Vừa qua, Phòng khám Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã tiếp nhận và điều trị cho bệnh nhân Đ.T. (42 tuổi, trú tại Hà Nội) nhập viện trong tình trạng da mặt viêm nhiễm nặng, xuất hiện dày đặc các sẩn đỏ dạng mụn mủ.
Theo lời bệnh nhân, khoảng 2 ngày trước, chị bắt đầu xuất hiện cảm giác mệt mỏi, da mặt bùng phát các đám ban sẩn đỏ kèm mụn mủ có hình thái giống trứng cá, gây ngứa ngáy khó chịu. Đến ngày thứ 3, tình trạng ban sẩn đỏ kèm các nốt mụn nhỏ không thuyên giảm mà ngày càng lan rộng, các nốt mụn xuất hiện dày hơn nên chị đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thăm khám.
Tại Phòng khám chuyên khoa Ký sinh trùng, sau khi thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu và soi tươi biểu mô da, các bác sĩ đã xác định chị T nhiễm ký sinh trùng Demodex –loại ký sinh trùng thường cư trú tại nang lông và tuyến bã nhờn, dễ gây viêm da tại các vùng như mặt, mũi, trán. Sau khi có kết quả khẳng định, bệnh nhân được chỉ định điều trị ngoại trú và theo dõi sát.
PGS.TS Lê Trần Anh – Chuyên gia về ký sinh trùng cho biết: Demodex là ký sinh trùng ký sinh ở nang lông, tuyến bã, tập trung tại các vùng nhiều tuyến bã như ở mặt, lưng, ngực. Demodex chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp. Ngoài ra ký sinh trùng có thể lây truyền qua tiếp xúc gián tiếp khi sử dụng chung đồ dùng cá nhân như dụng cụ trang điểm chưa được sát khuẩn đúng cách.
Theo các nghiên cứu, tỷ lệ mang Demodex ở người trưởng thành khá cao, phần lớn không có triệu chứng và chỉ bùng phát khi gặp điều kiện thuận lợi như suy giảm miễn dịch, rối loạn bài tiết bã nhờn hoặc thay đổi môi trường da. Một số yếu tố làm gia tăng mật độ Demodex gồm độ tuổi, giới tính, tình trạng suy giảm miễn dịch, đái tháo đường, stress, thay đổi môi trường da như tăng pH, độ ẩm, chất bã, giãn mạch và tổn thương da.
Đáng chú ý, việc lạm dụng mỹ phẩm chứa corticoid lâu ngày – thường có trong các loại kem trộn, kem làm trắng da không rõ nguồn gốc – là một yếu tố quan trọng khiến Demodex phát triển mạnh. Khi lượng Demodex gia tăng làm nang lông giãn rộng, hình thành nút sừng gây tắc nghẽn nang lông và giảm bài tiết chất bã, ngoài ra chúng có thể gây kích ứng da và kích hoạt phản ứng miễn dịch, tương tác với các vi sinh vật khác làm tình trạng bệnh nặng hơn.
Theo các chuyên gia, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với viêm da cơ địa hoặc mụn trứng cá thông thường nếu không được soi da dưới kính hiển vi, dẫn đến việc điều trị sai cách, kéo dài.
Để phòng ngừa và điều trị hiệu quả, người dân cần giữ da mặt sạch sẽ, thông thoáng; không dùng chung đồ cá nhân, tránh tự ý sử dụng corticoid kéo dài trên da mặt. Bên cạnh đó, duy trì lối sống lành mạnh, ngủ đủ giấc và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính cũng góp phần hạn chế nguy cơ mắc bệnh.
“Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường trên da, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, xét nghiệm và điều trị kịp thời. Việc điều trị Demodex đòi hỏi sự kiên trì, kết hợp giữa thuốc uống, thuốc bôi và chế độ vệ sinh nghiêm ngặt. Tuyệt đối không sử dụng các sản phẩm làm đẹp không rõ nguồn gốc hoặc chứa corticoid gây hại cho da”, PGS.TS Lê Trần Anh khuyến cáo.
