Danh mục loại bệnh: Hồi sức - Cấp cứu

THANH NIÊN 17 TUỔI NGUY KỊCH VÌ NHIỄM KHUẨN NẶNG TỪ MỘT NỐT MỤN NHỎ

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở THANH NIÊN 17 TUỔI NGUY KỊCH VÌ NHIỄM KHUẨN NẶNG TỪ MỘT NỐT MỤN NHỎ

Chỉ từ một nốt mụn ở vùng mông, nam thanh niên 17 tuổi đã rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, tổn thương phổi nghiêm trọng và hoại tử diện rộng vùng mông – cùng cụt, phải trải qua quá trình hồi sức và phẫu thuật kéo dài để giữ lại tính mạng.

Bệnh nhân L.V.L (17 tuổi, Cao Bằng) xuất hiện một nốt mụn bọc ở vùng mông khoảng một tháng trước khi nhập viện. Do cho rằng đây chỉ là mụn thông thường của tuổi mới lớn nên bệnh nhân không đi khám, không điều trị và cũng không chú ý chăm sóc vệ sinh vùng tổn thương.

Khoảng bốn ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện tình trạng mệt mỏi, ho nhiều, khạc đờm trong và khó thở tăng dần. Đến ngày nhập viện, người bệnh khó thở dữ dội, đau tức ngực, tím tái, lơ mơ và được gia đình đưa đến bệnh viện tuyến dưới trong tình trạng sốt cao 38,8°C, nhịp tim nhanh, mạch quay không bắt được, phổi thông khí kém. Bệnh nhân được chẩn đoán sốc nhiễm khuẩn, viêm phổi nặng, suy đa tạng, rối loạn đông máu, rối loạn điện giải, phải đặt ống nội khí quản thở máy và chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị.

Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn nặng, phải thở máy, sử dụng thuốc vận mạch liều cao và theo dõi huyết áp liên tục qua catheter tĩnh mạch trung tâm. Kết quả chụp CT lồng ngực cho thấy hai phổi xuất hiện nhiều ổ áp xe, kèm tràn khí và tràn dịch màng phổi hai bên. Hình ảnh cộng hưởng từ vùng đùi – mông phát hiện nhiều ổ áp xe lan rộng trong mô mềm dưới da vùng cùng cụt và toàn bộ khối cơ mông hai bên.

Bệnh nhân nhanh chóng được dẫn lưu màng phổi hai bên, hút ra lượng lớn dịch mủ màu vàng nâu, đồng thời được chỉ định phẫu thuật cắt lọc vùng hoại tử. Các bác sĩ xác định người bệnh bị sốc nhiễm khuẩn do tụ cầu vàng kháng thuốc (MRSA), áp xe phổi, áp xe vùng mông kèm tràn khí, tràn mủ màng phổi — tình trạng tiên lượng rất nặng.

Theo bác sĩ Lê Thị Huyền, nốt nhọt vùng mông tồn tại kéo dài nhưng không được xử trí đã trở thành ổ nhiễm khuẩn ban đầu. Do nằm ở vị trí kín đáo, tổn thương âm thầm lan sâu vào mô mềm, gây hoại tử da, cơ, lộ gân xương vùng mông. Vi khuẩn từ ổ áp xe xâm nhập vào máu gây nhiễm trùng huyết, đồng thời hình thành các ổ di bệnh tại phổi dẫn đến áp xe phổi và suy đa tạng.

Người bệnh được hồi sức tích cực, kiểm soát nhiễm khuẩn, dẫn lưu mủ hai bên phổi và điều chỉnh rối loạn đông máu. Sau thời gian điều trị, tình trạng hô hấp dần cải thiện, nhu cầu oxy giảm, tuy nhiên tổn thương phổi vẫn còn nặng và cần tiếp tục theo dõi sát.

Đối với vùng mông – cùng cụt bị hoại tử nghiêm trọng, bệnh nhân được phẫu thuật nhiều lần để cắt lọc mô chết, chọc hút dịch mủ và đặt hệ thống hút áp lực âm (VAC) nhằm làm sạch vết thương. Sau ba tuần điều trị, toàn bộ tổ chức hoại tử được loại bỏ, mô hạt bắt đầu hồi phục nhưng diện khuyết phần mềm chiếm khoảng 60% vùng mông, các cơ mông gần như teo hoàn toàn.

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Linh, Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và liên chuyên khoa cho biết, những bệnh nhân hồi sức kéo dài rất dễ xuất hiện loét tỳ đè vùng cùng cụt. Đây là khu vực thường xuyên ẩm ướt, dễ nhiễm bẩn do tiếp xúc với dịch bài tiết, tạo điều kiện để vi khuẩn xâm nhập trực tiếp vào máu, khiến tình trạng nhiễm khuẩn ngày càng nặng hơn.

Phẫu thuật tạo hình vùng cùng cụt là kỹ thuật đặc biệt khó do vị trí gần hậu môn, nguy cơ nhiễm trùng cao và người bệnh phải nằm tỳ đè lên chính vùng da mới tạo hình sau mổ. Với trường hợp này cần lựa chọn các chất liệu tạo hình dày dặn, tưới máu tốt để tăng khả năng chống nhiễm trùng và chống loét tì đè tái phát. Ngoài ra do tổn khuyết rất rộng, các bác sĩ cần huy động toàn bộ da lành hai bên mông bằng hai vạt da được cấp máu bởi các mạch xuyên để tạo hình che phủ.

Sau hai tuần phẫu thuật tạo hình, bệnh nhân đã có thể ngồi dậy, vết thương liền gần hoàn toàn và đang được tập phục hồi chức năng, dự kiến ra viện trong thời gian tới.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các nốt nhọt, áp xe ngoài da, đặc biệt ở những vị trí kín đáo. Khi xuất hiện dấu hiệu sưng đau, mưng mủ kéo dài cần đi khám sớm để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn lan rộng và nhiễm trùng huyết nguy hiểm. Với bệnh nhân nằm lâu hoặc điều trị hồi sức dài ngày, việc chăm sóc, vệ sinh và phòng loét tỳ đè đóng vai trò quyết định trong phòng ngừa biến chứng nặng.

Điều trị thành công các trường hợp nhiễm khuẩn nặng đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa hồi sức tích cực, kiểm soát nhiễm trùng, chăm sóc vết thương, dinh dưỡng đầy đủ và kiểm soát tốt các bệnh lý nền nhằm giúp người bệnh phục hồi và hạn chế tối đa nguy cơ tái phát.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

CO CỨNG HÀM SAU VẾT XÂY XÁT NHỎ: CẢNH BÁO NGUY CƠ UỐN VÁN ÂM THẦM

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở CO CỨNG HÀM SAU VẾT XÂY XÁT NHỎ: CẢNH BÁO NGUY CƠ UỐN VÁN ÂM THẦM

Tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ liên tiếp tiếp nhận các trường hợp uốn ván với đường vào rất khác nhau, từ vết thương nhỏ ở tay đến trường hợp không xác định được vết thương ban đầu. Thực tế cho thấy nguy cơ của căn bệnh nhiễm trùng cấp tính nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng vắc xin.

ThS.BS Phạm Thanh Bằng cho biết bệnh nhân đầu tiên là L.H.K, 19 tuổi, trú tại Nghệ An, nhập viện trong tình trạng cứng hàm và co cứng cơ toàn thân. Trước đó, người bệnh bị ngã khi đi bộ, chống tay xuống đường gây xây xát lòng bàn tay phải, dị vật đất đá găm vào vết thương. Sau tai nạn, bệnh nhân chỉ tự rửa vết thương tại nhà và sinh hoạt bình thường.

Khoảng 5 ngày trước nhập viện, người bệnh bắt đầu xuất hiện co cứng cơ hàm, há miệng hạn chế, sau đó lan sang co cứng cơ tay chân và cơ bụng nên đến cơ sở y tế địa phương. Tại đây, bệnh nhân được rửa và cắt lọc lại vết thương, tiêm phòng uốn ván và chuyển ngay đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo, tiếp xúc tốt (Glasgow 15 điểm), tự thở khí phòng nhưng có tăng trương lực cơ rõ ở tứ chi và cơ bụng, miệng há khoảng 2–3 cm. Vết thương lòng bàn tay phải kích thước khoảng 2 cm, đáy sạch, không còn dị vật. Theo BS Bằng, chẩn đoán uốn ván chủ yếu dựa vào lâm sàng với các dấu hiệu đặc trưng như cứng hàm, co cứng cơ lan tỏa và tăng phản xạ cơ, do độc tố tetanospasmin của vi khuẩn Clostridium tetani gây rối loạn dẫn truyền thần kinh. Bệnh nhân được điều trị tích cực theo phác đồ uốn ván gồm an thần liều cao chống co cứng, kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn, trung hòa độc tố uốn ván, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm để sử dụng thuốc kéo dài và mở khí quản chủ động nhằm kiểm soát đường thở, phòng nguy cơ co thắt cơ hô hấp- biến chứng có thể gây tử vong. Sau khoảng một tháng điều trị, độc tố được đào thải dần, bệnh nhân hồi phục tốt, tự thở, ăn uống được và tình trạng co cứng cơ giảm rõ rệt.

Trường hợp thứ hai là bệnh nhân nữ 76 tuổi ở Hải Phòng, nhập viện trong tình trạng co cứng cơ toàn thân nhưng không xác định rõ vết thương ban đầu. Bệnh khởi phát với biểu hiện giống đột quỵ nên ban đầu được điều trị theo hướng bệnh lý thần kinh. Khi xuất hiện cứng hàm, co cứng lan tỏa và suy hô hấp tiến triển, bệnh nhân được mở khí quản cấp cứu trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Theo BS Bằng, ở người cao tuổi, đáp ứng với thuốc an thần và quá trình đào thải độc tố thường chậm hơn do thay đổi sinh lý và tích lũy thuốc trong mô mỡ, vì vậy thời gian hồi phục kéo dài hơn so với người trẻ dù phác đồ điều trị tương tự. Sau thời gian điều trị tích cực, bệnh nhân đã qua giai đoạn nguy hiểm, tự thở được nhưng mức độ tỉnh táo và vận động hồi phục chậm.

Từ các trường hợp trên, ThS.BS Phạm Thanh Bằng nhấn mạnh uốn ván là bệnh nhiễm trùng cấp tính do vi khuẩn tồn tại trong đất, bụi bẩn và phân động vật, xâm nhập qua các vết thương hở. Thời gian ủ bệnh kéo dài từ vài ngày đến vài tuần nên dễ bị bỏ sót, đặc biệt khi vết thương nhỏ hoặc đã lành bên ngoài. Khi xuất hiện các dấu hiệu như cứng hàm, khó há miệng, co cứng cơ sau chấn thương, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được điều trị sớm.

Bác sĩ khuyến cáo tiêm phòng uốn ván đầy đủ và tiêm nhắc lại định kỳ là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất, bởi kháng thể kháng uốn ván không tồn tại lâu dài trong cơ thể. Đặc biệt, những người thường xuyên lao động chân tay, dễ bị xây xát hoặc chấn thương cần chủ động tiêm dự phòng trước, không chờ đến khi xảy ra tai nạn mới xử trí.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

THỦY ĐẬU Ở NGƯỜI LỚN: KHÔNG CHỈ LÀ BỆNH NHẸ, CẨN THẬN BIẾN CHỨNG SINH TỬ

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở THỦY ĐẬU Ở NGƯỜI LỚN: KHÔNG CHỈ LÀ BỆNH NHẸ, CẨN THẬN BIẾN CHỨNG SINH TỬ

Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương liên tiếp tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp người trưởng thành mắc thủy đậu rơi vào tình trạng nguy kịch. Từ một bệnh lý vốn được coi là “lành tính” ở trẻ em, thủy đậu khi tấn công người lớn có thể biến chứng thành sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng bệnh nhân.

Những cuộc chiến sinh tử tại phòng hồi sức tích cực

Một trong những ca bệnh điển hình đang được điều trị tích cực là anh Sầm Văn T. (39 tuổi, trú tại Lạng Sơn). Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc nhiễm khuẩn, nhiễm trùng ổ bụng sau phẫu thuật tắc ruột trên nền bệnh thủy đậu diễn tiến nặng. Theo hồ sơ bệnh án, anh T. có tiền sử gout mạn tính và từng phẫu thuật viêm ruột thừa từ 20 năm trước. Khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, anh xuất hiện tình trạng đau quặn bụng, bí trung đại tiện và được chỉ định phẫu thuật tắc ruột tại tuyến dưới. Tuy nhiên, ngay sau mổ, các nốt mụn nước đặc trưng của thủy đậu bắt đầu bùng phát vùng bụng rồi nhanh chóng lan ra toàn thân. Tình trạng nhiễm trùng không cải thiện, bụng chướng đau, dịch tiêu hóa liên tục thoát ra qua dẫn lưu khiến tiên lượng vô cùng xấu nên bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, kết quả cận lâm sàng cho thấy hệ miễn dịch của bệnh nhân bị suy kiệt nghiêm trọng. Chỉ số viêm CRP tăng vọt tới 348 mg/l (cao gấp hơn 70 lần mức bình thường), trong khi Procalcitonin đạt ngưỡng 100 ng/ml và bạch cầu giảm sâu xuống còn 1,94 G/L.

Bác sĩ Nguyễn Hồng Kỳ, Trung tâm Hồi sức tích cực chia sẻ: “Đây là ca bệnh đặc biệt phức tạp khi bệnh truyền nhiễm bùng phát đồng thời với biến chứng ngoại khoa và nhiễm trùng huyết. Trên lâm sàng, các nốt thủy đậu phủ khắp cơ thể, có nhiều nốt đã hóa đục kèm theo biểu hiện sốc nhiễm khuẩn và nhiễm trùng ổ bụng nặng. Siêu âm ghi nhận nhiều dịch tự do trong ổ bụng, có ổ dịch kích thước lên tới 36mm. Việc điều trị đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa hồi sức tích cực và theo dõi sát sao các tổn thương trong ổ bụng để hỗ trợ các cơ quan đang suy kiệt.”

Tương tự là trường hợp của anh L.V.T. (20 tuổi, Lào Cai). Do chủ quan không thăm khám sớm, bệnh nhân nhập viện khi virus đã tấn công sâu vào các cơ quan nội tạng, gây suy hô hấp, suy gan cấp trên nền hội chứng thận hư nặng. Tiên lượng dè dặt, qúa trình điều trị gặp nhiều thách thức.

“Lá chắn” miễn dịch bị bỏ trống và những sai lầm chết người

Qua rà soát thực tế điều trị, các bác sĩ nhận định điểm chung của hầu hết các ca nặng là bệnh nhân đều chưa từng tiêm vắc xin phòng thủy đậu. Việc thiếu đi “lá chắn” miễn dịch này khiến virus Varicella-Zoster dễ dàng tấn công mạnh mẽ, đặc biệt ở những người có sức đề kháng yếu hoặc đang sử dụng các loại thuốc ức chế miễn dịch. So với trẻ em, thủy đậu ở người lớn thường có triệu chứng sốt cao hơn, đau cơ dữ dội và tỉ lệ biến chứng như viêm phổi ARDS, viêm não hay nhiễm trùng huyết.

Sự chủ quan còn đến từ những quan niệm sai lầm trong chăm sóc và điều trị tại nhà. Nhiều người bệnh vẫn duy trì thói quen kiêng tắm, kiêng gió cực đoan hoặc tự ý đắp các loại lá cây, sử dụng thuốc chứa corticoid không theo chỉ định. Những hành động này vô tình làm tê liệt hệ miễn dịch, khiến virus nhân bản nhanh hơn và tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập qua các nốt mụn nước bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng máu và suy đa tạng.

Đừng để sự chủ quan phải trả giá bằng tính mạng

Theo Bác sĩ CKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng, chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương nhấn mạnh: Người dân tuyệt đối không được lơ là với các dấu hiệu khởi đầu như sốt, mệt mỏi hay nổi mụn nước trên da. Khi có biểu hiện bất thường, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán kịp thời, thay vì tự điều trị bằng các phương pháp dân gian chưa kiểm chứng.

Bên cạnh việc giữ vệ sinh thân thể sạch sẽ, khô thoáng để tránh nhiễm khuẩn thứ phát, tiêm vắc xin vẫn được khẳng định là biện pháp hiệu quả và chủ động nhất để bảo vệ bản thân và gia đình. Thủy đậu không đơn thuần là một bệnh ngoài da, đó có thể là khởi đầu của một cuộc chiến sinh tử. Trong bối cảnh dịch bệnh có nhiều diễn biến phức tạp, việc nâng cao cảnh giác và tuân thủ hướng dẫn y khoa chính là cách tốt nhất để bảo toàn sức khỏe và tính mạng trước những biến chứng nguy hiểm.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

SỐC NHIỄM TRÙNG, SUY ĐA TẠNG TỪ VẾT THƯƠNG NHỎ TRÊN DA: CẢNH BÁO TÁC NHÂN NGUY HIỂM TỪ MÔI TRƯỜNG

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở SỐC NHIỄM TRÙNG, SUY ĐA TẠNG TỪ VẾT THƯƠNG NHỎ TRÊN DA: CẢNH BÁO TÁC NHÂN NGUY HIỂM TỪ MÔI TRƯỜNG

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận và điều trị tích cực cho một nữ bệnh nhân 52 tuổi rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn nguy kịch. Điều đáng nói, nguồn cơn bắt đầu chỉ từ một tổn thương sưng tấy nhỏ ở mu bàn tay sau khi tiêm thuốc điều trị xương khớp.

Bệnh nhân Đ.T. N (52 tuổi, quê Bắc Ninh) vốn có sức khỏe ổn định. Gần đây, bà N. xuất hiện triệu chứng đau đầu, chóng mặt và đau vai gáy nên đã đến phòng khám tư để tiêm thuốc hỗ trợ (01 mũi/ngày, kéo dài 5-6 ngày).

Sau khi dừng tiêm 2 ngày, bệnh nhân bắt đầu sốt, mệt mỏi và xuất hiện vùng sưng tấy tại vị trí tiêm ở mu bàn tay trái. Chỉ trong vòng 24 giờ, tổn thương tiến triển cực nhanh thành các bọng nước hoại tử màu đen kích thước 5x6cm. Bệnh nhân mệt lả, sốt cao liên tục và được chuyển tuyến cấp cứu trong tình trạng suy đa cơ quan.

Tại thời điểm nhập khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân mệt nhiều, đang phải duy trì thuốc vận mạch liều tương đối cao, khoảng 0,7 mcg/kg/phút, cho thấy tình trạng sốc vẫn còn nặng. Tại mu bàn tay trái có tổn thương phỏng nước hoại tử màu đen kích thước khoảng 5×6 cm, xung quanh sưng nề, viêm tấy và đau nhiều.

Đáng chú ý, chỉ trong vòng 48 giờ, tình trạng viêm tấy từ vùng hoại tử đã lan tỏa nhanh chóng, phù nề toàn bộ bàn tay và lan lên đến cẳng tay. Đây là dấu hiệu của nhiễm trùng tiến triển nhanh, có nguy cơ lan rộng nếu không được kiểm soát kịp thời.

Các xét nghiệm cho thấy bệnh nhân đã rơi vào tình trạng suy đa cơ quan gồm phổi, gan, thận và tim mạch: creatinine máu tăng trên 140 µmol/L (bình thường <120), men gan tăng trên 600 U/L (bình thường <40), bilirubin máu tăng trên 100 µmol/L (bình thường <17).

ThS.BSNT Nguyễn Đức Minh, khoa Cấp cứu cho biết, kết quả xét nghiệm vi sinh đã xác định thủ phạm là vi khuẩn Serratia marcescens. Đây là loại vi khuẩn Gram âm cơ hội, thường tồn tại trong môi trường (nước, đất) và có khả năng gây nhiễm trùng huyết, viêm mô tế bào rất nặng nếu xâm nhập được vào máu.

Sau 2 ngày hồi sức tích cực bằng kháng sinh phổ rộng, bù dịch và thuốc vận mạch, bệnh nhân đã có dấu hiệu đáp ứng bước đầu, liều thuốc vận mạch đang được giảm dần.

Phân tích về nguồn lây, BS Minh nhận định: “Mặc dù triệu chứng xuất hiện tại vị trí tiêm, nhưng không có đủ cơ sở để quy kết trực tiếp do mũi tiêm. Thực tế, vị trí tiêm tạo ra một tổn thương da nhỏ – một ‘cánh cửa’ mở cho vi khuẩn. Nếu trong quá trình sinh hoạt, vùng da này tiếp xúc với nước bẩn, bụi bẩn hoặc thực phẩm sống, vi khuẩn Serratia marcescens có thể xâm nhập và gây bệnh.”

Khác với các nhiễm khuẩn thông thường do tụ cầu thường gây mưng mủ khu trú, các vi khuẩn Gram âm từ môi trường như Serratia marcescens thường gây hoại tử da, tiến triển rất nhanh và sớm dẫn đến sốc.

Với những trường hợp tổn thương hoại tử lan rộng như trên, việc điều trị không chỉ dừng lại ở hồi sức và kháng sinh mà cần phối hợp can thiệp ngoại khoa. Người bệnh có thể phải cắt lọc mô hoại tử nhiều lần nhằm kiểm soát nhiễm trùng, ngăn viêm tấy lan tỏa và bảo tồn tối đa chức năng bàn tay.

Trải qua 2 tuần điều trị tích cực tại khoa Cấp cứu, hiện tình trạng suy đa tạng đã ổn định, bệnh nhân đã được chuyển lên khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa để tiếp tục cắt lọc và xử trí tổn thương hoại tử.

Để tránh những biến chứng đe dọa tính mạng, BS Minh khuyến cáo, khi thực hiện các thủ thuật như tiêm, truyền, cần đảm bảo vô khuẩn trong quá trình thực hiện và đặc biệt là chăm sóc vị trí tiêm sau khi về nhà. Người dân cần giữ vùng da này sạch, khô, tránh tiếp xúc với nguồn nước không sạch hoặc đất cát cho đến khi vết kim khép miệng hoàn toàn. Nếu thấy vết tiêm sưng, đau, đổi màu da hoặc kèm theo sốt hoặc mệt mỏi, cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời.

Từ một tổn thương nhỏ ngoài da, nếu không được kiểm soát tốt, nhiễm trùng có thể lan nhanh vào máu, gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

BIẾN CHỨNG HOẠI TỬ NGUY KỊCH: SAI LẦM TRONG XỬ LÝ VẾT THƯƠNG TẠI NHÀ

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở BIẾN CHỨNG HOẠI TỬ NGUY KỊCH: SAI LẦM TRONG XỬ LÝ VẾT THƯƠNG TẠI NHÀ

Thời gian gần đây, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương liên tục tiếp nhận các ca viêm mô bào hoại tử chi trong tình trạng nguy kịch. Từ những tổn thương tưởng chừng đơn giản, nhiều bệnh nhân đã rơi vào nhiễm khuẩn huyết, suy đa cơ quan, đe dọa tính mạng.

Trường hợp điển hình là bệnh nhân L.X.T (38 tuổi, Tuyên Quang) có tiền sử Gút mạn tính hơn 10 năm và tăng huyết áp không kiểm soát. Do thói quen tự điều trị bằng thuốc giảm đau không rõ loại, bệnh nhân còn mắc phải hội chứng Cushing (hệ quả của lạm dụng Corticoid), khiến hệ miễn dịch suy yếu trầm trọng.

Hai ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện sưng đỏ, ngứa ở vùng mặt sau cẳng chân trái. Trong lúc khó chịu, người bệnh gãi mạnh gây trầy xước, sau đó tự ý bôi dầu gió và chườm đá lạnh. Sai lầm này khiến vùng tổn thương bị nhiễm trùng, xuất hiện các bọng nước đen và đau nhức dữ dội.

Sau 2 ngày vết bọng nước không thuyên giảm, bệnh nhân được đưa đến cơ sở y tế địa phương điều trị với chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, viêm mô bào cẳng chân trái trên nền bệnh Gút, tăng huyết áp. Tuy nhiên, sau một tuần điều trị, tình trạng không thuyên giảm, bệnh nhân chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng sốt cao liên tục, mệt lả.

Tại đây, các bác sĩ ghi nhận cẳng chân trái sưng đau, bọng nước vỡ loét hoại tử đen, các hạt tophi ở khớp chi sưng đỏ cấp tính. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy mức nhiễm trùng cực kỳ nghiêm trọng với chỉ số CRP (chỉ số đánh giá mức độ nhiễm trùng) tăng cao đến 313.5 mg/L, suy thận cấp (chỉ số creatinin 399.5 mg/dL). Bệnh nhân được chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết, viêm mô bào trên nền đa bệnh lý mạn tính: tăng huyết áp, Gút mạn, hội chứng cushing, suy gan, suy thận.

Bệnh nhân được chỉ định can thiệp ngoại khoa cắt lọc hoại tử vùng da và cân cẳng chân, bàn chân trái đồng thời hồi sức tích cực nhằm kiểm soát huyết áp, điều chỉnh rối loạn đông máu và hỗ trợ chức năng gan thận.

Sau cắt lọc, bệnh nhân được áp dụng liệu pháp hút áp lực âm (VAC – Vacuum Assisted Closure) nhằm loại bỏ dịch mủ, tổ chức hoại tử, kiểm soát nhiễm khuẩn tại chỗ và thúc đẩy quá trình hình thành mô hạt.

Cùng chung tình cảnh nguy kịch là anh H.V.T (43 tuổi, thợ xây tại Tuyên Quang) có tiền sử lạm dụng rượu và xơ gan. Khi xuất hiện triệu chứng sốt và sưng đau mắt cá chân trái, bệnh nhân đã nhập viện tuyến dưới điều trị hơn 20 ngày nhưng tình trạng loét hoại tử không thuyên giảm.

Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, vùng gan bàn chân của bệnh nhân đã hoại tử đen, kết quả nuôi cấy phát hiện vi khuẩn Klebsiella pneumoniae đa kháng kháng sinh. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) ghi nhận tình trạng tụ dịch và thâm nhiễm lan tỏa sâu vào các khối cơ chày sau, cơ gấp ngón dài và cơ dép trái. Chỉ số nhiễm trùng CRP ở mức 52.7 mg/L và bạch cầu tăng cao (14.8 G/L), buộc các bác sĩ phải chỉ định can thiệp ngoại khoa cấp cứu.

BSCKI Nguyễn Anh Tuấn – Khoa Ngoại chấn thương chỉnh hình và thần kinh cột sống cho biết, cả hai bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng viêm mô bào nặng, nhiễm khuẩn huyết trên nền suy giảm miễn dịch. Những tổn thương da dù nhỏ nếu không được xử trí phù hợp, kịp thời đều tiềm ẩn nguy cơ gây viêm tại chỗ, nhanh chóng tiến triển nhiễm trùng máu, sốc nhiễm trùng, tổn thương đa cơ quan và tử vong. Điều trị trong giai đoạn này cần kết hợp giữa nội khoa, hồi sức tích cực và ngoại khoa cắt lọc tổ chức nhiễm trùng hoại tử. Đặc biệt, áp dụng kỹ thuật hút áp lực âm (VAC) sau cắt lọc để loại bỏ dịch bẩn, mủ và tổ chức hoại tử một cách liên tục, đồng thời kích thích mô hạt phát triển và kiểm soát nhiễm khuẩn tại chỗ cho thấy nhiều hiệu quả.

Sau 2 tuần điều trị cắt lọc hoại tử kết hợp liệu pháp hút áp lực âm và hồi sức toàn diện, tình trạng của các bệnh nhân trên đã cải thiện rõ rệt, các tổ chức hoại tử được loại bỏ hoàn toàn, mô hạt lên tốt. Dự kiến trong tuần tới, bệnh nhân tiếp tục được phẫu thuật vá khuyết hổng da nhằm phục hồi chức năng vận động.

Qua các trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo: Người dân, đặc biệt là những người có bệnh nền như Gút, tiểu đường, xơ gan, khi có dấu hiệu sưng nóng đỏ đau bất thường tại các khớp hoặc vùng da, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám. Tuyệt đối không tự ý áp dụng các biện pháp dân gian phản khoa học như đắp lá, bôi dầu, chườm nóng lạnh lên vết thương hở để tránh những hậu quả đáng tiếc có thể dẫn đến tàn phế hoặc tử vong.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

CÚM B DIỄN BIẾN NẶNG Ở NGƯỜI CÓ BỆNH NỀN: CẢNH BÁO TỪ CÁC CA CẤP CỨU

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở CÚM B DIỄN BIẾN NẶNG Ở NGƯỜI CÓ BỆNH NỀN: CẢNH BÁO TỪ CÁC CA CẤP CỨU

Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang tiếp nhận nhiều trường hợp mắc cúm B diễn biến nặng. Đáng chú ý, phần lớn các ca bệnh rơi vào người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền, với điểm chung là triệu chứng ban đầu âm thầm nhưng nhanh chóng tiến triển suy hô hấp.

Tại khoa, các bác sĩ đang điều trị cho nhiều bệnh nhân cúm B với bệnh cảnh phức tạp. Nhiều trường hợp khởi phát chỉ với các biểu hiện như mệt mỏi, đau đầu, sốt hoặc ho nhẹ, song sau đó nhanh chóng chuyển nặng, gây viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí phải hỗ trợ thở máy.

Bệnh nhân T.T.N (77 tuổi) nhập viện sau 4 ngày mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn. Do không đo thân nhiệt, gia đình cho rằng bà chỉ bị cảm thông thường. Khi vào viện, bệnh nhân đã suy hô hấp, phải thở oxy qua gọng kính 2–3 lít/phút, SpO₂ duy trì 94–95%. Xét nghiệm xác định cúm B dương tính. Bệnh nhân đã có viêm phổi và tiền sử tăng huyết áp. Theo các bác sĩ, tuổi cao và bệnh nền làm giảm dự trữ chức năng hô hấp cũng như khả năng đáp ứng của cơ thể, khiến nguy cơ diễn biến nặng tăng cao.

Trường hợp khác là bệnh nhân N.H.H (60 tuổi, Hải Dương), có tiền sử đái tháo đường 6 năm và viêm gan B 7 năm. Bệnh khởi phát khoảng 9 ngày trước nhập viện với triệu chứng sốt, mệt mỏi. Bệnh nhân được chẩn đoán cúm B và điều trị kháng virus tại cơ sở y tế tư nhân trong 7 ngày, sau đó hết sốt. Tuy nhiên, 3 ngày gần đây, tình trạng mệt tăng, khó thở xuất hiện trở lại kèm sốt. Chụp phổi tại cơ sở y tế ghi nhận tổn thương nặng, bệnh nhân được chuyển lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Tại đây, bệnh nhân được đánh giá tình trạng viêm phổi tiến triển trên nền cúm B.

Nặng nhất trong nhóm là bệnh nhân H.N.T (65 tuổi, Hà Nội), có tiền sử COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) nhiều năm và từng nhiều lần nhập viện vì đợt cấp. Trong đợt bệnh này, bệnh nhân khởi phát với sốt cao liên tục 39–40°C, ho đờm và khó thở tăng dần. Khi nhập viện, bệnh nhân suy hô hấp nặng, phải thở oxy lưu lượng cao, sau đó chuyển sang thở máy không xâm nhập nhưng không cải thiện, buộc phải đặt nội khí quản thở máy. Theo đánh giá chuyên môn, trong bối cảnh cúm B trên nền bệnh phổi mạn tính, tình trạng này gợi ý biến chứng bội nhiễm nấm xâm lấn – một biến chứng nặng, thường gặp ở bệnh nhân có bệnh hô hấp mạn hoặc suy giảm miễn dịch.

ThS.BSNT Phạm Thanh Bằng – Khoa Cấp cứu cho biết, cúm B là bệnh nhiễm virus đường hô hấp với các triệu chứng thường gặp như sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ thể, ho, sổ mũi… Nhiều trường hợp có thể tự khỏi. Tuy nhiên, ở người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền, bệnh có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm phổi, suy hô hấp hoặc bội nhiễm.

Theo bác sĩ Bằng, điều đáng lo ngại là cúm B dễ bị chủ quan do biểu hiện ban đầu không đặc hiệu. Nhiều bệnh nhân chỉ đến viện khi đã xuất hiện khó thở hoặc tình trạng toàn thân xấu đi rõ rệt, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn. Đặc biệt, ở những người mắc COPD, đái tháo đường, bệnh gan, suy thận…, cúm B có thể là yếu tố khởi phát chuỗi diễn biến nặng, bao gồm cả bội nhiễm vi khuẩn và nấm xâm lấn.

Các chuyên gia khuyến cáo, người dân – đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh lý nền – khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, mệt, ho, đau nhức hoặc khó thở trong 1–2 ngày cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám. Không nên tự ý dùng thuốc kéo dài tại nhà, kể cả thuốc kháng virus, vì bệnh vẫn có thể diễn biến nặng nếu không được theo dõi y tế đầy đủ. Khi trong gia đình có người có biểu hiện ho, sốt, sổ mũi, cần chủ động xét nghiệm, đồng thời áp dụng các biện pháp phòng lây nhiễm. Tiêm vắc xin cúm định kỳ là giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn biến nặng.

Từ các ca bệnh thực tế cho thấy, cúm B không đơn thuần là bệnh lý nhẹ. Ở những người có nền sức khỏe yếu hoặc mắc bệnh mạn tính, đây có thể là điểm khởi đầu của các biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

TỪ VÀI NỐT PHỎNG NƯỚC DO THỦY ĐẬU, BÉ TRAI 6 TUỔI NGUY KỊCH

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở TỪ VÀI NỐT PHỎNG NƯỚC DO THỦY ĐẬU, BÉ TRAI 6 TUỔI NGUY KỊCH

Khoa Nhi – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương hiện đang nỗ lực điều trị cho một bệnh nhi 6 tuổi (Lai Châu) nhập viện trong tình trạng nguy kịch. Từ những nốt phỏng nước thủy đậu thông thường, bệnh đã diễn tiến nhanh chóng thành suy hô hấp nặng và nhiễm khuẩn huyết do phế cầu

Theo bệnh sử, trẻ khởi phát bệnh khoảng 6 ngày trước khi nhập viện với triệu chứng sốt cao liên tục và xuất hiện ban phỏng nước toàn thân. Dù đã được điều trị tại cơ sở y tế địa phương 2 ngày, tình trạng của trẻ không thuyên giảm mà càng trầm trọng hơn: các nốt phỏng dày đặc, xuất huyết , chảy máu, kèm theo dấu hiệu suy hô hấp khởi phát.

Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhi đã có suy hô hấp và được hỗ trợ thở oxy. Tuy nhiên, diễn biến lâm sàng thay đổi rất nhanh. Chỉ sau khoảng 2 giờ nhập viện, tình trạng suy hô hấp tăng lên, trẻ không còn đáp ứng với thở oxy thông thường và phải chuyển sang thở máy không xâm nhập. Đến khoảng 3 giờ sáng hôm sau, trẻ kích thích nhiều, thở nhanh, SpO₂ tụt, ứ đọng đờm dãi, buộc các bác sĩ phải đặt nội khí quản và chuyển sang thở máy xâm nhập. Như vậy, chỉ trong chưa đầy nửa ngày, từ một bệnh nhi thủy đậu có suy hô hấp, trẻ đã tiến triển đến tình trạng suy hô hấp nặng phải thở máy.

BS Nguyễn Thành Lê, Phó Trưởng kho Nhi cho biết, bệnh nhi nhập viện trong tình trạng rất nặng, không chỉ suy hô hấp mà còn có xuất huyết nhiều vị trí như xuất huyết trong các nốt phỏng nước, chảy máu mũi, xuất huyết tiêu hóa, kèm rối loạn đông máu nặng và mất máu nhanh. Các xét nghiệm ghi nhận tình trạng viêm rất nặng (trong đó chỉ số Procalcitonin tăng trên 100, trong khi bình thường dưới 0,05). Kết quả cấy máu xác định tác nhân phế cầu, cho thấy trẻ đã bị nhiễm khuẩn huyết nặng trên nền thủy đậu.

Sau 2 ngày điều trị tích cực bằng thuốc kháng virus và kháng sinh liều cao, tình trạng chảy máu bước đầu được kiểm soát, các chỉ số đông máu dần cải thiện, chỉ số viêm có xu hướng giảm. Tuy nhiên, bệnh nhi vẫn còn sốt cao liên tục và tình trạng bệnh vẫn được đánh giá rất nặng. Đến ngày thứ 4, trẻ tiếp tục sốt cao, các chỉ số viêm tăng trở lại, cho thấy diễn biến bệnh còn phức tạp và cần tiếp tục theo dõi, điều trị sát.

BS Lê nhấn mạnh, nhiều người vẫn cho rằng thủy đậu chỉ là bệnh ngoài da với vài nốt phỏng nước đơn giản. Tuy nhiên, nếu các tổn thương da không được chăm sóc đúng cách, vi khuẩn có thể xâm nhập gây bội nhiễm dẫn đến nhiễm khuẩn huyết, viêm phổi, rối loạn đông máu và suy hô hấp nặng. Trong trường hợp này, thủy đậu diễn biến nặng đồng thời với nhiễm khuẩn huyết do phế cầu, khiến tình trạng của trẻ trở nên nguy kịch.

BS Lê khuyến cáo, khi trẻ xuất hiện sốt, nổi ban phỏng nước nghi thủy đậu, gia đình cần đưa trẻ đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kháng virus kịp thời. Việc chăm sóc da đúng cách, giữ vệ sinh các nốt phỏng, tránh gãi, tránh làm vỡ tổn thương là rất quan trọng để hạn chế bội nhiễm.

Ngoài ra, thủy đậu là bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc xin. Trẻ nên được tiêm vắc xin thủy đậu từ 12 tháng tuổi để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế các biến chứng nặng.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

4 GIỜ VI PHẪU XUYÊN ĐÊM NỐI LẠI NGÓN TAY SUÝT ĐỨT RỜI CHO NỮ PHỤ HỒ

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở 4 GIỜ VI PHẪU XUYÊN ĐÊM NỐI LẠI NGÓN TAY SUÝT ĐỨT RỜI CHO NỮ PHỤ HỒ

Đang dọn dẹp sau giờ làm, một phụ nữ phụ hồ ở Hà Nội bất ngờ bị máy trộn bê tông cuốn chặt bàn tay trái vào dây curoa, khiến ngón giữa gần như đứt lìa. Nhờ được đưa đi cấp cứu kịp thời và trải qua 4 giờ vi phẫu xuyên đêm, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa đã nối thành công, giữ lại ngón tay cho người bệnh.

Bệnh nhân là chị L.T.Đ (53 tuổi, trú tại Hà Nội), hiện đang làm phụ hồ tại một công trường xây dựng. Theo người thân kể lại vụ tai nạn xảy ra khoảng 17h30, cuối giờ làm việc buổi chiều. Trong lúc dọn dẹp máy trộn bê tông, do sơ suất, găng tay trái của chị Đ. bất ngờ bị dây curoa cuốn chặt, kéo cả bàn tay vào trong máy. Tai nạn khiến ngón III (ngón giữa) tay trái của chị bị đứt gần rời, lộ đầu xương và tổn thương mô mềm nghiêm trọng. Ngay sau đó, chị được các đồng nghiệp đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, Phụ trách Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương: Khi nhập viện bệnh nhân vẫn tỉnh táo nhưng tổn thương ở ngón tay rất phức tạp. Ngón III bị đứt gần hết chu vi ngang khớp liên đốt gần, tổn thương mạch máu hai bên, chỉ còn dính lại một vạt da nhỏ khoảng 0,5cm.

“Hình ảnh đầu ngón tay xẹp lại, trắng nhợt, khi châm kim không có máu rỉ ra là dấu hiệu điển hình của việc ngừng cung cấp máu hoàn toàn đến ngón tay. Kết quả X-quang cho thấy hình ảnh trật khớp liên đốt gần kèm phù nề phần mềm nghiêm trọng.” TS.BS Dương Mạnh Chiến cho biết.

Đáng chú ý, do ngón tay chưa đứt rời hoàn toàn mà vẫn còn dính một phần da nhỏ nên không thể bảo quản lạnh như các trường hợp đứt lìa hoàn toàn. Khi đó, ngón tay rơi vào tình trạng “thiếu máu nóng” – tình trạng cực kỳ nguy hiểm, đe dọa hoại tử ngón tay nếu không được tái thông mạch máu kịp thời trong vòng 6-12 giờ.

Xác định đây là ca cấp cứu đặc biệt ‘tối khẩn’, ê-kíp phẫu thuật nhanh chóng đưa bệnh nhân vào phòng mổ. Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ ghi nhận tổn thương rất nặng nề: gãy xương ngón III tay trái, trật khớp liên đốt gần, đứt hoàn toàn mạch máu, dây thần kinh hai bên ngón tay cùng toàn bộ hệ thống gân.

“Đây là một trường hợp khó vì vùng tổn thương rộng, phức tạp nhiều thành phần. Không phải vết cắt sắc gọn mà là tổn thương do giằng xé, khiến các mạch máu và dây thần kinh bị dập, đứt thành nhiều đoạn.” – TS. BS Dương Mạnh Chiến chia sẻ.

Dưới kính hiển vi phẫu thuật, ê-kíp phẫu thuật đã tiến hành cố định xương, khâu nối các mạch máu siêu nhỏ để khôi phục nguồn nuôi, đồng thời nối lại dây thần kinh và gân. Sau gần 4 giờ tập trung cao độ, những tín hiệu lạc quan đầu tiên đã xuất hiện: ngón tay dần chuyển sang màu hồng hào, ấm nóng, máu đã lưu thông trở lại bình thường.

Sau 2 ngày hậu phẫu, sức khỏe chị Đ. đã ổn định. Ngón tay nối hồng hào, tưới máu tốt, không có dấu hiệu tím tái hay tắc mạch. Theo phác đồ, bệnh nhân sẽ được rút đinh cố định ngón tay sau 1 tháng và bắt đầu tập luyện vận động trở lại. Tuy nhiên, do dây thần kinh bị đứt hoàn toàn, bệnh nhân cần ít nhất 6 tháng kiên trì tập vật lý trị liệu để phục hồi cảm giác.

Qua trường hợp này, các chuyên gia y tế đưa ra những lưu ý quan trọng trong việc sơ cứu đối với tai nạn đứt rời chi thể: Với trường hợp đứt rời hoàn toàn: Chi thể bị đứt rời cần được làm sạch bằng nước muối sinh lý, bọc vào gạc sạch, cho vào túi nilon buộc kín rồi mới đặt vào thùng đá (tránh để chi thể tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh). Thời gian bảo quản có thể kéo dài từ 12 giờ đến 24 giờ.

Với trường hợp đứt gần rời (còn dính da): Không được ướp đá trực tiếp. Cần băng ép cầm máu và chuyển ngay đến cơ sở y tế có chuyên khoa vi phẫu trong “giờ vàng” (trước 12 giờ) để kịp thời cứu sống chi thể.

Bàn tay là bộ phận rất quan trọng trong sinh hoạt và lao động của con người. Việc tuân thủ an toàn lao động và nắm vững kỹ năng sơ cứu không chỉ giúp cứu sống chi thể mà còn bảo toàn khả năng lao động cho người bệnh sau tai nạn.

Ca phẫu thuật của chị Đ. chỉ là một trong số rất nhiều trường hợp tai nạn lao động mà Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương tiếp nhận thời gian qua. Trước đó, các bác sĩ đã từng điều trị cho một bệnh nhân 18 tuổi bị lưỡi máy cắt chém sâu vào tay trái, hay một trường hợp bị lưỡi dập thủy lực rơi trúng chi thể gây dập nát nghiêm trọng. Đáng chú ý là trường hợp anh H., trong lúc điều khiển máy bừa trên ruộng, do lệch tay lái đã bị lưỡi bừa cắt và găm thẳng vào cẳng chân trái.

Những vụ tai nạn này thường xảy ra trong tích tắc nhưng để lại hậu quả nặng nề, thậm chí là tàn phế suốt đời. Theo TS.BS Dương Mạnh Chiến, hầu hết các tai nạn này đều có điểm chung là sự chủ quan trong quá trình vận hành máy móc hoặc thiếu thiết bị bảo hộ lao động cần thiết. Để giảm thiểu rủi ro, người lao động cần lưu ý:

Tuyệt đối tuân thủ quy trình vận hành: Không vệ sinh, sửa chữa máy móc khi máy chưa dừng hẳn hoặc chưa ngắt nguồn điện.
Sử dụng đồ bảo hộ phù hợp: Trang bị găng tay, quần áo gọn gàng; tránh mặc đồ quá rộng hoặc để tóc dài gần các bộ phận chuyển động như dây curoa, bánh răng.
Tập trung cao độ: Cẩn trọng đặc biệt vào cuối giờ làm khi cơ thể đã mệt mỏi.
Kiểm tra thiết bị định kỳ: Đảm bảo máy móc luôn có nắp chắn bảo vệ và hoạt động an toàn.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

SỐT, TIỂU BUỐT 2 NGÀY – NGƯỜI PHỤ NỮ SUÝT MẤT MẠNG VÌ VIÊN SỎI NIỆU QUẢN CHỈ 3MM

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở SỐT, TIỂU BUỐT 2 NGÀY – NGƯỜI PHỤ NỮ SUÝT MẤT MẠNG VÌ VIÊN SỎI NIỆU QUẢN CHỈ 3MM

Chỉ từ một viên sỏi niệu quản nhỏ vỏn vẹn 3mm gây tắc nghẽn đường tiểu, nữ bệnh nhân 66 tuổi đã rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng nguy kịch và phải lọc máu cấp cứu ngay trong đêm.

Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa điều trị thành công cho bệnh nhân H.T.T. (66 tuổi, Hưng Yên) bị sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng nguy kịch. Điều đáng chú ý,“thủ phạm” lại là một viên sỏi niệu quản có kích thước siêu nhỏ, chỉ khoảng 3 mm nhưng gây tắc nghẽn đường tiết niệu.

Qua khai thác bệnh sử được biết, bà .T đã phát hiện sỏi niệu quản từ năm trước nhưng chủ quan chưa điều trị. Khoảng 2 ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện sốt cao 39°C kèm rét run, tiểu buốt, tiểu rắt. Mặc dù đã tự uống thuốc hạ sốt tại nhà nhưng tình trạng không thuyên giảm, các cơn sốt vẫn tái diễn liên tục. Bệnh nhân sau đó được đưa vào điều trị tại cơ sở y tế gần nhà.

Tuy nhiên, chỉ sau vài ngày điều trị, tình trạng diễn biến rất nhanh. Bệnh nhân xuất hiện khó thở, suy hô hấp nặng, SpO₂ giảm còn khoảng 80%, huyết áp tụt và được đặt nội khí quản trước khi chuyển cấp cứu đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Bà T. nhập khoa Cấp cứu trong tình trạng nguy kịch, phải bóp bóng qua ống nội khí quản và lập tức được kết nối máy thở. Huyết áp liên tục tụt sâu. Qua thăm khám lâm sàng và hội chẩn nhanh, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân bị sốc nhiễm khuẩn, nghi ngờ nhiễm khuẩn huyết từ đường tiết niệu trên nền sỏi niệu quản gây tắc nghẽn.

ThS.BSNT Phan Văn Mạnh phân tích: “Niệu quản là cấu trúc ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang. Khi viên sỏi kẹt trong lòng niệu quản, dù kích thước rất nhỏ, nó vẫn có thể hoạt động như một chiếc ‘nút chai’, làm cản trở dòng chảy của nước tiểu, gây giãn đài bể thận. Nước tiểu bị ứ đọng lâu ngày trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn bùng phát. Nếu không được giải áp kịp thời, ổ nhiễm trùng tại thận sẽ lan tràn vào máu, dẫn đến nhiễm khuẩn huyết và sốc nhiễm khuẩn”.

Ngay sau nhập viện, bệnh nhân xuất hiện vô niệu (không có nước tiểu), toan chuyển hóa nặng, huyết áp tụt và phải sử dụng thuốc vận mạch liều tăng dần. Do suy thận cấp tiến triển, bệnh nhân được chỉ định lọc máu cấp cứu ngay trong đêm.

Các kết quả xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm trùng đặc biệt nghiêm trọng. Chỉ số Procalcitonin tăng trên 100 ng/mL (bình thường dưới 0,05 ng/mL), chỉ số viêm CRP vượt quá 200 mg/L (bình thường dưới 5 mg/L). Bệnh nhân đồng thời xuất hiện suy thận, suy gan, suy tim và rối loạn đông máu, biểu hiện điển hình của suy đa tạng do sốc nhiễm khuẩn.

Theo BS Mạnh, từ các triệu chứng ban đầu như sốt, tiểu buốt, tiểu rắt, chỉ trong vòng 2–3 ngày, bệnh nhân đã tiến triển đến tình trạng nguy kịch, phải thở máy, lọc máu cấp cứu và hồi sức tích cực. Sau khoảng 2 tuần điều trị bằng kháng sinh, lọc máu, thuốc vận mạch và các biện pháp hỗ trợ đa cơ quan, bệnh nhân đã qua cơn nguy kịch. Người bệnh được rút ống nội khí quản, tự thở khí phòng, các dấu hiệu sinh tồn ổn định và không còn triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt.

Song song với điều trị hồi sức, các bác sĩ đã hội chẩn với chuyên khoa Ngoại tiết niệu và Nam học và đặt sonde JJ để giải áp đường tiết niệu, chuẩn bị cho kế hoạch tán sỏi sau khi sức khỏe ổn định hoàn toàn.

Từ ca bệnh trên, ThS.BSNT Phan Văn Mạnh nhấn mạnh một thực tế lâm sàng: Mức độ nguy hiểm của sỏi tiết niệu không hoàn toàn tỷ lệ thuận với kích thước của nó. “Điều quan trọng không nằm ở chỗ viên sỏi to hay nhỏ, mà nằm ở vị trí nó mắc kẹt và khả năng gây tắc nghẽn dòng chảy. Một viên sỏi lớn nằm im trong bể thận có thể chung sống hòa bình nhiều năm, nhưng một viên sỏi chỉ 3mm rơi xuống lòng niệu quản hẹp hoàn toàn có thể gây ứ nước, nhiễm trùng cấp tính và kích hoạt chuỗi biến chứng suy đa tạng đe dọa tính mạng chỉ trong vài ngày”, bác sĩ Mạnh phân tích.

BS Mạnh khuyến cáo, những người đã được phát hiện sỏi tiết niệu cần tái khám định kỳ và điều trị theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Với y học hiện đại, các trường hợp sỏi nhỏ hoàn toàn có thể điều trị nội khoa bằng thuốc hoặc can thiệp tán sỏi ít xâm lấn rất nhẹ nhàng, nhanh chóng. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sốt, rét run, tiểu buốt, tiểu rắt, đau vùng hông lưng hoặc tiểu ít, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được chẩn đoán và xử trí kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm như nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.

SHIPPER 21 TUỔI GẶP TAI NẠN KHI GIAO HÀNG GIỮA TRƯA

Written by benhvien on 3 Tháng 6, 2026. Không có bình luận ở SHIPPER 21 TUỔI GẶP TAI NẠN KHI GIAO HÀNG GIỮA TRƯA

Tại Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ vừa tiếp nhận bệnh nhân N.V.Đ (nam, 21 tuổi, quê Hưng Yên), làm nghề giao hàng (shipper), nhập viện trong tình trạng đa chấn thương sau tai nạn giao thông khi đang giao hàng giữa trời nắng gắt.

Qua khai thác bệnh sử được biết, vào buổi trưa ngày 24/5/2026 – thời điểm Hà Nội bắt đầu đợt nắng nóng gay gắt, bệnh nhân đang di chuyển ngoài trời để giao hàng thì đột ngột xuất hiện choáng váng, hoa mắt, chóng mặt. Do mất kiểm soát tay lái, anh Đ. đâm vào đuôi xe ô tô phía trước. Khi vào viện, bệnh nhân còn tỉnh nhưng mệt nhiều, buồn nôn, đồng thời có chấn thương gây biến dạng vùng đùi và bàn chân phải.

ThS.BSNT Phạm Thanh Bằng – Khoa Cấp cứu cho biết, bệnh nhân được chẩn đoán say nắng, say nóng kèm chấn thương do mất tự chủ tay lái trong quá trình tăng thân nhiệt. Ngay khi nhập viện, ê-kíp cấp cứu đã xử trí theo phác đồ say nắng, say nóng gồm: cởi bỏ bớt quần áo, làm mát cơ thể, truyền dịch và đưa bệnh nhân vào môi trường điều hòa, thoáng mát để hạ nhiệt. Sau khoảng 30 phút, tình trạng hoa mắt, chóng mặt giảm, bệnh nhân tỉnh táo hơn. Phần chấn thương vùng đùi và bàn chân phải được cố định, sau đó chuyển Ngoại khoa để xử trí tiếp.

Theo BS Bằng, say nóng và say nắng đều là các tình trạng cấp cứu thường gặp trong mùa hè. Nguyên nhân là cơ thể tăng thân nhiệt vượt quá khả năng điều hòa, thường xảy ra khi làm việc hoặc di chuyển lâu dưới trời nắng nóng. Người bệnh có thể mệt lả, vã mồ hôi, chóng mặt, buồn nôn, tim đập nhanh, thậm chí rối loạn ý thức.

“Trường hợp bệnh nhân Đ. là một minh chứng điển hình cho tình trạng tăng thân nhiệt nghiêm trọng do phải hoạt động ngoài trời liên tục. Với những người làm việc cường độ cao dưới trời nắng như shipper, công nhân, lao động ngoài trời…, nguy cơ say nắng, say nóng rất cao. Chỉ một cơn choáng váng hoặc mất tập trung thoáng qua cũng có thể khiến người điều khiển phương tiện mất kiểm soát tay lái, dẫn tới tai nạn giao thông, tai nạn lao động nghiêm trọng”. BS Bằng nhận định.

BS Bằng nhấn mạnh thêm, nếu không được xử trí kịp thời, say nắng, say nóng có thể tiến triển nặng. Người bệnh có thể tụt huyết áp, rối loạn thần kinh, thay đổi tri giác, kích thích, mê sảng, co giật, hôn mê.

Theo BS Bằng, khoảng 1 giờ đầu sau khi xảy ra say nắng, say nóng được xem là “thời gian vàng” để xử trí. Nếu bệnh nhân không được làm mát và cấp cứu kịp thời trong giai đoạn này, nguy cơ xảy ra biến chứng thần kinh sẽ tăng rất cao.

BS Bằng khuyến cáo, khi gặp người có dấu hiệu say nắng, say nóng cần nhanh chóng đưa vào nơi thoáng mát, bóng râm hoặc phòng điều hòa; nới lỏng hoặc cởi bớt quần áo; khai thông đường thở; chườm khăn mát ở vùng cổ, nách, bẹn để hạ nhiệt từ từ. Người bệnh có thể được bổ sung nước hoặc điện giải nếu còn tỉnh táo. Tuy nhiên, không nên đưa người bệnh vào môi trường quá lạnh đột ngột để tránh ảnh hưởng đến quá trình điều hòa thân nhiệt.

Nếu xuất hiện các dấu hiệu như mê sảng, kích thích, vật vã, lơ mơ, co giật hoặc không tỉnh táo, cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được cấp cứu.

BS Bằng cũng lưu ý, những người có nguy cơ cao bị say nắng, say nóng gồm trẻ nhỏ, người cao tuổi, người lao động ngoài trời cường độ cao, người mặc quần áo không phù hợp hoặc uống không đủ nước. Trong thời tiết nắng nóng, cần mặc quần áo rộng, sáng màu, đội mũ rộng vành, uống nước thường xuyên kể cả khi chưa khát và hạn chế làm việc liên tục quá lâu dưới trời nắng.

Đặc biệt, nên nghỉ giải lao 10–15 phút sau mỗi 45 phút đến 1 giờ lao động ngoài trời và tuyệt đối không để trẻ em hoặc bất kỳ ai trong ô tô đỗ dưới trời nắng nóng, bởi nhiệt độ trong xe có thể tăng cao chỉ trong thời gian ngắn.

Bài và ảnh: Phòng Công tác xã hội.