Tác giả: Đặng Thị Thanh

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương vừa tiếp nhận và điều trị thành công nhiều trường hợp tổn thương loạn sản dạ dày – giai đoạn tiền ung thư bằng kỹ thuật cắt tách niêm mạc qua nội soi (ESD). Phương pháp hiện đại này cho phép loại bỏ tổn thương sớm một cách an toàn, hiệu quả mà không cần mổ mở, đặc biệt phù hợp với người lớn tuổi hoặc có nhiều bệnh lý nền.

Một trong những bệnh nhân điển hình là ông N.V.T (62 tuổi, Hưng Yên). Ông đến khám tại Trung tâm Thăm dò chức năng và Nội soi tiêu hóa vì đau âm ỉ vùng thượng vị kéo dài gần hai tháng. Trước đó, ông từng nội soi dạ dày và được chẩn đoán viêm trợt, viêm teo niêm mạc – một dạng viêm dạ dày mạn tính. Trong lần nội soi gần đây, bác sĩ phát hiện vùng niêm mạc hang vị bất thường, nghi ngờ loạn sản, nên chỉ định theo dõi sát.

Bác sĩ CKI Hà Văn Kim, Trung tâm Thăm dò chức năng và Nội soi tiêu hóa, cho biết: “ Sau khi nội soi kiểm tra, chúng tôi phát hiện thấy Vùng tổn thương có biến đổi rõ rệt: bề mặt không còn nhẵn, có dấu hiệu trợt loét và mạch máu tăng sinh bất thường – những đặc điểm điển hình của loạn sản”.

Một trường hợp khác là ông Đ.V.H (63 tuổi, Quảng Ninh), được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương sau khi tuyến dưới phát hiện loạn sản độ cao kèm viêm loét niêm mạc dạ dày hoạt động mạnh. Tại đây, các bác sĩ đã tiến hành nội soi phóng đại bằng hệ thống Olympus CV-190, kết hợp nhuộm màu để quan sát chi tiết cấu trúc bề mặt và mạch máu. Sinh thiết tại vị trí nghi ngờ cho kết quả loạn sản mức độ cao – giai đoạn tiền ung thư, nên bác sĩ chỉ định can thiệp bằng kỹ thuật cắt tách niêm mạc ESD.

Theo bác sĩ Kim, ESD (Endoscopic Submucosal Dissection) là kỹ thuật điều trị xâm lấn tối thiểu, cho phép cắt trọn tổn thương từ lớp niêm mạc – nơi ung thư dạ dày giai đoạn sớm thường xuất hiện. Phương pháp này phù hợp với các tổn thương  dưới 2 cm chưa xâm lấn sâu tới lớp cơ. Sau khi đánh giá kỹ tổn thương, ê-kíp sẽ tiến hành cắt toàn bộ vùng tổn thương, đồng thời kiểm tra diện cắt để bảo đảm đã loại bỏ hoàn toàn tế bào nguy cơ.

Điểm nổi bật của ESD là giúp bảo tồn cấu trúc dạ dày, giảm đau đớn, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian nằm viện. Người bệnh có thể ăn nhẹ sau 24 giờ và sớm trở lại sinh hoạt bình thường. Sau thủ thuật, vùng cắt sẽ hình thành vết loét nông. Bệnh nhân được dùng thuốc bảo vệ niêm mạc để tránh loét sâu và thúc đẩy lành sẹo. Ngoài ra, bệnh nhân cần nội soi tái khám sau 1 tháng và tiếp tục tầm soát định kỳ 6–12 tháng/lần để phát hiện sớm nguy cơ tái phát hoặc tổn thương mới.

Chia sẻ về kỹ thuật ESD, TS.BS Trần Thanh Hà – Quyền Giám đốc Trung tâm Thăm dò chức năng và Nội soi tiêu hóa – nhấn mạnh: “Nếu ung thư dạ dày được phát hiện muộn, người bệnh thường phải phẫu thuật cắt dạ dày, hóa trị, xạ trị – quá trình điều trị kéo dài, tốn kém và ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Trong khi đó, nếu được phát hiện sớm và can thiệp bằng ESD, người bệnh có thể tránh được đại phẫu, tiết kiệm chi phí và có tiên lượng điều trị tốt hơn.”

TS Trần Thanh Hà cũng cảnh báo: “Phần lớn bệnh nhân hiện nay chỉ đến khám khi đã ở giai đoạn muộn, tổn thương di căn, không còn khả năng điều trị nội soi. Tầm soát sớm chính là ‘chìa khóa vàng’ để phát hiện và điều trị ung thư dạ dày hiệu quả, ít xâm lấn, ít tốn kém nhất.”

Người dân – đặc biệt là nhóm nguy cơ cao như người trên 45 tuổi thậm chí khuyến cáo những người từ 40 trở lên, có tiền sử viêm dạ dày mạn, nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori, hút thuốc lá, uống rượu thường xuyên – nên chủ động khám sức khỏe định kỳ, nội soi tiêu hóa để tầm soát sớm các bất thường. Nếu được phát hiện và điều trị đúng thời điểm, ung thư dạ dày hoàn toàn có thể kiểm soát được, không còn là nỗi lo ám ảnh như nhiều người vẫn nghĩ.

Cú “hat trick” xử lý sỏi thận, sỏi bàng quang và bóc toàn bộ u phì đại tuyến tiền liệt qua nội soi của người đàn ông 61 tuổi bằng hệ thống laser hiện đại. Bóc tiền liệt tuyến bằng laser holmium – Tán sỏi thận qua da – tán sỏi bàng quang khổng lồ bằng máy tán sỏi công suất lớn nhất miền Bắc

Bệnh nhân nam 61 tuổi mắc đồng thời nhiều bệnh lý tiết niệu phức tạp đã được điều trị thành công nhờ thực hiện ba cuộc can thiệp liên tiếp bằng hệ thống laser Jena hiện đại công suất lớn nhất miền Bắc. Đây là giải pháp điều trị toàn diện, ít xâm lấn cả 3 cuộc mổ lớn bệnh nhân chỉ có duy nhất một vết rạch nhỏ 0,5cm, giúp bệnh nhân phục hồi nhanh, hạn chế biến chứng và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.

Bệnh nhân N.V.H (trú tại Hòa Bình) nhập viện trong tình trạng đau tức vùng thắt lưng phải, tiểu khó, tiểu ngắt quãng, tiểu đêm nhiều lần khiến mất ngủ và mệt mỏi kéo dài. Trước đó, bệnh nhân từng có tiền sử tán sỏi thận và bàng quang. Qua thăm khám, siêu âm và chụp CT hệ tiết niệu, các bác sĩ phát hiện nhiều bất thường nghiêm trọng: thận phải giãn độ II do sỏi san hô lớn (~36mm), bàng quang có sỏi gần 3cm, thành bàng quang dày không đều, tuyến tiền liệt phì đại kích thước 69g đẩy lồi vào lòng bàng quang. Ngoài ra, bệnh nhân còn bị nhiễm khuẩn tiết niệu và đái máu.

Bệnh nhân được chẩn đoán: sỏi thận và niệu quản, ứ nước thận phải độ II do sỏi san hô, sỏi bàng quang gây tắc nghẽn, phì đại tuyến tiền liệt, tăng sản tuyến tiền liệt và nhiễm khuẩn tiết niệu.

Trước tình trạng bệnh lý phức tạp, các bác sĩ Khoa Ngoại Tổng hợp – Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã tiến hành hội chẩn và quyết định thực hiện điều trị liên hoàn bằng hệ thống laser công suất lớn nhất miền Bắc 150W- tích hợp máy xay mô . Đầu tiên, bệnh nhân được tán sỏi bàng quang qua da nhằm giải tỏa tình trạng tắc nghẽn và ngăn ngừa nguy cơ viêm nhiễm lan rộng. Nội soi bàng quang cho thấy tình trạng viêm nhẹ, nhiều cầu cơ, túi thừa và sỏi lớn. Ngay sau đó, bệnh nhân tiếp tục được nội soi bóc tuyến tiền liệt bằng laser HoLEP. Công nghệ laser hiện đại cho phép bóc toàn bộ u phì đại tiền liệt tuyến nhanh chóng, ít chảy máu, kiểm soát tổn thương tốt và rút ngắn thời gian hồi phục. Sau khi ổn định, bệnh nhân tiếp tục được tán sỏi thận phải qua da bằng laser với mức xâm lấn tối thiểu, đảm bảo làm sạch sỏi san hô hiệu quả.

Tất cả các bước can thiệp đều sử dụng hệ thống laser Jena công suất 150W tích hợp bào mô– thiết bị công nghệ cao cho phép vừa tán sỏi, vừa bóc và xay mô một cách hiệu quả, an toàn.

Theo BS CKII Trần Thượng Việt – Trưởng Khoa Ngoại Tổng hợp – Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương là đơn vị đầu tiên tại miền Bắc triển khai hệ thống laser HoLEP tích hợp trong điều trị kết hợp cả tán sỏi laser tiết niệu và phẫu thuật u phì đại tuyến tiền liệt và xay mô. Thiết bị này với nhiều chức năng kết hợp nhưng vẫn có thể hoạt động tách biệt, giúp việc sử dụng trang thiết bị hiện đại hiệu quả hơn trong nhiều cuộc phẫu thuật phức tạp, giảm thời gian can thiệp và hạn chế tối đa rủi ro cho người bệnh.

Nhờ phác đồ điều trị chính xác và công nghệ hiện đại, bệnh nhân đã hồi phục nhanh chóng, ăn uống sinh hoạt bình thường và được xuất viện chỉ sau thời gian ngắn. Thành công này cho thấy việc ứng dụng hệ thống laser công suất lớn nhất miền Bắc tích hợp máy xay mô không chỉ mở ra hướng điều trị tối ưu cho các ca bệnh tán sỏi đường tiết niệu có kích thước lớn mà trước đây chỉ có thể mổ mở, mà còn hỗ trợ trong các ca phẫu thuật phức tạp như bóc toàn bộ tuyến tiền liệt nội soi bằng laser Holmium, giảm thiểu xâm lấn, tổn thương, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.

BSCKII Trần Thượng Việt cho biết hiện tại khoa Ngoại tổng hợp – tiết niệu và nam học là một trong những đơn vị đi đầu trong việc triển khai phẫu thuật nội soi bóc tiền liệt tuyến bằng laser công suất lớn tích hợp máy xay mô giúp giảm chi phí phẫu thuật – giảm thời gian phẫu thuật- ít chảy máu- bệnh nhân xuất viện sớm.

Để được tư vấn xử lý sỏi thận – niệu quản- bàng quang hoặc phẫu thuật u phì đại tuyến tiền liệt bằng phương pháp hiện đại nhất hiện nay xin liên hệ số đt 0982251946 để được tư vấn trực tiếp.

Theo lời người nhà, bà T có tiền sử đái tháo đường hơn 10 năm và đang điều trị bằng thuốc uống đều đặn. Ngoài ra, bà thường xuyên bị đau đầu nhưng nhiều lần thăm khám không phát hiện bệnh lý cụ thể, nên vẫn giữ thói quen tự mua thuốc về uống. Mỗi khi lên cơn đau đầu, bà thường dùng paracetamol kết hợp một số thuốc bổ não mà không có chỉ định của bác sĩ.

Tối muộn ngày 21/5, bà xuất hiện cơn đau đầu dữ dội. Nghĩ rằng chỉ là triệu chứng quen thuộc, bà tự uống vài viên paracetamol. Tuy nhiên, sau một lúc không thấy đỡ, bà tiếp tục uống thêm. Theo lời người nhà (chưa được kiểm chứng), tổng cộng bà đã uống khoảng 20 viên paracetamol. Chỉ khoảng 30 phút sau, người bà mềm nhũn, tay chân rũ rượi, không kiểm soát được vận động. Phát hiện tình trạng bất thường, người nhà lập tức đưa bà đi cấp cứu tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương ngay trong đêm.

Rất may, bệnh nhân  được rửa ruột và xử trí kịp thời, chưa ghi nhận tổn thương gan hay các cơ quan nội tạng khác. Hiện tại, sức khỏe bà đã ổn định, có thể ăn uống và đi lại bình thường.

Bác sĩ Trần Văn Bắc – Phó Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương – cho biết, paracetamol (còn gọi là acetaminophen) là loại thuốc giảm đau, hạ sốt phổ biến, thường được sử dụng trong các trường hợp đau nhẹ đến vừa, sốt do cảm lạnh hoặc cảm cúm. Thuốc được  mua bán dễ dàng, không cần kê đơn và nhìn chung có độ an toàn cao nếu dùng đúng liều. Tuy nhiên, nếu lạm dụng hoặc dùng quá liều, paracetamol có thể gây ngộ độc nghiêm trọng, đặc biệt là tổn thương gan – thậm chí dẫn đến suy gan cấp nếu không được can thiệp kịp thời.

Bác sĩ Trần Văn Bắc khuyến cáo người dân không tự ý sử dụng thuốc giảm đau khi chưa rõ nguyên nhân bệnh. Việc uống liền nhiều viên hoặc kết hợp các loại thuốc có cùng hoạt chất paracetamol rất dễ dẫn đến quá liều mà người dùng không nhận ra. Khi có biểu hiện nghi ngờ ngộ độc thuốc như buồn nôn, mệt lả, đau tức vùng gan, vàng da, lú lẫn… cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Đặc biệt, người cao tuổi và những bệnh nhân có bệnh lý nền như đái tháo đường, tim mạch, gan, thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, kể cả thuốc không kê đơn.

Ông N.K.C (57 tuổi, ở Hưng Yên) vừa được các bác sĩ cứu sống sau biến chứng nhiễm trùng nặng, nhiễm nấm tại vết mổ vùng đốt sống tủy cổ ngực, khiến ông sốt kéo dài, liệt hai chân và mất kiểm soát tiểu tiện.

Theo người nhà, ông C có tiền sử viêm đa khớp dạng thấp từ năm 2012, phải dùng thuốc điều trị kéo dài. Tháng 2/2023, ông bị dạn đốt sống ngực, được phẫu thuật cố định cột sống bằng hệ thống nẹp vít tại các đốt D2–D5. Tuy nhiên, đến tháng 1/2025, ông đột ngột yếu liệt hai chân, được chẩn đoán viêm tủy cắt ngang (là tình trạng viêm tại một hoặc nhiều khoanh tủy liên tiếp, thường xảy ra ở đoạn tủy ngực, gây phá hủy hoặc tổn thương Myelin – lớp chất béo bao bọc quanh sợi trục của tế bào thần kinh) từ cột sống ngực đến thắt lưng. Ông được điều trị tại bệnh viện tuyến dưới nhưng tình trạng không cải thiện.

Sau đó, ông tiếp tục tập vật lý trị liệu và tại đây phát hiện có mảnh xương từ vết mổ cũ chèn ép tủy sống. Bệnh nhân được phẫu thuật lại tại một bệnh viện tuyến trung ương.
Tuy nhiên, sau mổ, vết thương không liền hoàn toàn; một phần vết mổ sưng nề, rỉ dịch, đỏ tấy và kèm theo sốt dai dẳng. Cấy dịch cho kết quả nhiễm nấm không rõ chủng, nên ông được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị.
“Khi tiếp nhận, bệnh nhân sốt cao, vết mổ thấm dịch nhiều, mép vết thương hở, cơ lực hai chân bằng 0, không kiểm soát được tiểu tiện. Thể trạng suy kiệt do dùng corticoid kéo dài, ” – bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thanh Tùng, Phó Trưởng khoa Ngoại chấn thương chỉnh hình và Thần kinh cột sống, cho biết.

Sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định mổ mở lại, dẫn lưu hơn 300ml dịch mủ, tháo toàn bộ hệ thống vít cố định tại cột sống cổ ngực bị viêm, làm sạch mô hoại tử và đặt hệ thống VAC (thiết bị hút chuyên dụng tạo chân không trong vết thương, giúp loại bỏ dịch ứ đọng, mô hoại tử nhỏ và dịch phù nề quanh vùng tổn thương) để làm sạch ổ viêm và mô hoại tử.

Sau ba tuần đặt VAC, xét nghiệm dịch hút vùng đốt sống cổ ngực cho thấy bệnh nhân không còn nhiễm nấm, các dấu hiệu nhiễm trùng đã được kiểm soát. Bệnh nhân được phẫu thuật bắt lại hệ thống vít cột sống và khâu kín vết mổ.
Mười bốn ngày sau phẫu thuật, vết mổ liền hoàn toàn, không còn rỉ dịch hay biểu hiện tái nhiễm trùng. Bệnh nhân đã kiểm soát được tiểu tiện, cơ lực hai chân phục hồi dần, đạt mức 3/5. Hiện ông đang được tập phục hồi chức năng hai chân nhằm sớm đi lại bình thường.

Theo bác sĩ Tùng, nguyên nhân chính gây liệt hai chi dưới là do viêm tủy cắt ngang, nhiễm nấm và nhiễm trùng vết mổ khiến hệ thống vít cột sống vùng ngực bị lỏng lẻo, dịch mủ và mô hoại tử khiến vết mổ không liền, bệnh nhân sốt liên tục, đau nhức nhiều ngày. Sau quá trình điều trị tích cực, tình trạng nhiễm nấm, nhiễm trùng được xử lý triệt để, các vùng tổn thương đốt sống cổ ngực được phục hồi, nên các vấn đề yếu liệt hai chi và mất tự chủ đại tiểu tiện cũng được cải thiện rõ rệt.

Gia đình ông C không giấu được xúc động khi chứng kiến sự hồi phục kỳ diệu của người thân. “Từ chỗ tưởng phải ngồi một chỗ, không tự chủ được tiểu tiện, luôn cần người nhà chăm lo thì nay ông ấy đã có thể ngồi dậy, cử động chân, tự chủ trong tiểu tiện – điều mà cả nhà không dám nghĩ tới,” người nhà chia sẻ.

Bệnh nhân N.T.P, nữ, 23 tuổi, ở Hà Nội, mắc sarcoma bao hoạt dịch – một loại ung thư mô liên kết ác tính, khó điều trị bằng hóa trị hoặc xạ trị. Để bảo tồn tối đa khả năng vận động, đội ngũ y bác sĩ đã thực hiện phẫu thuật tạo hình vi phẫu, giữ nguyên cổ tay và bàn tay cho bệnh nhân.

Bệnh nhân có tiền sử hơn 9 năm bị chẩn đoán nhầm và điều trị không hiệu quả. Suốt thời gian dài, cô phải sống chung với triệu chứng đau vùng cổ tay phải, từng được chẩn đoán là viêm khớp và điều trị nội khoa nhưng không cải thiện. Năm 2023, bệnh nhân đã trải qua hai lần phẫu thuật bóc tách khối u (loại bỏ khối u nhưng chưa triệt để) tại hai cơ sở y tế khác nhau. Kết quả giải phẫu bệnh đều xác định là sarcoma bao hoạt dịch. Sau các ca mổ, bệnh nhân không tiếp tục điều trị chuyên sâu mà tự theo dõi tại nhà.

Đến tháng 10/2024, khối u tái phát nhanh chóng, lan rộng toàn bộ cổ tay phải, gây đau nhức, sưng nề và hạn chế vận động nghiêm trọng. Tại thời điểm nhập viện, khối u lan khắp mặt trước cổ tay, kéo dài ra hai bên, tiến sát khuỷu tay, với kích thước khoảng 12–13 cm chiều dài, gần 8 cm chiều ngang và độ dày 5–7 cm.

Khám chuyên sâu cho thấy bệnh nhân bị liệt hoàn toàn dây thần kinh giữa, khiến mất cảm giác và vận động ở một số ngón tay, đồng thời mất mạch quay – một trong hai động mạch chính nuôi bàn tay. Tuy nhiên, bàn tay vẫn còn được tưới máu, nhiều khả năng nhờ động mạch trụ còn hoạt động.

Trước tổn thương phức tạp, các bác sĩ chỉ định phẫu thuật cắt rộng toàn bộ khối u và kiểm tra diện cắt trong mổ để đảm bảo loại bỏ triệt để tế bào ung thư. Kết quả các diện cắt đều âm tính. Tuy nhiên, do khối u đã xâm lấn hoàn toàn động mạch quay và thần kinh giữa, việc cắt bỏ cả hai cấu trúc này là bắt buộc nhằm loại bỏ tổn thương triệt để, giảm nguy cơ tái phát.

Sau khi khối u được loại bỏ, vùng cổ tay bị khuyết toàn bộ phần mềm mặt trước, để hở gân, thần kinh, mạch máu và xương quay. Mặt sau cổ tay chỉ còn lại một mảnh da nhỏ khoảng 2–3 cm, khiến việc phục hồi chức năng trở nên cực kỳ khó khăn.

TS.BS Dương Mạnh Chiến – chuyên gia phẫu thuật tạo hình và vi phẫu, người trực tiếp thực hiện ca mổ – cho biết: “Với tổn thương rộng như vậy, phương án cổ điển sẽ là cắt cụt tay. Tuy nhiên, bệnh nhân còn rất trẻ nên mục tiêu hàng đầu là bảo tồn chức năng.”

Ê-kíp đã sử dụng kỹ thuật vi phẫu, lấy vạt da đùi ngoài trước gồm ba lớp: da, mỡ và gân để che phủ toàn bộ vùng khuyết. Mạch máu từ vạt được nối vi phẫu với hệ mạch cổ tay để nuôi sống mô ghép. Đặc biệt, lớp cân được thiết kế phủ lên gân và xương nhằm hạn chế dính, hỗ trợ cải thiện vận động về sau. Do bao khớp cổ tay bị phá hủy, khớp mất vững nên các bác sĩ phải cố định bằng hai đinh xuyên. Dự kiến sau phẫu thuật, cổ tay sẽ không thể gập – duỗi, nhưng các ngón tay vẫn có thể vận động, giúp bảo tồn tối đa chức năng bàn tay.

Sau hơn 10 ngày hậu phẫu, vạt ghép sống tốt, không có dấu hiệu hoại tử. Bệnh nhân đã được khâu lại vết mổ theo hướng thẩm mỹ và dự kiến sẽ xuất viện trong vài ngày tới. Sau khi xuất viện, bệnh nhân sẽ tiếp tục được hội chẩn chuyên khoa ung bướu để đánh giá chỉ định điều trị bổ trợ bằng xạ trị nếu cần thiết. Tuy nhiên, với loại sarcoma này, phẫu thuật vẫn là phương pháp điều trị chủ đạo, còn hóa – xạ trị chỉ đóng vai trò hỗ trợ.

Sarcoma bao hoạt dịch là một thể hiếm của ung thư mô liên kết, có đặc tính xâm lấn tại chỗ mạnh và có thể di căn xa – đặc biệt là lên phổi – mà không cần qua hệ bạch huyết như nhiều loại ung thư khác. May mắn, kết quả chụp phim toàn thân và siêu âm hạch trước mổ chưa ghi nhận tổn thương di căn.

Bác sĩ Chiến nhấn mạnh: “Phát hiện sớm và điều trị đúng ngay từ đầu là yếu tố quyết định tiên lượng trong các ca sarcoma. Nếu phẫu thuật triệt căn được thực hiện khi khối u còn nhỏ, chúng tôi hoàn toàn có thể bảo tồn được thần kinh, mạch máu và khớp cổ tay. Ngược lại, khi tổn thương đã lan rộng, việc điều trị không chỉ phức tạp mà còn dễ để lại di chứng chức năng.”

TS.BS Dương Mạnh Chiến cũng khuyến cáo người dân không nên chủ quan với các khối u phần mềm dù nhỏ và không đau. “Tất cả khối u xuất hiện bất thường cần được thăm khám sớm tại các cơ sở y tế chuyên sâu để được xử lý kịp thời, tránh nguy cơ biến chứng hoặc di căn muộn khó kiểm soát.”