SỤP MÍ BẨM SINH SUỐT 65 NĂM: KHI ÁNH SÁNG VÀO MẮT BỊ “CHE RÈM” TỪ THUỞ LỌT LÒNG
Sống chung với tình trạng mắt trái sụp hoàn toàn, che khuất tầm nhìn suốt hơn 6 thập kỷ, cụ ông 65 tuổi vừa được các bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương ” giải phóng ” đôi mắt bằng kỹ thuật tạo hình vạt cơ trán.
65 năm nhìn đời qua “khe cửa hẹp”
Tại Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, TS.BS Dương Mạnh Chiến cho biết khoa vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam T.V.A (65 tuổi ở Hà Nội) trong tình trạng sụp mí mắt trái bẩm sinh mức độ nặng. Theo khai thác bệnh sử, ngay từ khi chào đời, mí mắt bên trái của ông A. đã sụp hoàn toàn. Nguyên nhân được xác định do chức năng cân cơ nâng mi suy yếu, gần như mất hoàn toàn tác dụng.
TS Chiến giải thích, ở người bình thường, khi mở mắt, cân cơ nâng mi sẽ kéo bờ mi trên lên, giúp ánh sáng đi vào đồng tử. Với ông A., “bộ máy” này bị hỏng khiến bờ mi sa thấp, che lấp phần lớn, thậm chí gần như toàn bộ đồng tử. Khi đến khám, mí mắt trái của bệnh nhân gần như sụp kín, tình trạng hạn chế ánh sáng vào mắt đã kéo dài suốt nhiều chục năm.
Do sống chung với sụp mí từ nhỏ, bệnh nhân tự hình thành cơ chế bù trừ để nhìn bằng cách gồng cơ trán kéo cung mày và da mí trên lên, tạo một khe mở nhỏ cho ánh sáng lọt vào mắt. Nhờ đó, thị lực vẫn được duy trì ở mức nhất định, nhưng phải đánh đổi bằng tình trạng mỏi trán, mệt mắt kéo dài. Đây là cơ chế bù trừ thường gặp ở những trường hợp sụp mí bẩm sinh nặng tồn tại trong thời gian dài.
Hồi sinh thị lực nhờ độ chính xác đến từng milimet
Theo đánh giá chuyên môn, thị lực mắt trái của bệnh nhân giảm rõ rệt so với mắt phải. TS Chiến ví tình trạng này như việc “luôn nhìn qua một tấm rèm che”, khi ánh sáng không thể đi vào võng mạc đầy đủ trong thời gian dài. Nếu xảy ra ở trẻ nhỏ mà không được can thiệp sớm, nguy cơ nhược thị là rất cao do hệ thống thị giác không được kích thích trong giai đoạn phát triển.
Với các trường hợp sụp mí bẩm sinh nặng ở trẻ em, phẫu thuật thường được chỉ định sớm nhằm giải phóng trục thị giác, đưa ánh sáng vào mắt và phòng ngừa nhược thị. Đối với bệnh nhân 65 tuổi này, dù đã thích nghi suốt nhiều năm, tình trạng sụp mí vẫn gây mệt mỏi khi nhìn và làm giảm rõ rệt chất lượng thị lực.
Trở lại trường hợp của ông A., sau phẫu thuật, khe mi của bệnh nhân được mở rộng, hai bên mí đạt độ cân xứng tốt hơn, ánh sáng vào mắt thuận lợi, vừa cải thiện chức năng nhìn, vừa cải thiện yếu tố thẩm mỹ. TS Chiến cho biết, phẫu thuật sụp mí không quá phức tạp về tổng thể nhưng đòi hỏi độ chính xác rất cao. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ lựa chọn các kỹ thuật phù hợp như thu ngắn cân cơ nâng mi, treo mi bằng chỉ hoặc vạt cơ trán nhằm đạt hiệu quả tối ưu. Ở bệnh nhân này, sụp mi ở mức độ rất nặng, chức năng cơ nâng mi mất hoàn toàn, do đó các bác sĩ đã lựa chọn phương pháp sử dụng vạt cơ trán để tạo hình và phục hồi chức năng mở mắt, thay thế cho vai trò của cơ nâng mi.
Theo TS Chiến, chỉ cần sai lệch vài milimet trong phẫu thuật cũng có thể gây mất cân xứng mi mắt, ảnh hưởng đồng thời đến chức năng thị giác và thẩm mỹ khuôn mặt. Vì vậy, việc thăm khám, đánh giá kỹ trước mổ và thao tác tỉ mỉ trong từng bước là yếu tố quyết định thành công.
Từ trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo, sụp mí là tình trạng có thể nhận biết bằng quan sát thông thường. Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu sụp mí, đặc biệt là sụp nhiều che đồng tử, trẻ hay nhướn trán hoặc ngửa đầu để nhìn, gia đình cần đưa trẻ đi khám sớm để được đánh giá và can thiệp kịp thời, phòng tránh nhược thị và những ảnh hưởng lâu dài về thị lực cũng như tâm lý. Với người trưởng thành, điều trị sụp mí cũng giúp cải thiện đáng kể chất lượng nhìn và sinh hoạt hằng ngày.
Bài và ảnh : Phòng Công tác xã hội
