NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ DỊCH BỆNH EBOLA

👨🏻‍⚕️🌍❌🦠 Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, từng gây ra nhiều đợt bùng phát lớn tại châu Phi và khiến thế giới không ít lần lo ngại. Trước những thông tin mới về dịch bệnh này, nhiều người dân băn khoăn liệu Ebola có nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam, bệnh lây lan ra sao và chúng ta cần làm gì để phòng ngừa.

⁉️⁉️⁉️ Xung quanh những vấn đề đang được cộng đồng quan tâm, BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền – Giám đốc Trung tâm Phòng, chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã có những chia sẻ và giải đáp cụ thể.

✍️📊 Câu hỏi 1: “Thưa bác sĩ, tôi nghe nói dịch bệnh Ebola có tỷ lệ tử vong rất cao và cực kỳ đáng sợ. Hiện tại dịch này đã xuất hiện tại Việt Nam chưa, và liệu nó có nguy cơ bùng phát thành đại dịch toàn cầu khiến chúng ta phải cách ly, phong tỏa như đợt COVID-19 không?”

🧑🏻‍⚕️🎙️ BS Huyền: Chào bạn, nỗi lo lắng của bạn là hoàn toàn dễ hiểu vì Ebola là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc Ebola nào.

Về nguy cơ bùng phát thành đại dịch toàn cầu như COVID-19 là rất thấp. Lý do là vì Ebola không phải là bệnh lây truyền qua đường không khí như COVID-19 hay bệnh sởi. Virus chỉ lây khi tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể (máu, chất nôn, mồ hôi…) của người bệnh đã phát triệu chứng. Hơn nữa, chúng ta đã có kinh nghiệm giám sát dịch tễ rất chặt chẽ tại các cửa khẩu quốc tế. Hiện nay nguy cơ đối với người dân Việt Nam là rất thấp. Tuy nhiên, việc theo dõi thông tin từ cơ quan y tế và duy trì cảnh giác trước các bệnh truyền nhiễm mới nổi vẫn rất cần thiết.

✍️📊 Câu hỏi 2: Bệnh này lây lan cụ thể qua những đường nào ạ? Nếu tôi đi máy bay, đi xe buýt hoặc đến nơi công cộng mà vô tình ngồi gần, ho hoặc hắt hơi cạnh một người nhiễm Ebola (nhưng chưa biết mình bị bệnh) thì tôi có bị lây không?

🧑🏻‍⚕️🎙️ BS Huyền: Ebola không phải là bệnh lây truyền qua đường không khí như COVID-19 hay sởi. Virus chủ yếu lây khi tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của người bệnh đang có triệu chứng. Người mắc Ebola chỉ bắt đầu lây bệnh khi xuất hiện triệu chứng. Những người đang trong thời gian ủ bệnh nhưng chưa có biểu hiện thường không phải là nguồn lây.
Bạn có nguy cơ cao khi tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người bệnh như máu, nước bọt, mồ hôi, chất nôn, tiêu chảy… đặc biệt khi người bệnh đã có triệu chứng rõ rệt. Virus cũng có thể tồn tại trên các vật dụng bị nhiễm dịch tiết của người bệnh như quần áo, ga giường hoặc dụng cụ chăm sóc.

Trong môi trường như máy bay, nếu chỉ ngồi gần mà không tiếp xúc với dịch tiết thì nguy cơ không cao. Tuy nhiên, nếu người bệnh nôn ói, chảy máu hoặc có dịch tiết phát tán, nguy cơ sẽ tăng lên. Đó là lý do tại sao việc phát hiện sớm, cách ly và kiểm soát nhiễm khuẩn nghiêm ngặt tại bệnh viện có vai trò quyết định để chặn đứng nguồn lây.

✍️📊 Câu hỏi 3: Làm sao để tôi nhận biết một người có thể đã mắc Ebola? Các triệu chứng ban đầu của bệnh này có dễ bị nhầm lẫn với các bệnh sốt thông thường hay sốt xuất huyết ở Việt Nam không, thưa bác sĩ?

🧑🏻‍⚕️🎙️ BS Huyền: Giai đoạn đầu, Ebola rất dễ nhầm với các bệnh nhiễm virus thông thường vì người bệnh có thể sốt cao, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt lả, đau họng.

Sau vài ngày, bệnh có thể diễn tiến nặng hơn với nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban, xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc xuất huyết tiêu hóa.

Chính vì vậy, chìa khóa để nhận biết không chỉ là triệu chứng, mà là yếu tố dịch tễ. Nếu một người có các dấu hiệu trên, đồng thời vừa trở về từ vùng có dịch Ebola trong vòng 21 ngày, cần đến ngay cơ sở y tế và khai báo trung thực lịch trình di chuyển. Người dân không nên tự chẩn đoán Ebola chỉ dựa vào triệu chứng sốt hoặc mệt mỏi, vì các biểu hiện ban đầu của bệnh rất giống nhiều bệnh lý khác.

✍️📊 Câu hỏi 4: Hiện tại đã có thuốc đặc trị hay vắc-xin phòng bệnh Ebola chưa? Nếu chẳng may có ca bệnh xâm nhập vào Việt Nam, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã có phương án hay phác đồ gì để điều trị và cách ly không?

🧑🏻‍⚕️🎙️ BS Huyền: Hiện nay, y học đã có nhiều tiến bộ trong phòng ngừa và điều trị Ebola. Hiện đã có vắc-xin phòng Ebola được phê duyệt và triển khai tại một số khu vực có nguy cơ cao, đồng thời cũng đã có một số liệu pháp kháng thể đơn dòng giúp cải thiện kết quả điều trị.
🧑‍🏫 Xin cảm ơn bác sĩ đã chia sẻ.