toàn cho sức khỏe, BS Nguyễn Thanh Bình khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao không giảm, đau bụng nhiều đặc biệt vùng gan và thượng vị, nôn nhiều, chảy máu mũi, chảy máu chân răng, nôn ra máu, đại tiện phân đen, kinh nguyệt ra bất thường, ra sớm hoặc số lượng nhiều, mệt lả, vật vã, li bì, tay chân lạnh, khó thở hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào, cần đến ngay cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí kịp thời.

Bên cạnh việc phát hiện sớm và theo dõi sát người bệnh, phòng bệnh vẫn là biện pháp quan trọng. Trong điều kiện thời tiết mưa nhiều, các khu vực và dụng cụ chứa nước tạo môi trường thuận lợi cho muỗi Aedes – trung gian truyền virus Dengue – sinh sản. Người dân cần chủ động loại bỏ các dụng cụ chứa nước đọng, đậy kín dụng cụ chứa nước, vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng/bọ gậy và thực hiện các biện pháp phòng muỗi đốt. Người dân cũng có thể chủ động tìm hiểu và tiêm vaccine phòng sốt xuất huyết theo hướng dẫn, chỉ định phù hợp.

Khi xuất hiện sốt kèm đau đầu, đau nhức 02 hốc mắt, đau mỏi người, buồn nôn, nôn hoặc mệt tăng dần, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, không nên tự mặc định là “sốt virus” và chờ bệnh tự khỏi. Đặc biệt, cần nhớ rằng: hết sốt chưa đồng nghĩa với hết nguy hiểm.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội