BỆNH VIÊM ĐẠI TRÀNG
Viêm đại tràng là một trong những bệnh lý về đường tiêu hóa khá phổ biến hiện nay, là quá trình viêm nhiễm gây tổn thương khu trú hoặc lan tỏa niêm mạc đại tràng với các mức độ khác nhau. Theo số liệu thống kê của Bộ Y Tế, có tới 20% dân số Việt có nguy cơ mắc bệnh viêm đại tràng. Trong đó, có tới hơn 4 triệu người mắc viêm đại tràng mạn tính, tỷ lệ cao gấp 4 lần tỷ lệ mắc bệnh trung bình trên toàn cầu. Tỷ lệ mắc ở Hoa Kỳ là 286/100.000 dân, ở Nhật Bản là 100/100.000 dân.
Viêm đại tràng cấp tính dễ gây nhiều biến chứng như xuất huyết, viêm loét, ap-xe, thủng đại tràng. Nếu người bệnh không điều trị sớm, đầy đủ sẽ chuyển thành viêm đại tràng mạn tính, bệnh diễn biến kéo dài, khó điều trị triệt để.
Nguyên nhân gây viêm đại tràng cấp tính: Do ngộ độc, dị ứng thức ăn, do tác dụng phụ của thuốc uống. Do ăn hoặc uống phải thực phẩm bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh: Ký sinh trùng, hay gặp nhất là lỵ amip, các loại giun, sán. Vi khuẩn như lỵ trực khuẩn (Shigella), thương hàn (Salmonella), tả (Vibrio cholerae), vi khuẩn E. coli. Vi rút thường gặp là Rotavirus, chủ yếu ở trẻ em. Căn nguyên được biết cả do nấm, đặc biệt là nấm Candida. Viêm loét đại-trực tràng còn có thể do bệnh tự miễn.
Nguyên nhân viêm đại tràng mạn tính: Xuất hiện sau viêm đại tràng cấp tính do nhiễm vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng, nhiễm nấm và nhiễm độc nhưng không được điều trị dứt điểm. Ngoài ra, bệnh còn liên quan đến sinh hoạt hằng ngày: căng thẳng, táo bón, khó tiêu, dùng thuốc kháng sinh kéo dài gây loạn khuẩn đường ruột …
Viêm đại tràng có thể gây ra những triệu chứng khác nhau, tùy thuộc vào mức độ viêm nhiễm và nguyên nhân gây bệnh. Các triệu chứng viêm đại tràng cấp tính: đau âm ỉ ở bụng dưới hoặc đau quặn bụng dữ dội, thành cơn. Đầy hơi, bụng trướng. Đại tiện ra máu và chất nhầy. Sốt kéo dài kèm tiêu chảy dẫn đến mất nước, nghiêm trọng hơn là tụt huyết áp, trụy tim mạch. Khi chuyển thành viêm đại tràng mạn tính các biểu hiện phổ biến thường bao gồm: đau bụng không thường xuyên, cảm giác đau bụng sẽ hết sau khi đi đại tiện. Tiêu chảy hoặc táo bón, đi nhiều lần trong ngày. Chán ăn, mệt mỏi, sụt cân không rõ nguyên nhân.
Chẩn đoán bệnh viêm đại tràng:
– Cần lấy phân để soi tươi, nuôi cấy, phân lập xác định vi khuẩn.
– Tiến hành nội soi và sinh thiết đại tràng để xác định nguyên nhân gây bệnh ( hình viêm loét, xuất huyết, polyp, ap-xe, u đại tràng…).
– Các kỹ thuật hình ảnh : Chụp X quang bụng không chuẩn bị. Chụp đại tràng có thuốc cản quang sau khi đã thụt tháo. Chụp cắt lớp ổ bụng để phát hiện tổn thương (viêm loét, túi thừa, khối u, thủng đại tràng…).
Điều trị viêm đại tràng phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh và mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Thường kết hợp phương pháp điều tri nội – ngoại khoa và các biện pháp cải thiện tình trạng viêm đại tràng trong chế độ ăn như tăng cường bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất, hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng và nhiều gia vị.
Người bệnh cần đi khám sức khỏe hàng năm nhằm tầm soát, phát hiện sớm và điều trị bệnh được kịp thời, hiệu quả.
