NGƯỜI ĐÀN ÔNG NGUY KỊCH DO XUẤT HUYẾT TIÊU HÓA SAU NHIỀU NGÀY UỐNG RƯỢU LIÊN TỤC DỊP TẾT
Trưa ngày 23/2 (tức mồng 7 Tết), Khoa Cấp cứu – Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đã tiếp nhận bệnh nhân nam N.C.C (50 tuổi, Hải Phòng) trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa ồ ạt, sốc mất máu nặng trên nền xơ gan do nghiện rượu kéo dài hơn 20 năm.
Theo chia sẻ từ người nhà, bệnh nhân có thói quen “mở mắt ra là uống rượu”. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, người bệnh uống rượu liên tục từ sáng đến tối, gần như ngày nào cũng trong tình trạng say kéo dài.
Bác sĩ Bùi Xuân Bắc cho biết, qua khai thác bệnh sử, bệnh nhân có tiền sử lạm dụng rượu nghiêm trọng với lượng tiêu thụ trên 1 lít rượu mỗi ngày suốt hơn 20 năm. Khoảng 5 năm gần đây, khi không còn làm việc, mức độ sử dụng rượu tăng rõ rệt, uống rượu gần như cả ngày. Người bệnh đã nhiều lần được chẩn đoán xơ gan do rượu và giãn vỡ tĩnh mạch thực quản, không ghi nhận viêm gan virus B, C hay các nguyên nhân gây bệnh gan khác.
Bệnh khởi phát đột ngột khi bệnh nhân nôn ra máu số lượng lớn, sau đó tiếp tục nôn nhiều lần với tổng lượng máu ước tính khoảng 1 lít trước khi được đưa tới bệnh viện. Khi nhập viện, bệnh nhân kích thích, vật vã, tay chân lạnh, mạch nhanh nhỏ khó bắt, huyết áp tụt sâu chỉ còn khoảng 40 mmHg. Đây là biểu hiện của sốc mất máu đe dọa tính mạng.
Các bác sĩ lập tức đặt catheter (ống thông) tĩnh mạch trung tâm dưới hướng dẫn siêu âm để hồi sức tích cực, truyền máu tối cấp và các chế phẩm máu nhằm để ổn định tuần hoàn và kiểm soát chảy máu. Chỉ trong chưa đầy 24 giờ, bệnh nhân đã phải truyền gần 2,5–3 lít chế phẩm máu. Sau khi huyết áp tạm ổn định, nội soi tiêu hóa khẩn cấp ghi nhận giãn tĩnh mạch thực quản độ III đã vỡ — biến chứng đặc biệt nguy hiểm thường gặp ở bệnh nhân xơ gan do tăng áp lực tĩnh mạch cửa. Ê-kíp của Trung tâm nội soi và thăm dò chức năng của Bệnh viện đã tiến hành thắt nhiều vòng cao su để cầm máu, tuy nhiên tình trạng chảy máu vẫn có nguy cơ tái phát do rối loạn đông máu nặng trên nền suy gan mạn tính.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chức năng gan của bệnh nhân đã suy giảm nghiêm trọng: tiểu cầu giảm sâu khiến máu khó đông, chỉ số “thời gian prothrombin” chỉ còn khoảng 30%, men gan tăng cao, đồng thời nồng độ amoniac trong máu tăng mạnh — dấu hiệu gan mất khả năng thải độc, làm tăng nguy cơ hôn mê gan và suy đa cơ quan. Kèm theo Người bệnh còn có giảm bạch cầu, cho thấy tình trạng suy giảm miễn dịch nghiêm trọng do xơ gan tiến triển.
Do rối loạn đông máu nặng, nguy cơ chảy máu không kiểm soát, các bác sĩ phải hội chẩn liên chuyên khoa để cân nhắc can thiệp ngoại khoa. Tuy nhiên, nguy cơ tử vong trong phẫu thuật rất cao vì chỉ cần can thiệp nhỏ cũng có thể gây xuất huyết ồ ạt không cầm được. Hiện bệnh nhân vẫn đang được hồi sức tích cực và theo dõi sát.
BS Bắc cảnh báo, xơ gan do rượu là hậu quả của quá trình tổn thương gan kéo dài vì lạm dụng rượu bia. Khi bệnh đã tiến triển, chỉ một đợt uống rượu nhiều – đặc biệt trong các dịp lễ, Tết – cũng có thể kích hoạt biến chứng xuất huyết tiêu hóa nguy kịch, đe dọa trực tiếp tính mạng. Việc tiếp tục uống rượu sau khi đã được chẩn đoán xơ gan khiến tiên lượng bệnh xấu đi rất nhanh.
BS Bắc khuyến cáo người dân không lạm dụng rượu bia và tuyệt đối ngừng rượu khi đã có bệnh gan. Khi xuất hiện các dấu hiệu như nôn ra máu, đi ngoài phân đen, mệt lả, vàng da hoặc rối loạn ý thức, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức, bởi xuất huyết tiêu hóa do xơ gan có thể dẫn tới tử vong chỉ trong thời gian rất ngắn nếu không được cấp cứu kịp thời.
Bài và ảnh : Phòng Công tác xã hội
